Zdaniem uczonych chodzi o jedno z najstarszych znanych obserwatoriów astronomicznych. Poczynione wnioski pozwalają na lepsze zrozumienie rozwoju wiedzy astronomicznej w starożytnej Mezoameryce, a przy okazji mamy kolejny dowód tego, iż zaawansowane obserwacje nieba prowadzono również poza obszarem cywilizacji Majów.
Czytaj też: Sztorm odsłonił zagadkowy wrak. Śledztwo doprowadziło do zwrotu w sprawie
O wynikach badań poinformował niedawno Meksykański Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH). Stanowisko archeologiczne, na którym działali badacze znajduje się w miejscowości Teteles de Ávila Castillo, w górzystym regionie Sierra Norte. Kompleks, znany jako Tetelihtic, powstał prawdopodobnie w środkowym okresie preklasycznym, między około 1000 a 600 rokiem p.n.e.
Centralnym elementem tego miejsca jest zespół architektoniczny położony na wschód od głównego placu ceremonialnego. Składa się z czworokątnego dziedzińca otoczonego dwiema platformami, usytuowanymi po jego wschodniej i zachodniej stronie. Większa, wschodnia platforma ma około 90 metrów długości i 40 metrów szerokości. Mniejsza konstrukcja zachodnia mierzy około 46 na 27 metrów i prawdopodobnie służyła jako punkt obserwacyjny. Układ budowli, ich orientacja oraz położenie względem otaczających gór pozwalają sądzić, iż architektura została zaplanowana z uwzględnieniem zjawisk astronomicznych.
Szczególne znaczenie ma podobieństwo kompleksu do tzw. struktur Grupy E, znanych przede wszystkim z ośrodków cywilizacji Majów. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jest zespół w Uaxactún na terenie dzisiejszej Gwatemali. Według badaczy obiekt w Puebla stanowi pierwszy potwierdzony przykład tego rodzaju obserwatorium odkryty poza regionem Majów.
Jednym z najważniejszych ustaleń jest związek kompleksu z kalendarzem rolniczym dawnych mieszkańców Mezoameryki. Badacze przypuszczają, że wydłużona platforma pomagała wyznaczać kluczowe momenty roku, w tym początek kalendarza przypadający na luty oraz okres zbiorów w październiku. Wschodnia konstrukcja umożliwiała natomiast obserwowanie położenia wschodzącego Słońca w różnych porach roku, między innymi podczas równonocy i przesileń. Dzięki systematycznym obserwacjom mieszkańcy mogli lepiej rozpoznawać zmiany sezonowe i dostosowywać do nich prace rolnicze oraz obrzędy religijne.
Odkrycie pokazuje, że astronomia nie była wyłącznie przedmiotem zainteresowania kapłanów czy elementem wierzeń. Wiedza o ruchach ciał niebieskich mogła mieć bezpośrednie znaczenie dla organizacji życia społeczności, planowania ceremonii i funkcjonowania lokalnego kalendarza. Archeolodzy badają również, czy kompleks może dostarczyć nowych informacji o kontaktach między dawnymi społecznościami regionu a ludami związanymi z kulturą Majów.
Jedna z hipotez zakłada, że wpływy kulturowe Majów docierały na tereny dzisiejszego stanu Puebla już w pierwszym tysiącleciu p.n.e. Naukowcy rozważają także możliwe związki osady z przodkami Totonaków, którzy w późniejszych stuleciach rozwijali własną kulturę w regionie Puebla i na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej. Te interpretacje wymagają jednak dalszych badań.
Źródło: INAH