Biżuteria jako świadectwo wierzeń
Naszyjnik stanowi rzadkie i cenne znalezisko, ponieważ w jednoznaczny sposób łączy region Anatolii z sercem starożytnej Mezopotamii. Zarówno lew, jak i gwiazda o ośmiu ramionach to klasyczne symbole asyryjskiej Isztar, znanej wcześniej jako sumeryjska Inanna, bogini miłości, wojny i płodności. Odkrycie takiego przedmiotu na wybrzeżu egejskim jest mocnym argumentem za istnieniem rozległych sieci wymiany nie tylko towarów, ale i idei.
Czytaj też: Złoty skarb sprzed 1400 lat. Archeolodzy odnaleźli go w klasztorze na środku pustyni
Każdy sezon wykopaliskowy przynosi nowe i ekscytujące odkrycia. W tym roku odkryliśmy srebrny naszyjnik przedstawiający asyryjską boginię Isztar z figurą lwa i ośmioramienną gwiazdą – tłumaczy Mehmet Gürbüzer, archeolog z Uniwersytetu Mugla Sitki Kocman
Przedmiot ten trafił do Amos w czasach, gdy miasto było już pod silnymi wpływami greckimi. Może to świadczyć o trwałości niektórych obcych wierzeń lub ich integracji z lokalnymi kultami. Znalezisko biżuterii nie jest odosobnionym przypadkiem, lecz kolejnym elementem układanki. Gürbüzer wskazuje, iż Amos posiadało znaczącą siłę kulturową, ekonomiczną i handlową, działając jako pomost między różnymi światami. Już w VII wieku p.n.e. zaawansowane elementy kultur Bliskiego Wschodu zaczęły przenikać do basenu Morza Śródziemnego właśnie dzięki relacjom handlowym i militarnym.
Zaawansowane elementy kulturowe Bliskiego Wschodu zaczęły być przekazywane do świata śródziemnomorskiego poprzez stosunki handlowe i wojskowe już w VII wieku p.n.e. Amos było zintegrowane ze światem swoich czasów i było strategicznym miastem portowym znanym wielu głównym cywilizacjom – dodaje badacz
Długa droga do ponownego odkrycia
Obecność symboli Isztar w tym konkretnym miejscu każe nam zrewidować dotychczasowe mapy wpływów. Miasto nie było jedynie biernym odbiorcą, a aktywnym uczestnikiem procesów wymiany, co nadaje jego historii zupełnie nowy wymiar.
Czytaj też: Rekordowy średniowieczny żaglowiec spoczywał u wybrzeży Kopenhagi. To największa koga znana nauce
Systematyczne poznawanie Amos rozpoczęło się stosunkowo późno. Pierwsze prace w 1948 roku prowadził tam brytyjski archeolog G.E. Bean, a przełomem okazało się odkrycie starożytnych umów najmu ziemi, rzucających światło na lokalną gospodarkę. Mimo to stanowisko czekało na pełnoprawne, regularne wykopaliska aż do 2022 roku, kiedy to otrzymało oficjalny status w ramach prezydenckiego dekretu. Kolejny sezon wykopalisk jest zaplanowany na ten rok, a badacze przygotowują się do eksploracji pozostałości domów mieszkalnych oraz Świątyni Apollona Samnaiosa. Odkrycie srebrnego naszyjnika potwierdza wyjątkową pozycję starożytnego Amos. Miasto to było żywym, tętniącym życiem punktem kontaktowym, gdzie spotykały się i mieszały wpływy z różnych stron świata. Każdy taki artefakt to jak kolejne zdanie w wciąż nie do końca odczytanej księdze naszej wspólnej, europejsko-azjatyckiej historii.