Odkrycie stanowi pokłosie trzeciego sezonu prac prowadzonych w ramach OBAP (Oued Beht Archaeological Project). W międzynarodowym projekcie uczestniczą badacze z Maroka, Włoch i Wielkiej Brytanii, a wyniki badań trafiły na łamy Libyan Studies. Co najważniejsze, poczynione l ustalenia pozwoliły rozwiązać zagadkę, która towarzyszyła stanowisku od dziesięcioleci.
Czytaj też: Rzymska budowla w Budapeszcie zastanawia uczonych. Nie mają pojęcia, czym była
Najważniejszym elementem konstrukcji okazał się szeroki rów oraz znajdujący się za nim nasyp ziemny. Pozostałości widocznych dziś kamiennych struktur przez długi czas utrudniały ustalenie, kiedy właściwie powstały i do czego służyły. Dopiero wykopaliska prowadzone w 2023 roku odsłoniły wcześniejszą fazę istnienia osady. Siedemnaście nowych datowań radiowęglowych pozwoliło umieścić budowę umocnień w II tysiącleciu p.n.e.
System obronny zamykał południową część osady i wykorzystywał naturalne ukształtowanie terenu. Sama osada znajdowała się na wzniesieniu górującym nad rzeką Oued Beht, co samo w sobie zapewniało mieszkańcom dogodne warunki obronne. Postawienie dodatkowych umocnień pokazuje jednak, że mieszkańcy celowo modyfikowali otoczenie, aby zwiększyć bezpieczeństwo zamieszkiwanego obszaru.
Warto zauważyć, iż Oued Beht jest stanowiskiem o wyjątkowym znaczeniu dla poznania pradziejów zachodniej części Afryki Północnej. W 2021 roku archeolodzy zwrócili uwagę na rozległą osadę zajmującą około 10 hektarów. Znaleziska sugerują, iż zamieszkiwała ją społeczność zajmująca się rolnictwem i hodowlą zwierząt, która utrzymywała kontakty sięgające nawet Półwyspu Iberyjskiego. Początki osadnictwa na tym obszarze sięgają IV tysiąclecia p.n.e.
Nowe odkrycie poszerza ten obraz: historia stanowiska była bardziej złożona, niż wynikało z wcześniejszych badań. Przez lata uwaga archeologów koncentrowała się przede wszystkim na późnym neolicie, natomiast nowe dane potwierdzają również aktywność mieszkańców w II tysiącleciu p.n.e. Co więcej, skala przedsięwzięcia sugeruje, że budowa umocnień wymagała zaplanowania prac i skoordynowania większej liczby osób.
Czytaj też:Naukowcy odczytali 4000-letnie listy. Nawet nie musieli zaglądać do środka
Badacze podkreślają również, że nie chodzi wyłącznie o pojedynczy rów czy mur. Całość stanowi element przemyślanej organizacji przestrzeni osady. Z czasem aktywność mieszkańców miała przesuwać się z bardziej otwartej części północnej w kierunku południowego, skalistego odcinka wzgórza, który oferował lepsze naturalne możliwości obronne. Jak twierdzą uczeni, znacznie później system został ponownie wykorzystany. W średniowieczu w tym miejscu powstał masywny kamienny mur, który wzmocnił wcześniejsze założenia obronne. Oznacza to, że strategiczne położenie Oued Beht było oczywiste dla kolejnych społeczności na przestrzeni tysięcy lat.
Źródło: Libyan Studies