Mezopotamia leżała między Tygrysem a Eufratem i była kolebką jednej z najstarszych cywilizacji świata. Jej mieszkańcy pozostawili po sobie ogromną liczbę glinianych tabliczek zawierających dokumenty administracyjne, informacje handlowe, obserwacje astronomiczne i zapiski dotyczące panowania kolejnych władców. Paradoksalnie, mimo bogactwa tych źródeł, dokładne datowanie wielu wydarzeń historycznych wciąż pozostawało problematyczne.
Czytaj też: Kości tych ludzi wyglądały na starsze o setki lat. Naukowcy wpadli w pułapkę dotyczącą ich datowania
Główną przeszkodą były odmienne systemy kalendarzowe stosowane w starożytności. Mezopotamskie dokumenty często określały czas poprzez lata panowania konkretnego króla, na przykład wskazując dziesiąty rok rządów danego władcy. Takie informacje pozwalają odtworzyć kolejność wydarzeń, ale nie zawsze umożliwiają ich precyzyjne umiejscowienie w kalendarzu używanym współcześnie.
Na to, jak uporać się z tym ograniczeniem, wpadł zespół naukowców z University of Arizona. Jego członkowie przeanalizowali fragmenty drewnianych belek pochodzących ze starożytnych pałaców w Kültepe i Acemhöyük, znajdujących się na terenie dzisiejszej Turcji. Kluczowe znaczenie miały wspomniane słoje drzew. Naukowcy poza nimi zbadali również poziom węgla-14 w kolejnych warstwach drewna. Dzięki temu mogli określić, kiedy drzewa rosły i kiedy je ścięto.
Na pierwszy plan wysunęły się dwa znaleziska: drewniane elementy pałacu Waršama w Kültepe wskazały na lata 1837-1836 p.n.e., natomiast materiał z pałacu Sarıkaya w Acemhöyük pochodził z okolic 1778 roku p.n.e. Datowanie drewna pozwoliło naukowcom powiązać fizyczne znaleziska z wydarzeniami opisanymi na odnalezionych w pobliżu glinianych tabliczkach. W ten sposób udało się zestawić starożytne zapisy z chronologią opartą na niezależnych danych naukowych. Stąd pomysł, iż najbardziej prawdopodobny jest tzw. średnio-niski wariant chronologii mezopotamskiej.
Czytaj też: Ośmiokątna konstrukcja z Japonii dała początek niezwykłej zagadce. Zawiera sekrety z czasów średniowiecza
Zgodnie z ustaleniami badaczy Stare Państwo Babilońskie upadło około 1587 roku p.n.e. Warto przy tym podkreślić, że chodzi o Stare Państwo Babilońskie, a nie o znacznie późniejsze państwo nowobabilońskie, łączące się chociażby z wydarzeniami opisanymi w Biblii. Badanie przyniosło również interesujące wskazówki dotyczące innych cywilizacji. Analiza słojów ujawniła oznaki silnej suszy w latach 1194-1192 p.n.e. Okres ten zbiega się w czasie ze zniszczeniem i spaleniem hetyckiej stolicy, Hattusy. Naukowcy są zdania, że niekorzystne warunki klimatyczne przyczyniły się do osłabienia i upadku tamtejszego imperium.
