Przedstawiciele Trinity College Dublin postanowili poszukać odpowiedzi na te pytania i wykorzystali w tym celu wyjątkowo długoletnią bazę danych. Obejmowała ona niemal 2500 mieszkańców Irlandii, gdzie fluoryzacja wody pitnej rozpoczęła się w 1964 roku. Miało to być działanie profilaktyczne w celu ograniczenia występowania próchnicy w populacji. Metoda ta przyniosła udokumentowane korzyści dla zdrowia jamy ustnej zarówno dzieci, jak i dorosłych. Z czasem pojawiły się jednak wątpliwości dotyczące wpływu fluoru na rozwój mózgu oraz funkcjonowanie układu nerwowego.
Czytaj też:Fryzurę można zmienić. Z obietnicą akceptacji sprzedawaną przez looksmaxxing jest trudniej
Autorzy nowych doniesień w tej sprawie zwrócili uwagę na możliwość występowania skutków odległych w czasie, których nie da się łatwo uchwycić w badaniach obejmujących jedynie krótki okres ekspozycji. W tym celu wykorzystali dane z Irish Longitudinal Study on Ageing (TILDA), czyli irlandzkiego badania poświęconego procesowi starzenia się społeczeństwa. Objęto nią 2495 osób w średnim wieku 65 lat.
Jednym z najważniejszych aspektów eksperymentu było oszacowanie, jak długo uczestnicy byli narażeni na działanie fluoru obecnego w wodzie pitnej. Naukowcy przeanalizowali historię miejsc zamieszkania badanych, a następnie zestawili ją z archiwalnymi danymi dotyczącymi stężenia fluoru w lokalnych wodociągach. W niektórych przypadkach udało się odtworzyć ekspozycję sięgającą okresu niemowlęcego.
Na tej podstawie uczestnicy trafili do grup różniących się poziomem skumulowanej ekspozycji na fluor. Następnie badacze poddali ich dwóm standardowym testom oceniającym funkcje poznawcze, wykorzystywanym również w badaniach nad demencją. Wyniki były jednoznaczne: nie widać istotnych różnic w wynikach testów między poszczególnymi grupami. Oznacza to, że osoby przez większą część życia pijące wodę fluoryzowaną nie wykazywały gorszej sprawności poznawczej niż uczestnicy o niższym poziomie ekspozycji.
Jak podkreśla Vinay Sharma z Wydziału Medycyny Trinity College Dublin, wcześniejsze analizy koncentrowały się najczęściej na ekspozycji w określonym okresie życia, na przykład w dzieciństwie lub dorosłości. Nowe podejście wyróżnia się na tym tle próbą odtworzenia narażenia na fluor na przestrzeni niemal całego życia uczestników. Irlandzki program fluoryzacji stwarza wyjątkowe możliwości prowadzenia tego rodzaju analiz. Dzięki ogólnokrajowej polityce dotyczącej dodatku fluoru do wody naukowcy mogą badać długoterminowe skutki tej strategii na dużych grupach mieszkańców.
Czytaj też:Naukowcy ustalili, co naprawdę daje szczęście. Czego tak naprawdę nam brakuje?
Oczywiście dyskusja na temat potencjalnej szkodliwości fluoru na tym się nie skończy. Członkowie zespołu badawczego uwzględnili stężenia fluoru w wodzie dostarczanej do gospodarstw domowych, nie zaś wszystkie możliwe źródła jego spożycia. Istotne ograniczenie dotyczyło również oceny ekspozycji we wczesnym dzieciństwie. Zaledwie 5 procent uczestników miało kontakt z fluoryzowaną wodą w tym okresie, ponieważ program rozpoczęto w Irlandii w 1964 roku, gdy wielu badanych miało już ponad pięć lat. Bez wątpienia jednak uzyskane wyniki powinny stanowić punkt wyjścia do dalszego monitorowania zdrowia osób korzystających z fluoryzowanej wody.
Źródło:Journal of Dental Research