O co chodzi? W części lokalnych społeczności wciąż funkcjonują wierzenia, według których błyskawice mogą być wykorzystywane przez osoby zajmujące się czarną magią do atakowania swoich przeciwników. A jako że w Zimbabwe początek pory deszczowej, przypadający zazwyczaj na koniec października, oznacza długo wyczekiwane opady i idące za nimi wyładowania atmosferyczne, to problem staje się naprawdę poważny.
Czytaj też:Naukowcy znaleźli smocze kule na dnie Morza Południowochińskiego
Z jednej strony, po miesiącach suszy krajobraz zaczyna się zazieleniać, a rolnicy zyskują nadzieję na udane zbiory. Z drugiej natomiast nadchodzące burze przynoszą poważne niebezpieczeństwo. Pioruny zabijają w tym kraju nawet 100 osób rocznie. Większość ofiar stanowią mieszkańcy terenów wiejskich, a szczególnie dzieci. Problem może być jeszcze poważniejszy, niż sugerują oficjalne statystyki. Według tamtejszego Departamentu Służb Meteorologicznych liczba zgonów może być zaniżona o 20-30 procent, natomiast przypadków, w których doszło do wystąpienia obrażeń (bez zgonu) – nawet o ponad 40 procent.
Skalę zagrożenia pokazuje tragiczny incydent z 1975 roku. W jednej z miejscowości niedaleko Mutare, przy wschodniej granicy kraju, piorun uderzył w budynek, w którym schroniła się grupa ludzi. Zginęło 21 osób. Zdarzenie to zapisało się w historii jako rekordowa liczba ofiar śmiertelnych wywołanych pojedynczym wyładowaniem atmosferycznym.
Jednym z czynników napędzających ten problem jest specyfika geologiczna kraju. Na dużych obszarach Zimbabwe występują granitowe wychodnie skalne. Zdaniem naukowców występuje możliwy związek z częstotliwością wyładowań a obecnością tego rodzaju materiałów. W myśl hipotez naturalna radioaktywność granitu i emisja promieniowania gamma mogą wpływać na jonizację powietrza.
Znaczenie mają również warunki panujące na powierzchni ziemi. Sadza pochodząca z tradycyjnych kuchennych palenisk oraz wysokie obiekty mogą wpływać na lokalne warunki elektryczne. Dodatkowym problemem jest wylesianie. W jego następstwie ludzie i niewielkie zabudowania stają się często najwyższymi punktami w okolicy, przez co są bardziej narażeni na bezpośrednie uderzenia.
Czytaj też: Jeziora na całym świecie zaczęły zmieniać się w tym samym rytmie. Naukowcy ostrzegają
Nie wszyscy mieszkańcy Zimbabwe interpretują jednak to zjawisko wyłącznie przez pryzmat nauki. Wśród przedstawicieli społeczności posługujących się językiem shona utrzymują się tradycyjne przekonania, według których uzdrowiciele i osoby praktykujące magię potrafią kontrolować błyskawice, a nawet kierować je przeciwko konkretnym ludziom. Tymczasem rzeczywiste zagrożenie można ograniczać poprzez odpowiednie zachowanie podczas burzy. Specjaliści mówią krótko: szukanie schronienia pod drzewami, co niestety należy do częstych praktyk na terenach wiejskich, jest szczególnie niebezpieczne. Odpowiednim miejscem będzie natomiast odpowiednio zabezpieczony budynek lub samochód z metalową konstrukcją.
