Astronomowie odkryli niezwykle słabą galaktykę karłowatą, która pochodzi z początków istnienia Wszechświata. Nazwana przez nich swego rodzaju „skamieniałością” może przynieść odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące tego, jak wyglądał kosmos w pierwszych miliardach lat swojej bytności. Brytyjscy naukowcy z Uniwersytetu Surrey odkryli zupełnie niezamierzenie jedną z pierwszych galaktyk, jakie mogły powstać w początkach istnienia Wszechświata. O […]

Czy pierwotne czarne dziury są rozwiązaniem zagadki ciemnej materii we Wszechświecie? Grupa fizyków i astronomów sądzi, że tak. W zdobyciu dowodów pomoże teleskop Webba, który niebawem trafi na orbitę. Pomiary dokonywane przez astrofizyków od ponad pół wieku wskazują, że https://www.focus.pl/artykul/nie-ma-granic-ale-jest-skonczony-jaki-ksztalt-ma-wszechswiat w ryzach trzyma niewidoczna materia. Gdyby nie ona, wirujące https://www.focus.pl/artykul/zobacz-jak-zderzaja-sie-galaktyki-taki-los-czeka-rowniez-nasza-droge-mleczna-211012120247https://www.focus.pl/artykul/zobacz-jak-zderzaja-sie-galaktyki-taki-los-czeka-rowniez-nasza-droge-mleczna-211012120247 już dawno powinny się rozpaść […]

Z symulacji wynika, że zderzenia czarnych dziur mogą zniszczyć Wszechświat. A jednak istnieje, choć dochodzi do takich kolizji. Może więc Wszechświat jest trwalszy niż zakładają fizycy? Czy nasz Wszechświat jest stabilny, czy tylko taki się wydaje? To bardzo ważne pytanie, na które fizycy nie znają jeszcze odpowiedzi. Chodzi o https://www.focus.pl/galeria/czy-istnieja-nagie-osobliwosci-18-zagadek-fizyki-ktore-dopiero-trzeba-bedzie-rozwiazac/18-czy-zyjemy-w-falszywej-prozniwypełniającą Wszechświat. Czy jest stanem o […]

Dotychczas za pomocą teleskopów optycznych można było pośrednio obserwować czarne dziury tylko do pewnej granicznej wielkości. O istnieniu najbardziej masywnych obiektów tego typu informowały jedynie detektory fal grawitacyjnych. Dlaczego masywnych czarnych dziur nie sposób odkryć konwencjonalnymi metodami? W 2015 roku detektor LIGO po raz pierwszy zarejestrował https://www.focus.pl/artykul/zapisane-w-grawitacji-fale-grawitacyjne-pomagaja-astronomom-badac-kosmos. Pochodziły ze zderzenia dwóch https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni o masach wynoszących […]

Ciemna materia jest zbyt równomiernie rozłożona we Wszechświecie, by mogły to wytłumaczyć model standardowy i teoria względności. Może być to wskazówką, że istnieją nieznane siły lub prawa fizyki. W 1970 roku astronomka Vera Rubin rozpoczęła obserwacje Galaktyki Andromedy. Z zebranych przez nią danych wynikało, że galaktyka ta musi się rozciągać dalej, niż jest widoczna. Oznaczało […]

Teoria, w której masa nie tylko zakrzywia czasoprzestrzeń, ale i ją skręca, może wytłumaczyć kilka kosmicznych zagadek naraz. Nie wiadomo jednak, czy jest prawdziwa. Żeby to wykazać, trzeba by podważyć starą i doskonale sprawdzoną ogólną teorię względności. https://www.focus.pl/artykul/na-czym-polegal-geniusz-einsteina-tlumaczymy-teorie-wzglednosci opracowana przez https://www.focus.pl/artykul/albert-einstein-15-rzeczy-ktorych-o-nim-nie-wiedzieliscie zakłada, że każda masa zakrzywia czasoprzestrzeń. Powoduje w niej „wgłębienie” – rozciągając i przestrzeń, […]

Choć badamy kosmos od czasów starożytnych, wciąż nie znamy odpowiedzi na wiele pytań dotyczących tego, co się w nim znajduje. Ale na wiele z nich potrafimy już odpowiedzieć w naukowy i ciekawy sposób. Poniższe pytania i odpowiedzi pochodzą z książki „Pytania z Kosmosu. Kim jesteśmy, skąd się wzięliśmy i dokąd zmierzamy” autorstwa Neila deGrasse’a Tysona […]

Na początku była ciemność. W wypełnionym promieniowaniem i gazami młodym kosmosie nic nie świeciło. Ale wiemy już, kiedy pojawiło się światło pierwszych gwiazd – kosmiczny świt. Kosmiczny świt nastał pomiędzy 250 a 300 milionami lat po Wielkim Wybuchu – twierdzą badacze z University College London (UCL) i Uniwersytetu w Cambridge. Właśnie opublikowali analizę pomiarów sześciu […]

Największe znane struktury we Wszechświecie, tak zwane włókna, obracają się – wynika z pomiarów. Jednak nikt nie wie, skąd ten ruch się bierze. Obracają się planety, gwiazdy, galaktyki, a nawet ich gromady. Ale w większej skali powinien panować już spokój. Tak przynajmniej sądzili astrofizycy, którzy zajmują się badaniem wielkich kosmicznych struktur. Nic z tego. Z […]

NASA ogłosiła pomysł zbudowania na niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca największego radioteleskopu w historii. Ma on pomóc w badaniu najwcześniejszego okresu istnienia Wszechświata. Zgodnie z aktualną wiedzą o tempie rozszerzania się Wszechświata, jego wiek określamy na 13,8 mld lat. Okres kilkuset milionów lat po Wielkim Wybuchu, a przed powstaniem pierwszych gwiazd i galaktyk naukowcy nazywają […]

Kształt i granice wszechświata bardzo trudno sobie wyobrazić. Zamykamy oczy, zaciskamy zęby i nic. Żyjąc w przestrzeni trójwymiarowej ciągle jesteśmy więźniami dwóch wymiarów. Zanim zaczniemy mówić o kształcie wszechświata, może parę słów o skończoności, nieskończoności i granicach. Z faktu, że coś nie ma granic, wcale nie wynika, że jest nieskończone. Biała kartka papieru ma granice […]

Tęczowy meteoryt noszący nazwę Aguas Zarcas – od miejscowości, w której go znaleziono – może okazać się jednym z najcenniejszych znalezisk tego typu w historii. Naukowcy są przekonani, że fragment skały jest zrobiony z pyłu z wczesnej Drogi Mlecznej i może zawierać złożone związki organiczne. Meteoryt, o którym mowa, był częścią asteroidy. Skała wielkości pralki […]

Od niedawna wiadomo, że nasłuchując sygnały pulsarów można badać fale grawitacyjne. Badanie fal radiowych emitowanych przez te martwe gwiazdy pozwoliło prawdopodobnie na pierwszą detekcję sygnału niskiej częstotliwości będącym „dźwiękiem” tła fali grawitacyjnej (ang. gravitational wave background) zostawionego w czasoprzestrzeni np. po zderzeniu dwóch czarnych dziur. Przy wszystkim, czego dowiedzieliśmy się na temat fal grawitacyjnych po ich […]

NASA podzieliła się ze światem ambitnymi planami nowe misji. Między czerwcem 2024 roku a kwietniem 2025 w przestrzeń kosmiczną ma zostać wystrzelony najnowszy teleskop – SPHEREx. Podczas dwuletniej misji SPHEREx ma cztery razy zmapować całe niebo w poszukiwaniu dowodów na to, co wydarzyło się bezpośrednio po Wielkim Wybuchu. Będzie również szukać śladów lodu i zamarzniętych […]

Ten artykuł mógłby śmiało nosić tytuł ”Wiara czyni cuda, czyli rzecz o współczesnej fizyce”. Gdy przez ostatnie stulecia nauka o prawach rządzących naszą rzeczywistością uwiązana była na smyczy empirycznego dowodu, w ostatnich dekadach z tej smyczy urwała się i hasa teraz po teoretycznej łączce. Ewentualnie pluska w czasoprzestrzennej pianie. Problem, który wymyka się możliwości doświadczalnej […]

Po 20 latach badań i analizie 4 milionów galaktyk i kwazarów astrofizycy z 30 różnych instytucji naukowych stworzyli trójwymiarową mapę znanego wszechświata. Według Willa Percivala z uniwersytetu Waterloo w Ontario, to kompletna i najdokładniej policzona historia rozszerzania się naszego świata. Mapa 3D bazuje na najnowszych, trwających 6 lat przeglądów SDSS/eBOSS (Spektroskopowy Przegląd Oscylacji Barionowych Cyfrowego […]

Budowany w Chile teleskop LSST może pomóc znaleźć nieuchwytny, najbardziej tajemniczy obiekt w Układzie Słonecznym – planetę lub czarną dziurę znajdującą się za Neptunem O tym, że Neptun nie jest ostatnią planetą w Układzie Słonecznym, spekuluje się od dawna. Już w połowie XIX wielu astronomowie spostrzegli, że glob ten porusza się po nieregularnej orbicie, na […]

Galaktyki musiały powstać znacznie wcześniej, niż nam się wydawało – odkryli astronomowie badający przestrzeń kosmiczną z pomocą teleskopu Habble’a. Zespół badaczy chciał odnaleźć pierwotne gwiazdy, jednak tych nie udało się znaleźć. Grupa naukowców wykorzystała Hubble’a, aby spojrzeć wstecz w czasie – i przestrzeni – tak daleko, jak to możliwe. Mieli nadzieję na zaobserwowanie gwiazd pierwszej […]

Naszą wiedzę o Wszechświecie czeka wstrząs. Astronomowie zaobserwowali gigantyczne struktury, których istnienie wydawało się do niedawna niemożliwe Kiedy naukowcy mówią, że kosmos ma jednorodną budowę, w pierwszym odruchu chcemy zaprzeczyć. Wystarczy rozejrzeć się po naszej planecie: są tu tropikalne morza i sięgające powyżej chmur szczyty górskie, tętniące życiem lasy deszczowe i niegościnne pustynie, plujące lawą wulkany i ogromne połacie […]

Trzymajcie się mocno, bo czeka was podróż poza czas i przestrzeń. Trio kanadyjskich fizyków opublikowało teorię, która brzmi jakby żywcem wyjęta z komiksów. Jednak coś w sobie ma. Wielki Wybuch nie był tylko początkiem naszego świata. Podczas tego kataklizmu powstało coś jeszcze, co można nazwać na wiele sposobów. Według teorii opublikowanej w Physics World wraz […]

Wiemy już wszystko o sobie i otaczającym nas świecie? Nic bardziej mylnego. „Focus” przygotował siedem pytań, na które nauka wciąż nie ma dobrych odpowiedzi 1. BIOLOGIA. Skąd się wzięło życie? Ziemia powstała 4,5 mld lat temu, a najdawniejsze ślady zostawione przez organizmy żywe pochodzą sprzed 3,7 mld lat. To oznacza, że życie pojawiło się na […]

W tym roku minie 40 lat od wystrzelenia sond Voyager .W 2012 roku Voyager 1 opuścił heliosferę – ochronny bąbel wytworzony przez wiatr słoneczny – i przesyła dane z przestrzeni międzygwiezdnej. Voyager 2 znajduje się na granicy Układu Słonecznego.  Sondy badały planety zewnętrzne Układu Słonecznego i wytropiły 22 nieznane wcześniej księżyce. Wykryły też niewidoczne z […]

Dzięki obserwacjom dalekich kwazarów możemy poznać odległą historię wszechświata i wkrótce będziemy lepiej mierzyć kosmiczne dystanse – mówi dr hab. Szymon Kozłowski. Focus: Niedawno odkryto rekordowo jasny kwazar. Znajduje się w odległości 12,8 mld lat świetlnych od nas i świeci 40 tys. razy jaśniej niż cała nasza Galaktyka. Co to właściwie są kwazary? Szymon Kozłowski: […]

Co dzieje się z gwiazdą, gdy jej paliwo jądrowe się wyczerpie? Jeśli ma bardzo dużą masę, może zamienić się w czarną dziurę. Te niezwykłe obiekty wytwarzają ekstremalnie silne pole grawitacyjne. Niektórzy astronomowie sądzą, że masa czarnej dziury odpowiada milionom, a nawet miliardom mas Słońca. Tak potężny obiekt wytwarza niezwykle silne pole grawitacyjne, pochłaniające materię i […]