Sól warta więcej niż złoto
Najstarsza warstwa stanowiska odsłoniła pozostałości po produkcji soli sprzed około 2500 lat, czyli z epoki żelaza. Dziś sól jest tania i powszechna, lecz w tamtych czasach stanowiła towar strategiczny, niezbędny do konserwacji żywności przed długimi zimami. David Petö, kierownik wykopalisk, podkreśla znaczenie tego odkrycia:
Do tej pory produkcja soli z epoki żelaza w Westfalii była znana tylko z kilku izolowanych znalezisk w historycznym centrum Werl. To odkrycie stanowi dopiero drugie potwierdzone stanowisko gotowania soli z epoki żelaza w regionie, co czyni je wyjątkowo ważnym
Czytaj też: Tysiące zabytków na świętokrzyskim wzgórzu. To dowody na działalność grup z prehistorii
Archeolodzy odnaleźli charakterystyczne, ceramiczne elementy używane do odparowywania solanki. Tego typu przedmioty rzadko zachowują się w dobrym stanie przez tysiąclecia. Odkrycie resztek pieca potwierdza, iż sól wytwarzano na miejscu, korzystając z pobliskiego źródła słonej wody. Co więcej, to dopiero drugie takie stanowisko w okolicy, dlatego pełny obraz lokalnego przemysłu solnego wymaga dalszych badań.
Batawowie w nieoczekiwanym miejscu
Prawdziwą niespodzianką dla naukowców okazało się germańskie gospodarstwo rolne z I wieku. Odkryto plany fundamentów dwóch domów, w tym jednej dużej, dwunawowej konstrukcji. Typ budynku, znany jako dom z rowami ściennymi (Wandgräbchenhaus), stał się źródłem prawdziwej sensacji. Eva Cichy z Regionalnego Związku Westfalii-Lippe (LWL) wyjaśnia, dlaczego:
Ten typ budynku jest zazwyczaj kojarzony z Batawami, plemieniem germańskim, którego obszar osadnictwa znajdował się głównie na zachód od Renu. Jego obecność tutaj w Westfalii jest wysoce niezwykła i rodzi wiele nowych pytań
Charakterystyczne budynki Batawów, plemienia znanego z burzliwych relacji z Rzymianami, tradycyjnie lokowano na terenach dzisiejszej Holandii. Ich znalezienie tak daleko na wschód sugeruje, że mapy osadnictwa germańskich plemion z tego okresu mogą być niekompletne lub błędne.
Gospodarstwo jak z podręcznika
Odciśnięty w ziemi plan gospodarstwa jest niemal kompletny. Oprócz domów mieszkalnych archeolodzy zidentyfikowali warsztat z zagłębioną podłogą, niewielkie magazyny oraz duże jamy służące zapewne do przechowywania zapasów. Stan zachowania pozwala wyjątkowo wyraźnie zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie niemal dwa tysiące lat temu. Jednym z ciekawszych artefaktów jest fragment rzymskiego okucia uprzęży końskiej z I wieku. Jego obecność świadczy o kontaktach, czy to handlowych, czy też bardziej burzliwych, między lokalną ludnością a Imperium Rzymskim. Na stanowisku natrafiono także na kurhan z epoki brązu lub wczesnej żelaza (ok. 2000-500 lat p.n.e.), który mógł być częścią większego cmentarzyska dla ówczesnej elity.
Czytaj też: Mural z Peru na nowo ukazuje historię Andów. Dotychczas nie widzieliśmy niczego podobnego
Prace terenowe dobiegły końca, choć dla naukowców to dopiero początek. Szczegółowa analiza tysięcy fragmentów ceramiki, próbek ziemi i innych znalezisk potrwa lata. Każdy przedmiot może pozwolić na lepszego zrozumienie tego, jak żyli, handlowali i przemieszczali się ludzie w starożytnej Europie Środkowej. Cóż, miejsce przeznaczone pod nowe domy na zawsze zmieniło nasze rozumienie przeszłości tego regionu, łącząc opowieść o prehistorycznych wytwórcach soli z historią germańskich rolników żyjących w cieniu potęgi Rzymu.