Oznacza to więc, iż najstarsze powstały w okolicach VIII wieku p.n.e. Dokonane odkrycie stoi w sprzeczności z długo utrzymującym się przekonaniem, jakoby Amazonia była w przeszłości zamieszkana jedynie przez niewielkie, rozproszone społeczności prowadzące prosty tryb życia. Coraz więcej dowodów wskazuje jednak na inny scenariusz, w którym region ten był miejscem funkcjonowania rozwiniętych struktur społecznych, zdolnych do realizacji ogromnych projektów inżynieryjnych.
Czytaj też: Ta megastruktura ma 6200 lat. Znaleziono ją w Rumunii i wciąż nie wiadomo, do czego służyła
Badania w tej sprawie pokazują, że sieć obejmuje setki dróg o różnej szerokości i funkcji. Zidentyfikowano co najmniej 634 szerokie trakty oraz 321 węższych ścieżek, rozmieszczonych na obszarze ponad 134 tysięcy kilometrów kwadratowych w południowo-zachodniej Amazonii . Drogi te były zazwyczaj bardzo proste, często krótsze niż 500 metrów, choć niektóre ciągnęły się przez kilka kilometrów, przecinając gęstą sieć ziemnych konstrukcji, takich jak wały, rowy czy geoglify.
Charakter badanych dróg sugeruje, iż pełniły one znacznie więcej funkcji niż tylko komunikacyjne. Szerokie trakty, mające nawet 40 metrów szerokości, były najprawdopodobniej wykorzystywane do celów ceremonialnych. Prowadziły one często od monumentalnych struktur i wykazywały orientację zgodną z kierunkami świata, co wskazuje na możliwe powiązania z obserwacjami astronomicznymi lub rytuałami religijnymi.
Z kolei węższe drogi, występujące wokół osad, miały bardziej praktyczny charakter. Łączyły one miejsca zamieszkania z innymi punktami w regionie, umożliwiając codzienny transport ludzi i dóbr. Analiza ich przebiegu pokazuje, iż niemal 40 procent prowadziło do rzek, co podkreśla znaczenie sieci wodnych jako elementu gospodarki i komunikacji. Inne drogi łączyły ze sobą różne kompleksy ziemnych konstrukcji, tworząc rozbudowaną sieć powiązań społecznych i gospodarczych.
Szczególnie istotny jest fakt, że drogi te nie występowały przypadkowo. Ich największe zagęszczenie odnotowano w miejscach o dużej liczbie struktur ziemnych. To prowadzi do konkluzji, jakoby istniało wiele zorganizowanych centrów osadniczych. Co więcej, bardziej złożone układy przestrzenne – takie jak czworokątne osady czy złożone systemy wałów – były wyraźnie lepiej skomunikowane niż prostsze formy. To może świadczyć o istnieniu hierarchii osad oraz rozwiniętej organizacji przestrzennej.
Czytaj też: Budowa trasy na wschodzie Polski odsłoniła ponad 100 tysięcy zabytków. Najstarsze sięgają prehistorii
Archeolodzy coraz częściej identyfikują podobne struktury, a to dzięki technologiom takim jak LiDAR i analiza danych satelitarnych. Pozwalają one odsłaniać ukryte pod gęstą roślinnością ślady dawnych cywilizacji Amazonii. Już wcześniej odnajdywano rozległe systemy osad, platform i pól uprawnych, które wskazują na istnienie formy zagospodarowania przestrzeni łączącej elementy miasta i krajobrazu rolniczego. Tutaj mówimy o podobnym przypadku, a badacze przekonują, iż nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa.
Źródło: Latin American Antiquity
