Odkrycia dokonali pracownicy Służby Archeologicznej kantonu Berno podczas rutynowej kontroli stanowisk archeologicznych w Alpach. Przedmiot znajdował się w miejscu oddalonym od wcześniej rozpoznanych stanowisk archeologicznych na przełęczy. Ma około 13 centymetrów średnicy i charakterystyczne zakończenia w kształcie niewielkich pętli. Pomimo upływu kilku tysięcy lat zachował się w zaskakująco dobrym stanie.
Czytaj też:Setki kamiennych sarkofagów i złote kosztowności. Archeolodzy odkryli niezwykłą nekropolię
Archeolodzy zaklasyfikowali go jako ozdobę szyi z wczesnej epoki brązu, datowaną na okres między 2000 a 1700 rokiem p.n.e. Po wstępnych analizach naszyjnik trafił do laboratoriów w Bernie, gdzie obecnie trwa proces konserwacji. Najbardziej intrygujące jest jednak miejsce odnalezienia ozdoby. Lötschenpass to wysokogórska przełęcz położona na granicy Oberlandu Berneńskiego i kantonu Valais. Przez tysiąclecia stanowiła ważny szlak komunikacyjny łączący różne części Alp.
Zdaniem archeologów istnieje duże prawdopodobieństwo, że ktoś celowo złożył brązowy naszyjnik w tym miejscu. Nie widać bowiem żadnego okolicznego pochówku, a jego lokalizacja może wskazywać na praktyki związane z wierzeniami dawnych społeczności. Jedna z hipotez zakłada, iż ozdoba stanowiła ofiarę dla bóstwa opiekującego się podróżnymi. Ludzie przemierzający niebezpieczne górskie szlaki mogli pozostawiać wartościowe przedmioty, prosząc o ochronę podczas przeprawy. Inną możliwością jest podziękowanie za bezpieczne dotarcie do celu.
Nie wiadomo, czy był to element większego rytuału, czy indywidualny gest konkretnego podróżnika. Co istotne, podobne ozdoby były dotychczas widywane w grobach kobiet i mężczyzn z tego samego okresu. Znaleziska pochodzą między innymi z miejscowości Gwatt, Einigen i Hilterfingen w regionie Berna. Stąd wniosek, jakoby tego rodzaju biżuteria była wykorzystywana przez przedstawicieli obu płci.
Nowe odkrycie potwierdza, że wysokogórskie przejścia w Alpach miały duże znaczenie dla społeczności prehistorycznych. Współczesne wyobrażenie o trudno dostępnych i nieprzyjaznych górach nie powinno przesłaniać faktu, że ludzie od tysięcy lat pokonywali te tereny w celach handlowych i prawdopodobnie religijnych. Lötschenpass jest w tym gronie wyjątkowym przypadkiem: wcześniej archeolodzy znaleźli tam między innymi rzymskie monety oraz średniowieczne groty strzał. Od 2011 roku na powierzchnię zaczęły wychodzić również przedmioty z epoki brązu, w tym łuk, strzały, fragmenty skóry i niewielkie drewniane pudełko wykonane z cienkich płatów drewna.
Czytaj też:Odnaleźli obóz rozbitków na końcu świata. Badacze twierdzą, że jest związany z legendarnym żeglarzem
Część tych artefaktów tworzy wyjątkowy zbiór pozostałości dawnego wyposażenia podróżnego. Ich obecność sugeruje, że ludzie wykorzystywali tę przełęcz już około 4000 lat temu. Nie można jednak z całą pewnością ustalić, czy wszyscy użytkownicy szlaku przemieszczali się w celach handlowych, myśliwskich czy związanych z wypasem zwierząt. Brązowa ozdoba jest tu czymś nowym: w przeciwieństwie do narzędzi i wyposażenia podróżnego może świadczyć o symbolicznych i religijnych praktykach towarzyszących przemierzaniu gór.
Przy okazji widzimy, jak bardzo rośnie znaczenie archeologii wysokogórskiej w czasach postępującego ocieplenia klimatu. Topniejące pola lodowe i wieloletnie płaty śniegu odsłaniają przedmioty, które przez setki, a niekiedy tysiące lat pozostawały ukryte przed ludzkim wzrokiem. Niskie temperatury pozwoliły zachować nawet materiały organiczne, które w normalnych warunkach uległyby rozkładowi znacznie szybciej. Po odsłonięciu przez topniejący lód mogą jednak błyskawicznie ulec zniszczeniu pod wpływem wilgoci, tlenu i zmian temperatury. Dlatego archeolodzy regularnie kontrolują znane stanowiska w szwajcarskich Alpach.
Źródło:Discover Magazine
