Wszystko to rzecz jasna jeszcze przed przybyciem Europejczyków. Do takich wniosków doszli badacze analizujący wyniki wieloletnich wykopalisk oraz zdjęcia lotnicze i satelitarne. Szczególnie ważną rolę odegrały badania prowadzone w południowo-zachodniej części Amazonii, gdzie spod gęstej roślinności wyłoniły się setki ogromnych geometrycznych konstrukcji ziemnych, zwanych geoglifami. Odkrycia te dowodzą, iż teren ten był intensywnie zagospodarowany przez człowieka na długo przed pojawieniem się europejskich kolonizatorów.
Czytaj też: Przez 25 tysięcy lat odbywały się tam rytuały. Ich pozostałości leżą w australijskiej jaskini
Zdaniem naukowców mieszkańcy ówczesnej Amazonii budowali rozbudowane sieci dróg, centra ceremonialne, systemy wałów ziemnych czy osady połączone ze sobą w sposób przypominający współczesne układy komunikacyjne. Nie były to pojedyncze wioski rozsiane po lesie, lecz elementy znacznie większej struktury społecznej, zdolnej do planowania inwestycji wymagających współpracy tysięcy ludzi.
Badania sugerują również, że dawni mieszkańcy Amazonii przystosowalli się do życia w tropikalnym lesie, a dodatkowo aktywnie go kształtowali. Przez stulecia sadzili i chronili drzewa dostarczające pożywienia, uprawiali maniok, kukurydzę, dynie, paprykę czy ananasy oraz tworzyli żyzne gleby. W efekcie znaczna część dzisiejszego lasu nosi ślady działalności człowieka sprzed setek, a nawet tysięcy lat.
Jaki z tego wniosek? Przede wszystkim taki, że Amazonia nie była nietkniętą przez ludzi puszczą, a krajobrazem współtworzonym przez kolejne pokolenia jej mieszkańców. W wielu miejscach skład gatunkowy drzew do dziś odzwierciedla dawne praktyki rolnicze i gospodarcze prowadzone przez prekolumbijskie społeczności.
Naukowcy dodają, iż skala odkryć zmusza do ponownego przemyślenia historii Ameryki Południowej. Przez wiele lat panowało przekonanie, jakoby wilgotny klimat i ubogie gleby uniemożliwiały rozwój dużych społeczeństw. Obecnie wiadomo, że mieszkańcy regionu wypracowali własne sposoby gospodarowania środowiskiem, dzięki którym mogli utrzymywać liczne populacje i rozwijać złożone struktury społeczne.
Według szacunków przed przybyciem Europejczyków w Amazonii mogło żyć nawet kilka milionów ludzi. Los tej cywilizacji odmienił się wraz z rozpoczęciem kolonizacji obu Ameryk. Epidemie chorób przywiezionych z Europy, a także przemoc i załamanie wcześniejszych struktur społecznych doprowadziły do gwałtownego spadku liczby ludności. Opuszczone osady stopniowo pochłonął las, przez co przez stulecia wydawało się, że region nigdy nie był gęsto zaludniony. Naukowcy są przekonani, że kolejne odkrycia będą zmieniać nasze spojrzenie na historię Amazonii, ponieważ rozwój technologii teledetekcyjnych oraz wykorzystanie skanowania laserowego pozwalają dostrzec pod koronami drzew kolejne ślady dawnych osad, dróg i budowli.
Źródło: Nature