Skamieniałości pochodzą z stanowiska Xujiayao w prowincji Hebei, a historia ich odkrycia sięga lat 1976-1979. Archeolodzy znaleźli tam 20 ludzkich skamielin, w tym fragmenty czaszek, żuchwy i zęby. Zgromadzony materiał reprezentuje co najmniej 16 osobników w różnym wieku.
Czytaj też: Archeolodzy odkryli mechanizm, którego nie są w stanie zrozumieć. Znajdował się w trackiej świątyni
Wiek znalezisk wynosi od 138 do 199 tysięcy lat, jednak przez dekady naukowcy nie byli w stanie uzgodnić, do jakiej grupy pradawnych ludzi należały te szczątki. Rozważali różne możliwości, ponieważ ich budowa łączyła cechy spotykane u wcześniejszych przedstawicieli rodzaju Homo z właściwościami charakterystycznymi dla późniejszych populacji.
Przełom przyniosły badania zespołu kierowanego przez Fu Qiaomei i Xing Songa z Chińskiej Akademii Nauk. Naukowcy połączyli analizę paleoproteomiczną, czyli badanie zachowanych w skamieniałościach białek, ze szczegółowym porównaniem anatomii. Uzyskane wyniki skłoniły ich do wniosku, jakoby osobniki z Xujiayao należały do linii denisowian. Dokładne ustalenia na ten temat są dostępne w Nature.
Denisowianie stanowią odrębną grupę archaicznych ludzi od 2010 roku, przede wszystkim dzięki analizie DNA z fragmentu kości palca odkrytego w jaskini Denisowej na Syberii. Późniejsze badania ujawniły, że ich populacje występowały na rozległych obszarach Azji, od północno-wschodniej części kontynentu po Wyżynę Tybetańską i regiony Azji Południowo-Wschodniej.
Przez długi czas ich wygląd pozostawał jednak zagadką. W przeciwieństwie do neandertalczyków, których znamy z licznych i stosunkowo dobrze zachowanych szkieletów, materiał kopalny denisowian był ograniczony, a wiele szczątków można było przypisać do tej grupy jedynie na podstawie analiz molekularnych. Nowe wyniki pomagają zmienić tę sytuację. Badacze wskazali zestaw cech anatomicznych, które mogą służyć do rozpoznawania denisowian nawet wtedy, gdy nie udało się odzyskać DNA. To szczególnie istotne w przypadku bardzo starych skamieniałości, w których materiał genetyczny często ulega degradacji.
Wśród cech zidentyfikowanych u osobników z Xujiayao znalazły się niska i szeroka mózgoczaszka, grube kości czaszki oraz krótkie wyrostki sutkowate w okolicy podstawy czaszki. Naukowcy zwrócili również uwagę na uproszczoną budowę powierzchni żujących przedtrzonowców. Anatomia tych osobników łączy cechy pierwotne, przypominające te znane u Homo erectus, z bardziej zaawansowanymi właściwościami spotykanymi u późniejszych przedstawicieli rodzaju Homo. Taka kombinacja pokazuje, iż ewolucja człowieka nie przebiegała jako prosta, jednokierunkowa przemiana jednego gatunku w drugi.
Miejmy jednak na uwadze fakt, że w przypadku szczątków z Xujiayao brakuje kości twarzy. Opisy wyglądu denisowian, obejmujące między innymi niskie czoło, wyraźne łuki brwiowe i stosunkowo płaską twarz, opierają się zatem również na porównaniach z innymi znaleziskami, a nie wyłącznie na materiale z tego stanowiska. Najważniejsze jest to, iż naukowcy mogą teraz porównywać denisowian z neandertalczykami i człowiekiem współczesnym, a także dokładniej odtwarzać ich rozmieszczenie w dawnej Azji.
Źródło:Nature