Wygląda na to, że dziecko z Taung żyło około 3 milionów lat temu. To jednak nie koniec niespodzianek. Analiza szczątków wskazuje przy okazji na zaskakująco duże zróżnicowanie panujące wśród naszych przodków. Być może w ogóle nie poznalibyśmy tego typu informacji, gdyby nie odkrycie dokonane w 1924 roku w południowoafrykańskim kamieniołomie Buxton Limeworks, niedaleko miejscowości Taung.
Czytaj też:Odnaleźli największy złoty skarb na świecie. Ma ponad 6500 lat i skrywa niezwykłą historię
To właśnie tam australijski anatom i antropolog Raymond Dart natrafił na niewielką czaszkę młodego osobnika. Rok później opisał ją jako przedstawiciela nowego gatunku: Australopithecus africanus. Odkrycie szybko okazało się przełomowe. Czaszka łączyła cechy przypominające współczesnego człowieka z charakterystycznymi właściwościami małp człekokształtnych. Posiadała stosunkowo niewielkie kły i nietypową budowę twarzoczaszki. Znalezisko dostarczyło ważnych argumentów za tym, iż wczesna ewolucja człowiekowatych przebiegała w Afryce, a nie – jak wcześniej sugerowali niektórzy badacze – w innych częściach świata.
Mimo upływu ponad wieku czaszka dziecka z Taung pozostaje jedynym okazem, który można bezspornie przypisać do gatunku A. africanus. Inne skamieniałości z południowej Afryki są z nim wiązane, lecz ich klasyfikacja wciąż budzi dyskusje. Nowe badania stanowią owoc wysiłków Gabriele Macho z Vrije Universiteit Brussel i University College London. Badaczka dokładniej niż dotychczas określiła wiek słynnej skamieniałości, co jest przełomowe, jeśli weźmiemy pod uwagę fakt, iż wcześniejsze szacunki obejmowały okres od niespełna miliona do ponad trzech milionów lat.
Macho i jej współpracownicy wykorzystali między innymi datowanie uranowo-ołowiowe warstwy naciekowej znajdującej się nad osadami zawierającymi skamieniałość. Wyniki sugerują, że dziecko z Taung ma co najmniej 2,962 miliona lat. W połączeniu z wcześniejszymi danymi paleomagnetycznymi pozwoliło to zawęzić przedział jego wieku do około 2,96-3,03 miliona lat. Oznacza to, że osobnik żył znacznie wcześniej, niż ktokolwiek przypuszczał.
Jeszcze ciekawsze okazały się rezultaty analiz uzębienia i rozwoju mózgu. Sugerują one, że dziecko z Taung mogło rozwijać się w nieco inny sposób niż inne osobniki przypisywane do gatunku A. africanus. Budowa zębów sugeruje chociażby, że po pojawieniu się pierwszych zębów trzonowych tempo rozwoju mogło ulec spowolnieniu. To potencjalna wskazówka, że u wczesnych homininów zaczynał kształtować się dłuższy etap dzieciństwa, charakterystyczny również dla współczesnych ludzi.
Wydaje się, iż różnorodność naszych dalekich krewnych mogła łączyć się ze zmianami klimatycznymi. Między 4 a 2,5 miliona lat temu południowo-wschodnia Afryka doświadczała dużych wahań opadów. Naprzemienne okresy wilgotne i suche powodowały przemieszczanie się siedlisk, a wraz z nimi migrowały populacje wczesnych homininów. Na podstawie analiz pyłków roślinnych uczeni zaproponowali, iż okolice Taung były wówczas znacznie bardziej wilgotne i zalesione niż ma to miejsce obecnie. Przemieszczające się populacje mogły ponownie się spotykać, krzyżować i wymieniać materiał genetyczny. W rezultacie ewolucja nie przebiegała według prostego schematu, w którym jeden gatunek stopniowo zastępował drugi. Była raczej skomplikowaną siecią powiązań i migracji.
Źródło:npj Palaeoecosystems