Węże, wypadające zęby, pościgi, pająki i byli partnerzy: takie właśnie obrazy najczęściej wracają do ludzi nocami. Analiza wyszukiwań internetowych pokazuje, że niezależnie od kultury, języka i miejsca zamieszkania, ludzkość śni zaskakująco podobnie. Czego więc boimy się najbardziej, co nas stresuje i jakie obrazy najmocniej zapadają w podświadomość?
Autorzy wspomnianej analizy prześledzili miliony zapytań wpisywanych do Google przez użytkowników z dziesiątek państw. Nie chodziło jednak o najczęstsze sny w sensie klinicznym, ale o sny, które ludzie najczęściej próbują interpretować i sprawdzać w internecie. To ważne rozróżnienie, bo wiele osób szuka wyjaśnień dopiero wtedy, gdy sen wydaje się szczególnie dziwny, niepokojący albo emocjonalnie intensywny. Właśnie dlatego tak wysoko pojawiają się motywy związane z utratą zębów czy wężami.
Czytaj też: Lidl nie chce mnie już w sklepie. Mi się to podoba, ale pracownikom pewnie mniej
Największym zwycięzcą światowego rankingu snów okazały się węże. To właśnie one były najczęściej wyszukiwanym symbolem sennym w ponad jednej trzeciej analizowanych krajów. Szczególnie często pojawiały się w Europie Wschodniej, części Azji i Afryki. Badacze zwracają uwagę, że motyw węża od tysięcy lat funkcjonuje w ludzkiej kulturze jako symbol zagrożenia, zdrady, pokusy albo transformacji. Jednocześnie psychologowie podkreślają, iż sen o wężu nie musi oznaczać niczego mistycznego. Czasem może być zwyczajnym efektem lęku, stresu albo obrazów zapamiętanych przez mózg w ciągu dnia.
Drugim najpopularniejszym motywem na świecie okazały się wypadające zęby. To jeden z najbardziej charakterystycznych snów, który regularnie przewija się w badaniach psychologicznych od dekad. Według cytowanych przez autorów analiz naukowców z University of Colorado osoby śniące o utracie zębów częściej deklarowały wysoki poziom stresu, poczucie bezradności oraz obniżoną kontrolę nad własnym życiem. Ten rodzaj snu wyjątkowo silnie działa emocjonalnie, bo dotyczy czegoś bardzo osobistego – utraty części własnego ciała i poczucia bezpieczeństwa.
W Polsce właśnie wypadające zęby znalazły się wśród najczęściej wyszukiwanych motywów sennych. Autorzy raportu przypomnieli przy okazji, że w naszym kraju od lat istnieje silna tradycja przypisywania snom ukrytych znaczeń. Dawniej ogromną popularnością cieszyły się nawet specjalne senniki, które miały “tłumaczyć” sny na konkretne liczby przynoszące szczęście w grach losowych. Według dawnych interpretacji pojawienie się małpy mogło oznaczać ochłodzenie uczuć i… odpowiadać liczbie 63.
Choć wiele osób traktuje interpretacje snów z przymrużeniem oka, psychologowie podkreślają, że nocne obrazy rzeczywiście mogą mieć związek z codziennymi emocjami. Podczas snu mózg pozostaje bardzo aktywny. Szczególnie intensywnie pracują obszary odpowiedzialne za pamięć, ruch i przetwarzanie obrazów, natomiast słabiej funkcjonują regiony odpowiadające za logiczne myślenie. To właśnie dlatego sny bywają absurdalne, chaotyczne i pozbawione racjonalnych zasad.
W zestawieniach przygotowanych dla Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii bardzo wysoko pojawiły się również sny o byłych partnerach. W USA były one trzecim najczęściej wyszukiwanym motywem. Eksperci tłumaczą, że sny o dawnych relacjach rzadko oznaczają realną tęsknotę za konkretną osobą. Częściej są odbiciem nierozwiązanych emocji, poczucia straty albo potrzeby zamknięcia pewnego etapu życia.
Czytaj też: „Bo ja w twoim wieku…” już nie brzmi tak przekonująco. Polacy są do siebie bardziej podobni, niż sądzimy
Nie brakuje też snów, które wydają się niemal uniwersalne. W internetowych dyskusjach użytkownicy z różnych krajów regularnie opisują powtarzające się koszmary związane z niemożnością ucieczki, spóźnieniem, utratą kontroli nad własnym ciałem czy bezsilnością podczas walki. Wielu internautów opowiadało o snach, w których próbują biec, ale nogi stają się ciężkie jak z ołowiu, albo o sytuacjach, gdy uderzenia nie robią przeciwnikowi żadnej krzywdy.
Część ekspertów uważa, że powtarzalność takich motywów może mieć ewolucyjne korzenie. Węże i pająki od tysięcy lat należały do naturalnych zagrożeń dla człowieka, dlatego ludzki mózg nauczył się reagować na nie wyjątkowo szybko. Niektórzy badacze twierdzą nawet, iż mózg naczelnych posiada specjalne mechanizmy błyskawicznego wykrywania sylwetek przypominających węże. Mimo to nie ma co przywiązywać zbyt dużej wagi do tego rodzaju symboli.
Źródło: Zoma Sleep