Kwadrantydy to rój meteorów widoczny od 1 do 7 stycznia. Jest on zjawiskiem bardzo regularnym, a jego maksimum występuje w okolicach 3-4 stycznia. Astronomowie zaliczają Kwadrantydy do rojów bardzo aktywnych – prawie zawsze można obserwować ponad sto “spadających gwiazd” na godzinę, a w maksimum nawet ok. 120.
Czym są Kwadrantydy?
Nazwa roju pochodzi od nieistniejącego już gwiazdozbioru Kwadrantu Ściennego (Quadrans Muralis). Obecnie ta konstelacja to część gwiazdozbioru Wolarza. Pierwsze doniesienia o roju Kwadrantydów pochodzą z 1835 roku.
Naukowcy przypuszczają, że Kwadrantydy są resztkami komety C/1490 Y1. Możliwe, że uległa ona zderzeniu z inną kometą. Wskutek tego powstał zbiór odłamków, przemieszczający się z prędkością około 41 km/s (ok. 147 tys. km/godz.).
Gdzie na niebie są widoczne Kwadrantydy?
– Radiant roju, czyli miejsce na niebie, z którego zdają się wylatywać jego meteory, znajduje się na granicy konstelacji Wolarza, Herkulesa i Smoka. W Polsce jest to obiekt okołobiegunowy, który nigdy nie chowa się pod horyzont. Dzięki temu, jego wysokość zmienia się od około 10 stopni w godzinach wieczornych do ponad 70 stopni nad ranem – wyjaśnia dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.
Gwiazdozbiór Wolarza można odnaleźć dzięki mapie nieba albo aplikacjom mobilnym dla miłośników astronomii. Choć Kwadrantydy zdają się wybiegać z jednego miejsca na sferze niebieskiej, widać je na całym niebie. Nie trzeba więc patrzeć w jakimś konkretnym kierunku.
Jak obserwować Kwadrantydy?
Do obserwacji roju Kwadrantyd nie jest potrzebny żaden specjalistyczny sprzęt. Należy wybrać do obserwacji ten obszar, gdzie widoczność mamy najlepszą, a niebo nie jest zasłonięte drzewami czy budynkami. Oczywiście najlepiej prowadzić obserwacje z miejsca oddalonego od świateł miejskich. Może to potroić liczbę dostrzeżonych spadających gwiazd.
Warto jednak sprawdzić prognozę pogody, by chmury nie przysłoniły nam widoku na Kwadrantydy. Aby lepiej dostrzegać meteory, dobrze jest przyzwyczaić oczy do ciemności. Jeśli wcześniej przebywaliśmy w oświetlonym pomieszczeniu, może to potrwać kilkadziesiąt minut. Oczywiście trzeba też pamiętać o ciepłej odzieży.
Źródło: PAP Nauka w Polsce.