Ten zyskał nazwę Adenomera varcena. Mówimy o niewielkim płazie, który na pierwszy rzut oka niemal nie różni się od swoich bliskich krewnych. O tym, że mamy do czynienia z odrębnym gatunkiem, zdecydowały między innymi badania DNA oraz charakterystyczny głos godowy zwierzęcia. To właśnie on przykuł uwagę badaczy, którzy bez tego szczegółu prawdopodobnie nie pomyśleliby o odrębności gatunkowej zwierzęcia.
Czytaj też:W komunikacji zwierząt występuje tajemniczy rytm. Ma ponadgatunkowy charakter
Na tę niezwykłą żabę natknęli się w regionie górnego biegu rzeki Juruá, w zachodniej części brazylijskiego stanu Acre. Prowadzili tam obserwacje fragmentów lasu w pobliżu rzek Moa i Crôa, niedaleko miasta Cruzeiro do Sul. Wyjątkowo interesujące okazało się miejsce występowania zwierzęcia. A. varcena zamieszkuje bowiem lasy zalewowe, czyli obszary, które w określonych porach roku są okresowo zatapiane przez wodę.
To nietypowe środowisko jak na przedstawiciela rodzaju Adenomera. Gatunki należące do tej grupy są zazwyczaj kojarzone z lasami położonymi na terenach niezalewowych. Odkrycie A. varcena sugeruje więc, że przedstawiciele tego rodzaju przystosowali się również do życia w ekosystemach o zupełnie innym charakterze. Sama nazwa gatunkowa varcena nawiązuje właśnie do amazońskich lasów zalewowych.
Kiedy już doszło do obserwacji, sprawy się skomplikowały. Tak jak wspominałem, tytułowa żaba jest bardzo podobna do innych przedstawicieli swojej grupy. Naukowcy połączyli więc kilka rodzajów danych: przeanalizowali materiał genetyczny, budowę ciała, środowisko występowania, okazy znajdujące się w kolekcjach naukowych oraz nagrania głosów. Dopiero zestawienie tych informacji pozwoliło potwierdzić odrębność A. varcena.
Jedną z cech pomagających rozpoznać nowy gatunek jest brak ciemnej plamy na spodniej stronie przedramienia. Jeszcze ważniejszy okazał się jednak jego głos. Samce A. varcena wydają krótkie dźwięki w stosunkowo wolnym rytmie, który różni się od sposobu nawoływania blisko spokrewnionych żab. To właśnie sygnały akustyczne mogą być kluczowe dla rozpoznawania partnerów i odgrywać istotną rolę w procesie ewolucji tych zwierząt.
Czytaj też: Etiopia posadzi 50 miliardów drzew. Trwa wielka akcja zalesiania
Przypadek A. varcena jest szczególny, ponieważ odnosi się do sytuacji, w której organizmy wyglądają niemal identycznie, lecz w rzeczywistości należą do różnych, genetycznie odrębnych gatunków. Oznacza to, że badania oparte wyłącznie na wyglądzie zwierząt mogą nie ujawnić całego bogactwa amazońskiej fauny. Wydaje się całkiem prawdopodobne, iż gatunek, o którym mówimy, nie jest jedynym niepoznanym jeszcze przedstawicielem swojej grupy. Analizy wskazują na istnienie kolejnych genetycznie odrębnych linii w obrębie rodzaju Adenomera, które nie zostały dotąd formalnie opisane jako osobne gatunki.
To z kolei oznacza, że w Amazonii może wciąż czekać na odkrycie wiele niewielkich zwierząt, które przez lata pozostawały niezauważone, ponieważ wyglądają podobnie do już znanych gatunków. Jeśli zaś chodzi o A. varcena, to teraz rozpocznie się główna faza badań, poświęcona jej rozmnażaniu czy dokładnym wymaganiom środowiskowym. Jak na razie jedno jest pewne: to gatunek związany jest z lasami, których funkcjonowanie zależy od sezonowego rytmu powodzi. W związku z tym wszelkie zmiany w czasie występowania lub zasięgu zalewów mogą potencjalnie wpływać na jego rozmnażanie. Skala tego zagrożenia pozostaje na razie nieznana.
Źródło:Ichthyology