Przyszła droga krajowa kierująca podróżnych w stronę elektrowni Lubiatowo-Kopalino już dwa lata temu zwróciła uwagę badaczy. Mając świadomość tego, że mogą tam się kryć intrygujące świadectwa przeszłości, archeolodzy przeprowadzili wykopaliska. Te przyniosły im masę powodów do zadowolenia, ponieważ światło dzienne ujrzały ślady osadnictwa sprzed ponad dwóch tysięcy lat. Najbardziej spektakularnym znaleziskiem okazały się dwa kurhany datowane na wczesną epokę żelaza.
Czytaj też: Skąd się wzięła niemiecka łódź podwodna u wybrzeży USA? Trzech nurków zginęło szukając odpowiedzi
Odkrycie miało miejsce podczas badań prowadzonych na odcinku między Lubiatowem a drogą wojewódzką nr 213. Stanowisko archeologiczne – znane jako Jackowo 5 – dostarczyło badaczom wyjątkowo interesujących informacji o dawnych społecznościach zamieszkujących te tereny. Oprócz dwóch kamiennych kurhanów udało się również odnaleźć liczne obiekty gospodarcze, w tym piecowiska, paleniska oraz kamienne kuchnie.
Nie powinien dziwić fakt, iż najwięcej emocji wzbudziła wspomniane kurhany, czyli sztucznie usypane kopce kamienne pełniące funkcje grobowe bądź ceremonialne. Choć archeolodzy nie odnaleźli w ich wnętrzu pochówków, pozyskane fragmenty ceramiki pozwoliły im powiązać obiekty z kulturą pomorską funkcjonującą we wczesnej epoce żelaza, pomiędzy VI a II wiekiem p.n.e. Brak szczątków ludzkich sprawia, iż badacze rozważają możliwość, jakoby kurhany pełniły funkcje symboliczne.
Już podczas badań powierzchniowych przeprowadzonych w 2024 roku archeolodzy odnaleźli na tych terenach liczne fragmenty naczyń ceramicznych pochodzących z różnych epok. Wyniki tych prac pozwoliły im wytypować osiem stanowisk archeologicznych wymagających szczegółowych badań wykopaliskowych. To właśnie na jednym z nich doszło teraz do wielkich odkryć.
Stoi za nimi Fundacja Dziedzictwa Archeologicznego. Wykopaliska łącznie obejmują obszar o powierzchni 832 arów, a prace mają potrwać do trzeciego kwartału bieżącego roku. Archeolodzy podkreślają, że inwestycje infrastrukturalne coraz częściej stają się okazją do poznawania historii regionów, przez które przebiegają nowe trasy komunikacyjne. W przypadku odnalezienia przedmiotów mogących mieć wartość zabytkową prace są natychmiast wstrzymywane, a o odkryciu muszą zostać poinformowane odpowiednie służby.
Jeśli zaś chodzi o planowaną drogę, to połączy ona teren przyszłej elektrowni jądrowej z siecią głównych tras komunikacyjnych Pomorza. Cała inwestycja obejmuje około 26 kilometrów nowej drogi krajowej prowadzącej od rejonu elektrowni do węzła Łęczyce na trasie ekspresowej S6. Realizacja została podzielona na dwa odcinki: pierwszy, liczący około 11 kilometrów, połączy Lubiatowo z drogą wojewódzką nr 213, natomiast drugi, o długości około 15 kilometrów, skomunikuje drogę wojewódzką z trasą S6.