Poza wspomnianymi pochówkami Czechom udało się też odnaleźć kaplicę grobową oraz sarkofag z zachowanymi szczątkami mumii. Badania miały miejsce w nekropolii w Sakkarze, gdzie badacze ponownie zlokalizowali i zbadali grobowce Sabu oraz jego syna Ptahszepesa. Działania te odsłoniły pomieszczenia, które umknęły uwadze XIX-wiecznych egiptologów, a ich wyniki dostarczają nowych informacji o życiu egipskich elit sprzed ponad 4000 lat.
Za ostatnimi ustaleniami stoją przedstawiciele Czeskiego Instytutu Egiptologii Uniwersytetu Karola w Pradze. Prace odbywające się w Sakkarze są częścią długoterminowego projektu, którego celem jest ponowne odnajdywanie i dokumentowanie zabytków odkrytych częściowo jeszcze w XIX wieku, a następnie ponownie zasypanych przez pustynny piasek.
Czytaj też:Kosmetyki sprzed 2000 lat zawierają zaskakujący składnik. Znajdowały się w grobach ówczesnych kobiet
Pierwszym badaczem, który natrafił na te grobowce, był francuski egiptolog Auguste Mariette. W latach 1858-1860 zidentyfikował na terenie nekropolii około 160 grobowców pochodzących z różnych okresów Starego Państwa. Jego wykopaliska nie objęły jednak wszystkich pomieszczeń i elementów architektonicznych. Część zabytków pozostała niezbadana, a lokalizacja niektórych konstrukcji z czasem uległa zapomnieniu.
Jednym z najważniejszych obiektów ponownie zbadanych przez czeską misję jest grobowiec Sabu, wysokiego dostojnika związanego z kultem boga Ptaha w Memfis. Monument znajduje się na północ od grobowca jego syna i ma imponujące rozmiary: około 54 metrów długości oraz 28 metrów szerokości. Pierwotnie mógł osiągać wysokość rzędu pięciu metrów.
Zewnętrzne ściany budowli pokrywają dekoracje naśladujące fasady królewskich pałaców. Wewnątrz archeolodzy udokumentowali dobrze zachowane reliefy przedstawiające Sabu i jego syna Ptahszepesa nadzorujących procesje osób przynoszących dary ofiarne. Z kolei kaplica grobowa żony Sabu, Ikhetneferet zawiera tzw. fałszywe drzwi, ozdobione przedstawieniami Ikhetneferet w towarzystwie męża oraz dwóch synów: Ptahszepesa i Ranefera.
Jeszcze większe poruszenie wywołał grobowiec Ptahszepesa, którego lokalizację udało się ponownie ustalić dzięki analizie zdjęć satelitarnych i badaniom terenowym. Monument zajmuje powierzchnię przekraczającą 900 metrów kwadratowych. Znajdują się w nim komora ofiarna, a także wejście ozdobione scenami przedstawiającymi procesje z darami i rytualne składanie ofiar ze zwierząt.
Najważniejszego odkrycia Czesi dokonali jednak w podziemnej komorze grobowej, do której prowadzi opadający korytarz po wschodniej stronie budowli. Natknęli się tam na wapienny sarkofag zawierający szczątki Ptahszepesa. Choć grobowiec padł łupem złodziei jeszcze w starożytności, a kosztowności i część wyposażenia pogrzebowego zniknęły, zachowane szczątki umożliwiły przeprowadzenie badań antropologicznych. Analiza wykazała, że Ptahszepes zmarł w wieku przekraczającym 60 lat. Jak na warunki starożytnego Egiptu był to stosunkowo zaawansowany wiek.
Mężczyzna należał do wyjątkowo wpływowych postaci swoich czasów. Pełnił wysokie funkcje administracyjne i religijne za panowania czterech władców V dynastii: Sahure, Neferirkare, Raneferefa oraz Niuserre. Według zachowanych źródeł był również pierwszym znanym urzędnikiem spoza rodziny królewskiej, który poślubił egipską księżniczkę Chamaat, córkę Userkafa, założyciela V dynastii.
Źródło:Czeski Instytut Egiptologii