Dzięki analizom chemicznym uczeni odpowiedzieli na kluczowe pytanie: skąd pochodził metal wykorzystywany tysiące lat temu do produkcji skandynawskich artefaktów. Wykopaliska zorganizowane na początku tego roku wydają się przełomowe dla zrozumienia gospodarki oraz sieci handlowych późnej epoki brązu. Naukowcy natrafili na niewielkie miejsca wydobycia rud metali, jak i rozległe kompleksy górnicze świadczące o bardzo dobrze zorganizowanej działalności wydobywczej sprzed około trzech tysięcy lat.
Jedna z odkrytych kopalni w pobliżu miejscowości Cabeza del Buey zawiera imponujący wykop przypominający długi rów o długości około 70 metrów i szerokości trzech metrów. Według archeologów taki układ wskazuje na systematyczne i intensywne wydobycie rud miedzi prowadzonych na dużą skalę. Już wcześniej naukowcy podejrzewali, że znaczna część metalu używanego do produkcji ozdób, narzędzi i broni na północy Europy mogła pochodzić właśnie z południowo-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego.
Problem polegał jednak na tym, że nie udało się wcześniej zlokalizować konkretnych miejsc wydobycia. Odkryte ostatnio kopalnie mogą być kluczowe dla ustaleń w tej sprawie. Innymi słowy, wydają się one pierwszym dowodem potwierdzającym istnienie ogromnej sieci handlowej łączącej odległe regiony Europy już w okolicach 1000 roku p.n.e.
W trakcie badań archeolodzy odnaleźli żyły miedzi, ołowiu i srebra, czyli surowców niezwykle cennych dla społeczeństw epoki brązu. Szczególnie interesujące okazało się odkrycie około 80 kamiennych młotów górniczych wewnątrz jednego z wyrobisk. Narzędzia te przydawały się do kruszenia skał i wydobywania rud metali. Zdaniem badaczy świadczy to o wysokim stopniu organizacji pracy oraz zaawansowaniu technologicznym dawnych społeczności zamieszkujących region.
Sensacyjna wydaje mi się skala wydobycia metali w epoce brązu. Jeszcze do niedawna panowało przekonanie, w myśl którego produkcja metali w zachodniej Europie miała charakter lokalny i ograniczony. Tymczasem nowe dane wskazują na istnienie rozbudowanego systemu gospodarczego obejmującego tysiące kilometrów wybrzeży Atlantyku. Naukowcy są przekonani, że już trzy tysiące lat temu Europa była znacznie bardziej połączona, niż myśleliśmy.
Czytaj też: Monumentalny grobowiec pokazuje potęgę pewnej kobiety. Należała do starożytnej elity
A przecież całkiem prawdopodobny jest wariant, że odkryte kopalnie stanowią jedynie niewielką część większego kompleksu pradawnych wyrobisk. Według szacunków archeologów w samej Estremadurze i Andaluzji może znajdować się nawet 150 nieodkrytych jeszcze kopalni pochodzących z epoki brązu. Jeśli przypuszczenia te się potwierdzą, konieczne będzie przepisanie historii handlu i gospodarki prehistorycznej Europy.
Źródło: Uniwersytet w Göteborgu,