Wspomniane wraki ukazały się w pobliżu serbskiego miasta Prahovo. Pod koniec II wojny światowej, we wrześniu 1944 roku, wycofujące się oddziały III Rzeszy celowo zatopiły tam dziesiątki jednostek należących do Floty Czarnomorskiej. Celem było zablokowanie żeglugi na Dunaju i utrudnienie postępów Armii Czerwonej. Choć od zakończenia wojny minęło ponad 80 lat, wiele z tych statków nadal spoczywa na dnie rzeki.
Czytaj też: 27 dni wystarczyło, by zgromadził fortunę. Archeolodzy dokopali się do bogactw chińskiego cesarza
Obecna susza sprawiła jednak, że część wraków ponownie stała się widoczna. Z wody wystają kadłuby, maszty i elementy konstrukcji, które przez dziesięciolecia pozostawały ukryte pod powierzchnią rzeki. Niektóre jednostki wciąż zawierają niewybuchy i amunicję, dlatego od lat stanowią poważne zagrożenie dla żeglugi. W okresach wyjątkowo niskiego poziomu wody ryzyko dodatkowo rośnie, ponieważ wraki zwężają bezpieczny szlak żeglugowy.
Problem nie jest nowy. Już wcześniej pojawiały się próby usunięcia części zatopionych jednostek, jednak operacje okazały się niezwykle trudne i kosztowne. Wiele wraków znajduje się w miejscach trudno dostępnych, a obecność materiałów wybuchowych wymaga prowadzenia prac z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa. Mimo to Serbia, przy wsparciu Unii Europejskiej, od kilku lat realizuje projekty mające poprawić bezpieczeństwo żeglugi na tym odcinku Dunaju.
Niski stan rzeki przyniósł jednak także znacznie starsze odkrycia. W Bułgarii, w pobliżu miejscowości Ryachowo, mieszkańcy zauważyli wystające z dna rzeki ogromne kości. Na miejsce wezwano specjalistów z regionalnego muzeum, którzy potwierdzili, że są to szczątki mamuta żyjącego w epoce lodowcowej. Udało się zidentyfikować między innymi fragment żuchwy, ciosy oraz inne elementy szkieletu.
Naukowcy podkreślają, że takie znaleziska są niezwykle cenne dla paleontologów. Dzięki szczegółowym badaniom będzie można określić wiek szczątków, gatunek zwierzęcia, a także warunki środowiskowe, w jakich żyło. Nie jest przecież tajemnicą, że region ten przed tysiącami lat wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie. Zamiast współczesnego biegu rzeki znajdowały się tam rozległe bagna i tereny podmokłe, które mogły stanowić naturalne siedlisko dla dużych ssaków epoki lodowcowej.
Czytaj też: Osada mająca 2500 lat wywołała poruszenie. Nagle archeolodzy dostrzegli tajemniczy rów
Eksperci zwracają uwagę, że ekstremalnie niski poziom wody często prowadzi do odkrywania obiektów ukrytych przez dziesięciolecia lub nawet tysiące lat. W przeszłości w europejskich rzekach odnajdywano już pozostałości dawnych osad, mostów, broni, a także wraków statków z różnych epok. Obecna sytuacja na Dunaju należy jednak do najbardziej spektakularnych, ponieważ jednocześnie odsłania ślady historii oddalone od siebie o dziesiątki tysięcy lat.
To, co dla archeologów i paleontologów jest wyjątkową okazją do prowadzenia badań, stanowi jednocześnie poważny problem dla mieszkańców regionu. Rekordowo niski poziom Dunaju utrudnia transport rzeczny, który odgrywa kluczową rolę w przewozie towarów przez Europę Środkową i Południowo-Wschodnią. W wielu miejscach barki i statki towarowe muszą ograniczać ładunek lub całkowicie wstrzymywać rejsy, ponieważ głębokość rzeki nie pozwala na bezpieczną żeglugę.
Źródło: Deutsche Welle