Quyllur w obiektywie Webba. Ten obiekt pochodzi z początków wszechświata

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba uwiecznił tzw. czerwonego nadolbrzyma, czyli gwiazdę cechującą się gigantycznymi rozmiarami. Emitowane przez nią światło potrzebowało miliardów lat, aby dotrzeć do Ziemi.
Quyllur w obiektywie Webba. Ten obiekt pochodzi z początków wszechświata

Czerwone nadolbrzymy są stosunkowo chłodne, ale przy tym bardzo duże (mają więc niską gęstość). Ich masa jest zazwyczaj od 7 do 40 razy większa od masy Słońca. Z kolei temperatury ich powierzchni zazwyczaj nie przekraczają 3800 stopni Celsjusza, co sprawia, iż obiekty te nie należą do najgorętszych. Mają z tego względu również charakterystyczny, czerwony kolor.

Czytaj też: Mars jednak jest aktywną planetą! Mamy dowody na dwa zdumiewające zjawiska, jakie tam zaszły

Dzięki wysokiej jasności można je natomiast zidentyfikować w bliskiej podczerwieni, dlatego astronomowie wykorzystują je w kontekście badań dotyczących początków wszechświata i powstawania pierwszych gwiazd. Nie oznacza to jednak, iż nie da się ich spotkać w naszej galaktycznej okolicy. Wśród najbardziej znanych lokalnych czerwonych nadolbrzymów wymienia się przede wszystkim Betelgezę i Antaresa. Quyllur to natomiast znacznie odleglejszy cel obserwacji prowadzonych przez naukowców pracujących z Kosmicznym Teleskopem Jamesa Webba.

Wśród największych osiągnięć Kosmicznego Teleskopu Hubble’a NASA/ESA w ostatnich latach było odkrycie przez niego ekstremalnie powiększonych gwiazd przy wysokim przesunięciu ku czerwieni. Takie obiekty zostały po raz pierwszy przewidziane w 1991 roku. Odkrycie Ikara, błękitnego nadolbrzyma przy przesunięciu ku czerwieni z=1,49, wyznacza punkt wyjścia dla tego nowego pola, które pozwala na badanie nie tylko pojedynczych gwiazd w z>1, ale także zwartych gromad gwiazd. Odkrycie to otwiera również drzwi do nowatorskich badań struktur ciemnej materii. wyjaśnia  Jose Diego z Instituto de Física de Cantabria

Quyllur to czerwony nadolbrzym o masie większej od Słońca

W ostatnim czasie głośno było też o gwieździe nazwanej Earendel, której z=6,2. Dzięki wprowadzeniu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba do użycia naukowcy mogą spoglądać w jeszcze odleglejsze obszary wszechświata i możemy się spodziewać, iż to nie jest ich ostatnie słowo. W przypadku Quyllur astronomowie zwrócili natomiast uwagę na mocno powiększony czerwony obiekt na zdjęciach masywnej gromady galaktyk ACT-CL J0102-4915, znanej również jako El Gordo.

Czytaj też: Krater uderzeniowy, jakiego w tym kraju jeszcze nie było. Historyczne odkrycie

Quyllur została powiększona o co najmniej 4 tysiące razy zarówno przez grawitację El Gordo, jak i dodatkowe soczewkowanie grawitacyjne. Temperatura jej powierzchni wynosi około 3200 stopni Celsjusza, a narodziny tej gwiazdy miały miejsce, gdy wszechświat liczył około 3,1 miliarda lat. Jeśli dotychczasowe doniesienia się potwierdzą, to Quyllur będzie rekordowo odległym czerwonym nadolbrzymem zidentyfikowanym przez astronomów.

Aleksander KowalA
Napisane przez

Aleksander Kowal

Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiałem ponad 10 lat temu, choć moja wyższa edukacja pokierowała mnie w stronę studiów językowych w dziedzinie romanistyki, a także studiów pedagogicznych. Zajmuję się m.in. kosmosem oraz nowymi technologiami, lecz postaram się również dzielić artykułami dot. historii czy archeologii.