Odkrycia te są efektem współpracy między saudyjską Komisję Dziedzictwa a naukowcami z University of Exeter. Archeolodzy skoncentrowali się na historycznym stanowisku Miqat Al-Dżaufa, które od wieków stanowiło jeden z najważniejszych punktów na trasach prowadzących do świętych miejsc islamu. Już pierwsze wykopaliska przyniosły rezultaty przekraczające oczekiwania badaczy.
Czytaj też: Legendarny pirat przewoził tym statkiem fortunę. Trzysta lat później morze wciąż wyrzuca skarby z jego wraku
Wśród odnalezionych artefaktów znajdują się fragmenty ceramiki, szkła i kamiennych narzędzi, a także muszle, koraliki oraz różnego rodzaju przedmioty wykonane z metalu. Według archeologów różnorodność odkrytych materiałów pokazuje, iż Al-Dżuhfa nie była jedynie punktem postoju dla pielgrzymów, lecz tętniącym życiem ośrodkiem handlowym oraz usługowym. Przez stulecia spotykali się tam podróżni pochodzący z różnych części świata islamskiego.
Na szczególną uwagę zasługują pozostałości infrastruktury obsługującej pielgrzymów. Badacze odkryli sześć pieców garncarskich, które wskazują na rozwiniętą lokalną produkcję ceramiki. Znaleźli również kanał wodny, prawdopodobnie wykorzystywany do zaopatrywania w wodę osób przemierzających pustynne szlaki. W czasach, gdy podróż do Mekki trwała tygodniami lub nawet miesiącami, dostęp do wody był jednym z kluczowych warunków przetrwania.
Infrastruktura ułatwiająca pielgrzymom podróże przez pustynne tereny
Nie mniej cenne są odkryte nagrobki. Archeolodzy natrafili na trzynaście kamiennych stel nagrobnych, z których część datowana jest na okres panowania dynastii Umajjadów i Abbasydów. Są to jedne z najważniejszych źródeł informacji o pierwszych wiekach rozwoju cywilizacji islamskiej. Inskrypcje zachowane na podobnych nagrobkach często zawierają imiona, daty oraz fragmenty tekstów religijnych, pozwalając historykom rekonstruować życie społeczności zamieszkujących region ponad tysiąc lat temu.
Zwróćmy uwagę na międzynarodowy charakter wydobytych artefaktów. Poświęcone im analizy wykazały, iż pochodzą one z obszarów dzisiejszego Egiptu, Lewantu oraz Etiopii. Oznacza to, że przez Al-Dżaufę przechodzili pielgrzymi i kupcy przybywający z bardzo odległych regionów świata islamu. Stanowisko jest więc materialnym dowodem na istnienie rozbudowanej sieci kontaktów handlowych i kulturowych obejmujących tysiące kilometrów.
Czytaj też: Meksykańskie miasto kryło przeszłość sięgającą Zapoteków. To gigantyczny kompleks zlokalizowany pod ziemią
W ogólnym rozrachunku stanowisko odgrywa szczególną rolę dla tradycji islamskiej. Znajduje się około 190 kilometrów na północny zachód od Mekki i od najwcześniejszych wieków islamu pełniło funkcję jednego z miqatów, czyli punktów, w których pielgrzymi przygotowywali się duchowo do wejścia w stan ihramu przed rozpoczęciem rytuałów pielgrzymkowych. Historyczne źródła sugerują, iż osada rozkwitała już w tzw. II wieku hidżry, kiedy powstały tam systemy zaopatrzenia w wodę, targowiska i miejsca odpoczynku dla podróżnych.
Źródło: Saudi Gazette