Kreatywność w wymagających czasach: znaleziska z Chin pokazują, jak nasi przodkowie przetrwali epokę lodową
Tysiące lat temu, gdy klimat stał się wyjątkowo nieprzyjazny, wspomniane grupy były w stanie tworzyć zaawansowane narzędzia kamienne. Wymagało to planowania, precyzji i rozumienia właściwości materiałów. Najbardziej imponujący wydaje się fakt, iż nie działo się to w okresie dobrobytu i stabilności, lecz podczas wyjątkowo surowej epoki lodowej.
Czytaj też:Zobaczył złoto wystające z ziemi. Tak zaczęło się jedno z największych odkryć w Danii
Przez dziesięciolecia świat nauki był dość zgodny: w późnym środkowym plejstocenie mieszkańcy Europy i Afryki byli znacznie bardziej zaawansowani technologicznie niż populacje żyjące we wschodniej Azji. Odkrycia z Lingjing coraz mocniej podważają tę teorię. Naukowcy znaleźli tam charakterystyczne kamienne rdzenie używane do produkcji ostrych odłupków służących prawdopodobnie do rozbierania zwierząt. Na pierwszy rzut oka narzędzia wydają się proste, jednak szczegółowe analizy wykazały, że ich twórcy stosowali niezwykle uporządkowaną metodę obróbki kamienia.
Badacze podkreślają, iż nie były to przypadkowo obtłukiwane skały. Twórcy narzędzi kontrolowali kształt rdzenia w trzech wymiarach i świadomie nadawali poszczególnym powierzchniom różne funkcje. Jedna część służyła do uderzania, druga była przygotowywana tak, aby uzyskać ostre i użyteczne fragmenty kamienia. Takie podejście wymagało planowania kolejnych etapów pracy i zrozumienia mechaniki pękania skał. Według autorów badań jest to poziom technologiczny bardzo podobny do technik kojarzonych dotąd głównie z neandertalczykami w Europie.
Tajemnice stanowiska Lingjing
Stanowisko Lingjing było prawdopodobnie miejscem, w którym pradawni ludzie rozbierali upolowane lub znalezione zwierzęta. Wśród licznych kości archeolodzy odnaleźli żebra jeleniowatych zawierające mikroskopijne kryształy kalcytu. To właśnie one okazały się kluczowe dla całego odkrycia. Kryształy zawierają niewielkie ilości uranu, który z czasem rozpada się do toru. Dzięki analizie proporcji tych pierwiastków naukowcy byli w stanie bardzo precyzyjnie określić wiek stanowiska.
Wcześniej wydawało się, że narzędzia z Lingjing mają około 126 tysięcy lat i pochodzą z cieplejszego okresu między epokami lodowymi. Nowe badania przesunęły jednak datowanie o około 20 tysięcy lat wstecz. Oznacza to, że narzędzia powstały w czasie wyjątkowo trudnych warunków klimatycznych, kiedy znaczne obszary półkuli północnej znajdowały się pod wpływem lodowców oraz gwałtownych zmian środowiska.
Czytaj też: Archeolodzy wykopali wrak i dostrzegli system nawigacyjny sprzed setek lat. Cała historia ma polski akcent!
Widzę tutaj kilka kluczowych wniosków. Po pierwsze, kreatywność i rozwój technologii nie muszą pojawiać się wyłącznie wtedy, gdy ludzie żyją w stabilnych i korzystnych warunkach. Znaleziska z Lingjing pokazują wręcz coś zupełnie odwrotnego. Możliwe, że to właśnie ekstremalne zimno, niedobory pożywienia i trudne warunki środowiskowe zmuszały pradawne populacje do rozwijania bardziej zaawansowanych metod przetrwania.
Stanowisko zamieszkiwał prawdopodobnie wspomniany H. juluensis, czyli wymarły gatunek człowieka spokrewniony zarówno z Homo sapiens, jak i z innymi archaicznymi populacjami Azji. Według badaczy grupa ta posiadała bardzo duże mózgi i cechy anatomiczne przypominające zarówno dawnych mieszkańców Azji Wschodniej, jak i neandertalczyków z Europy. Naukowcy przypuszczają, że przodkowie współczesnych ludzi mogli mieć z nimi kontakt.
Źródło: Eureka Alert, Journal of Human Evolution