Jak wynika z prowadzonych ekspertyz, tamtejsze centrum było znacznie większe i bardziej wpływowe, niż nam się wydawało. Jeśli chodzi o Teotitlán del Valle, to dziś jest ono znane głównie z tradycji tkackich oraz zachowanej kultury zapoteckiej. Jednocześnie mówi się o nim jako jednym z najstarszych stale zamieszkanych osiedli w regionie Doliny Oaxaca. Historycy i archeolodzy od lat podejrzewali, że pod współczesną zabudową mogą kryć się znacznie starsze struktury związane z początkami cywilizacji Zapoteków.
Uczestnicy projektu ARX Project oraz ich współpracownicy wykorzystali zaawansowane, nieinwazyjne metody geofizyczne, aby dokonać przełomu. Zamiast prowadzić rozległe wykopaliska, badacze użyli urządzeń pozwalających “zajrzeć” pod powierzchnię ziemi. Dzięki analizie fal sejsmicznych i danych geofizycznych udało im się stworzyć obraz ukrytych struktur znajdujących się pod centrum miejscowości.
Rezultaty są co najmniej zaskakujące. Pod ziemią znajduje się rozległy kompleks obejmujący monumentalne budowle, platformy ceremonialne i elementy miejskiej zabudowy. Odkryte struktury sugerują, iż starożytne Teotitlán było znacznie większym ośrodkiem politycznym i religijnym niż sugerowały dotychczas widoczne pozostałości archeologiczne. Według badaczy zachowane na powierzchni ruiny stanowią jedynie niewielką część dawnego miasta.
Szczególne zainteresowanie wzbudził obszar znajdujący się pod tamtejszym kościołem. Już wcześniej archeolodzy przypuszczali, że hiszpańscy kolonizatorzy mogli wznieść świątynię na miejscu ważnego centrum religijnego Zapoteków. Nowe dane zdają się potwierdzać te przypuszczenia. Badania wykazały obecność dużych konstrukcji ukrytych pod obecnym placem, a także zabudową sakralną.
Naukowcy odkryli coś jeszcze: ślady intensywnej działalności budowlanej z okresu kolonialnego. Według analiz hiszpańscy budowniczowie w XVI i XVII wieku wykorzystywali ogromne ilości materiałów pochodzących z rozbieranych budowli prehiszpańskich. Fragmenty dawnych świątyń, pałaców i platform posłużyły do wyrównywania terenu przed budową kościoła oraz przyległego atrium. Takie praktyki były powszechne w wielu częściach Nowej Hiszpanii, gdzie nowe budowle religijne często powstawały bezpośrednio na fundamentach dawnych centrów kultu rdzennych ludów.
Czytaj też: Mumia sprzed 5300 lat kryje żywe organizmy. Naukowcy upiekli z nich chleb
Poczynione ustalenia będą szczególnie istotne pod kątem poznawania historii Zapoteków. Cywilizacja ta rozwinęła się w południowym Meksyku na długo przed pojawieniem się Azteków. Jej największym ośrodkiem było Monte Albán, jedno z najważniejszych miast starożytnej Mezoameryki. Coraz więcej dowodów pozwala jednak sądzić, iż Teotitlán del Valle mogło odgrywać kluczową rolę już we wczesnych etapach rozwoju kultury zapoteckiej, być może nawet przed osiągnięciem szczytu potęgi przez Monte Albán.
Źródło: Heritage Daily