Unikalny układ dwóch świętych jezior
Okazuje się, że nowo odnaleziony obiekt nie był samotny. Wraz z już znanym, większym jeziorem tworzył wyjątkowy układ, rozplanowany na osi północ-południe wewnątrz murów świątynnych. Dzięki dobremu stanowi zachowania kamiennej konstrukcji, badacze mogą szczegółowo analizować jej architekturę i dociekać, czy oba zbiorniki pełniły nieco odmienne funkcje rytualne. Jak podkreśla kierujący pracami Jia Xiaobing, to kamień milowy dla dyscypliny:
Nowe odkrycie wypełnia lukę w egiptologii i historii archeologii egipskiej. To nie tylko odkrycie drugiego świętego jeziora, ale także jedynego świętego jeziora odkrytego w wyniku systematycznych i naukowych wykopalisk w historii archeologii egipskiej
Czytaj też: Narzędzia z Chin przesuwają historię ludzkości. Ewolucja człowieka do zmiany
W teologii starożytnego Egiptu święte jeziora były kluczowym elementem przestrzeni sakralnej. Symbolizowały pierwotny ocean Nun, czyli chaos, z którego wyłonił się uporządkowany świat. Kapłani czerpali z nich wodę do rytualnego oczyszczenia siebie, naczyń i posągów bóstw przed każdą ważną ceremonią.
Święte jeziora służyły jako niezbędne instrumenty teologiczne, które pozwalały kompleksom świątynnym funkcjonować autonomicznie i wykonywać rytuały. Kapłani używali również wody do obrzędów oczyszczenia przed rytuałami, podkreślając znaczenie jeziora w życiu religijnym – wyjaśnia Vincent Rondot, archeolog
Warto zauważyć, że woda z tych zbiorników była ściśle oddzielona od zwykłej, codziennej. Miała charakter wyłącznie kultowy, co dodatkowo podkreślało jej świętość.
Kaplice Ozyrysa i ofiary ze zwierząt
W trakcie wykopalisk wokół jeziora naukowcy znaleźli także inne, nie mniej ciekawe artefakty. Odkryto trzy kaplice poświęcone Ozyrysowi, dziesiątki figurek tego boga z różnych materiałów oraz fragmenty szczęk krów. Te ostatnie to bezpośredni dowód na składanie ofiar ze zwierząt. Znaleziono też ponownie użyte bloki kamienne z inskrypcjami wspominającymi władców oraz Boską Adoratorkę Amona z Okresu Późnego (747-332 p.n.e.). Szczególnie fragmenty związane z Boską Adoratorką – żeńskim urzędem o ogromnym wpływie politycznym – mogą rzucić nowe światło na burzliwe dzieje Teb pod rządami 25. i 26. dynastii. Kości zwierząt sugerują zaś, jakoby miejsce to było aktywne rytualnie przez bardzo długi czas.
Czytaj też: Ukraińskie megamiasto sprzed 6000 lat. To kolebka ludzkiej cywilizacji?
Współpraca archeologiczna między Chinami a Egiptem to współpraca między dwiema starożytnymi cywilizacjami, niosąca przesłanie dialogu, historii i cywilizacji. Wierzę, że wzajemne zrozumienie między narodami obu krajów znajduje odzwierciedlenie w licznych działaniach kulturalnych, przynosząc korzyści Egiptowi, Chinom i światu – podsumowuje Mohamed Abdel-Badie, egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności
Znalezisko bez wątpienia wzbogaca naszą wiedzę. Po raz pierwszy mamy materialny, odkryty metodą naukową dowód na istnienie i formę świętego jeziora, którego funkcje znaliśmy głównie z tekstów. To potwierdza dotychczasowe teorie, ale zarazem rodzi wiele nowych pytań. Dlaczego akurat w tej świątyni potrzebny był drugi, mniejszy zbiornik? Czy podobne układy istniały gdzie indziej?