Występuje ona u rzadkiego, głębinowego mięczaka o nazwie Chaetoderma shenloong. To niewielkie zwierzę zamieszkuje osady denne w pobliżu tzw. zimnych wycieków metanu. Są to miejsca, w których z dna morskiego wydostają się związki chemiczne stanowiące podstawę funkcjonowania wyjątkowych ekosystemów.
Czytaj też:Magiczny grzyb znaleziony na Florydzie zawiera połączenie, jakiego świat nauki jeszcze nie widział
Gatunek jest znany nauce od 2024 roku. Już wtedy wzbudził zainteresowanie biologów morskich, a najnowsze badania, przeprowadzone przez naukowców z Japonii i Chin, ujawniły kolejną zaskakującą cechę tego organizmu. W jego gruczole trawiennym badacze znaleźli wcześniej nieznane struktury komórkowe, którym nadali nazwę dracosphera. Potoczna nazwa nawiązuje natomiast do słynnego Dragon Balla.
Pod mikroskopem te “smocze kule” okazały się znacznie bardziej skomplikowane, niż początkowo się wydawało. Każda z nich jest otoczona ponad 20 warstwami błon i zawiera setki bakterii symbiotycznych. Analizy DNA wykazały, iż znajdują się w nich mikroorganizmy jednego gatunku, zdolne do utleniania związków siarki. Ich znaczenie może być kluczowe dla przetrwania mięczaka. Bakterie wykorzystują energię pochodzącą z reakcji chemicznych do produkcji materii organicznej. Proces ten, zwany chemosyntezą, w przeciwieństwie do fotosyntezy nie wymaga światła słonecznego, dzięki czemu może zachodzić w całkowitej ciemności oceanicznych głębin.
Naukowcy porównują odkryte struktury do niewielkich farm bakteryjnych. Organizmy te zapewniają gospodarzowi dostęp do substancji odżywczych w środowisku, w którym tradycyjne źródła pokarmu są bardzo ograniczone. Dotychczas wiadomo było, że niektóre zwierzęta głębinowe utrzymują bakterie przeprowadzające chemosyntezę w wyspecjalizowanych komórkach zwanych bakteriocytami. Nowością jest jednak odkrycie dodatkowych, odrębnych przedziałów wewnątrz tych komórek. Podobnych struktur nie zaobserwowano wcześniej u innych mięczaków ani wieloszczetów rurkowych.
Badacze sugerują, iż może to być pierwsze poznane organellum wyspecjalizowane w podtrzymywaniu chemosyntezy. Oznaczałoby to, że ewolucja wykształciła u tego zwierzęcia wyjątkowy sposób organizowania współpracy z mikroorganizmami. I choć sama struktura została już dokładnie opisana, jej rzeczywista funkcja nadal pozostaje zagadką. Naukowcy przedstawili dwie główne hipotezy, które mogą wyjaśniać, dlaczego mięczak gromadzi bakterie w tak skomplikowanych mikroskopijnych przedziałach.
Czytaj też:Kiedyś mieszkali tam ludzie, dziś te tereny znajdują się wiele metrów pod wodą. Co kryją głębiny?
Pierwsza zakłada, że smocze kule” działają jak magazyny pożywienia. Zwierzę mogłoby okresowo rozkładać otaczające je błony, uwalniając bakterie do wnętrza komórki, a następnie je trawić i pozyskiwać w ten sposób składniki odżywcze. Co ciekawe, badacze nie znaleźli wewnątrz tych struktur lizosomów, czyli elementów komórkowych odpowiedzialnych za trawienie. Może to sugerować, że proces pozyskiwania pokarmu zachodzi dopiero po uwolnieniu bakterii.
Druga hipoteza wiąże się z wyjątkowo trudnymi warunkami panującymi w głębinach. Mięczak większość życia spędza zakopany w osadach dennych, gdzie dostępność tlenu jest bardzo ograniczona. Zamknięcie bakterii w wielowarstwowych strukturach mogłoby ograniczać ich zużycie tego pierwiastka, pozostawiając większe zasoby dla samego zwierzęcia. Do przeprowadzenia eksperymentów fizjologicznych potrzebne byłyby żywe okazy, których nie udało się pozyskać, dlatego jak na razie nie znamy ostatecznej odpowiedzi na pytanie o genezę tego niezwykłego zjawiska.
Źródło:Nature Communications
