Poszukiwania trwające pół tysiąclecia
Podczas konferencji prasowej burmistrz Fano, Luca Serfilippi, wraz z ministrem kultury Alessandro Giulim, ogłosili odkrycie fundamentów budowli. Serfilippi nie krył dumy, mówiąc: „Przez ponad 2000 lat czekaliśmy na to odkrycie. Odkryliśmy Bazylikę Witruwiusza. Jestem dumny z wykonanej pracy”. Miasto od ponad trzech dekad prowadzi Centrum Studiów Witruwiańskich, które aktywnie bada dziedzictwo starożytnego architekta. Witruwiusz, żyjący w I wieku p.n.e., był nie tylko architektem, ale też inżynierem wojskowym. Jego dziesięcioksiąg „De architectura” to jedyny zachowany z antyku traktat o architekturze, który przez wieki stanowił podstawę teorii projektowania.
Czytaj też: To jeden z najbardziej zagadkowych języków znanych nauce. Nowe ustalenia rzutują na szyfr z Pirenejów
Minister Alessandro Giuli nie szczędził entuzjastycznych słów, określając odkrycie mianem „Tutanchamona XXI wieku”. Porównał je również do znaczenia Lapis Niger na Forum Romanum. W swojej wypowiedzi stwierdził, że historia dzieli się teraz na „przed” i „po” odkryciu bazyliki. Do tej pory historycy dysponowali wyłącznie opisami teoretycznymi. Teraz, po raz pierwszy, mają namacalny dowód na to, jak Witruwiusz wcielał w życie swoje zasady proporcji i harmonii.
Od Pitagorasa do współczesnej urbanistyki
Znaczenie odkrycia wykracza poza samo archeologiczne „odhaczenie” kolejnego stanowiska. Giuli podkreślił związek teorii Witruwiusza z pitagorejską matematyką.
Według Pitagorasa, cytowanego przez Witruwiusza, liczby i ich proporcje mają konfigurację przestrzenną. Dziś odkryliśmy konfigurację przestrzenną teoretyzowaną przez Pitagorasa, zrealizowaną i skodyfikowaną przez Witruwiusza – wyjaśnił
Materialne potwierdzenie tych zasad daje badaczom unikalną szansę na prześledzenie, jak abstrakcyjne koncepcje matematyczne kształtowały realną przestrzeń miejską od starożytności po czasy nowożytne. To nie tylko sukces dla historyków sztuki, lecz również dla wszystkich, którzy interesują się korzeniami europejskiej urbanistyki.
Burmistrz Serfilippi zapowiedział rozszerzenie obszaru badań. Jak stwierdził, obszar wykopalisk niewątpliwie się powiększy. Konieczne będzie znalezienie środków na pogłębienie prac. W planach jest powołanie komitetu technicznego oraz opracowanie strategii, która pozwoli odpowiednio wyeksponować znalezisko. Dla lokalnej społeczności i działającego od 30 lat Centrum Studiów Witruwiańskich to potwierdzenie wieloletnich starań i źródło ogromnej dumy. Odkrycie z pewnością przyciągnie uwagę badaczy i turystów, ale jego prawdziwa wartość ujawni się dopiero z czasem, w drobiazgowych analizach. Włoskie władze zapowiadają kontynuację prac, które pozwolą lepiej zrozumieć rzymskie techniki budowlane.