Pies najlepszym przyjacielem człowieka? Na pewno najstarszym. Datowanie szczątków zaskoczyło nawet ekspertów

Analizy szczątków znalezionych zarówno na Starym Kontynencie, jak i w Anatolii radykalnie przesuwają nasze rozumienie jednego z najstarszych partnerstw w historii ludzkości: relacji między ludźmi a psami. Do tej pory panowało przekonanie, jakoby udomowienie psa sięgało okresu sprzed około 11-12 tysięcy lat, lecz najnowsze badania dowodzą, że nasi pierwsi czworonożni towarzysze pojawili się u boku ludzi znacznie wcześniej.
Pies najlepszym przyjacielem człowieka? Na pewno najstarszym. Datowanie szczątków zaskoczyło nawet ekspertów

Analizy psich szczątków przesuwają datowanie udomowienia tych zwierząt

W ramach międzynarodowego projektu naukowcy przeanalizowali prehistoryczne DNA pobrane z fragmentów kości psów odkrytych na kilku stanowiskach archeologicznych, w tym w południowo‑zachodniej Anglii oraz w środkowej Turcji. Analiza wykazała, iż niektóre z tych szczątków mają pomyślnie odtworzone całe genomowe sekwencje, które pozwoliły wyraźnie odróżnić je od wilków. Dzięki temu udało się potwierdzić, że nie były to zwierzęta dzikie, lecz psowate udomowione przez ludzi tysiące lat wcześniej, niż dotąd sądzono.

Czytaj też: Kurhany z Niemiec pozostałością po ludziach sprzed 4500 lat. W środku znajdowały się kosztowności wykonane z miedzi

Najstarsze genetycznie potwierdzone pozostałości psa mają około 15 800 lat. To wiek szczątków z Turcji. W przypadku osobnika z Wysp mówimy o wieku wynoszącym co najmniej 14 300 lat. Oznacza to, iż psy były rozpowszechnione w Europie i zachodniej Azji już na wiele tysięcy lat przed pojawieniem się rolnictwa oraz hodowli zwierząt. Te okresy przypadają na czas, w którym ludzie na szeroką skalę nie uprawiali jeszcze ziemi i prowadzili łowiecko-zbieracki tryb życia. Mimo to już wtedy psy mogły towarzyszyć przedstawicielom naszego gatunku. 

Ogromny zasięg występowania udomowionych czworonogów

Badacze podkreślają, że wczesne psy nie tylko były obecne geograficznie wraz z ludźmi, lecz miały też znaczącą relację ze społecznościami ludzkimi. Analizy izotopowe pokazały coś jeszcze: czworonogi z Turcji otrzymywały pokarm podobny do ludzi, na przykład ryby. To wskazuje na ich aktywne włączenie w dietę społeczności. Znalezienie szczątków psa w pochówkach lub traktowanych w sposób rytualny również podkreśla  emocjonalną i symboliczną wartość tych zwierząt. 

Czytaj też: Osada, która ujawnia, jak wyglądały początki urbanizacji. To jedno z najstarszych miast w całej Azji Centralnej

Różnorodne miejsca odnalezienia tych najstarszych psów – od Brytanii, przez Europę Środkową aż po Anatolię – pokazują również, że psy mogły szybko rozprzestrzeniać się razem z różnymi kulturami ludzkimi, towarzysząc im w migracjach i adaptacjach środowiskowych pod koniec plejstocenu. Mówiąc krótko: udomowienie psa było procesem znacznie wcześniejszym i bardziej złożonym, niż wcześniej przypuszczano, a psy były istotnymi partnerami człowieka już w czasach, gdy ludzkie technologie i społeczności dopiero zaczynały się rozwijać.

Źródło: Natural History Museum, Nature

Aleksander KowalA
Napisane przez

Aleksander Kowal

Redaktor
Z wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów.