Dlaczego wybuchła rewolucja francuska?

Pod koniec XVIII wieku Francja należała do najpotężniejszych państw europejskich. Mogła się pochwalić silną armią, bogatą kulturą oraz stabilnym - jak mniemano - ustrojem monarchii absolutnej. 

W społeczeństwie istniały jednak bardzo poważne nierówności. Dzieliło się ono - zgodnie ze starym, uświęconym porządkiem feudalnym - na trzy stany: duchowieństwo, szlachtę oraz tzw. stan trzeci. Dwie pierwsze warstwy cieszyły się ogromnymi przywilejami. Do Kościoła należało ok. 10% wszystkich gruntów, ponadto czerpał dochody z dziesięcin i właściwie nie płacił podatków. Podobnie było ze szlachtą, mającą ponadto monopol na kariery w wojskowości.

Stan trzeci, do którego zaliczało się około 96-98% Francuzów, dźwigał na swoich barkach wszelkie koszty hulaszczego trybu życia szlachty i duchownych. Dwadzieścia milionów chłopów pozbawiono prawa do posiadania ziemi, zaś w zamian za dzierżawę gruntów oddawali nawet do 50% plonów.

Sytuacja ekonomiczna bogatego mieszczaństwa, czyli burżuazji, wyglądała co prawda znacznie lepiej, ta grupa była jednak z kolei niezadowolona z braku jakiegokolwiek wpływu na podejmowane w kraju decyzje. Miejski krajobraz uzupełniali drobni kupcy i rzemieślnicy oraz biedota (tzw. sankiuloci) - ich wspólne marzenie stanowiła poprawa warunków bytu.

Wielka rewolucja francuska zapewne nie byłaby możliwa, gdyby nie znaczący spadek autorytetu króla. Ludwik XVI od początku swych rządów nie cieszył się wśród poddanych popularnością, na co wpływ miało zwłaszcza małżeństwo z Marią Antoniną, austriacką dziedziczką dynastii Habsburgów. Para królewska oraz jej wersalski dwór prowadzili wystawny, beztroski styl życia, podczas gdy reszta kraju zmagała się z kolejnymi klęskami głodu.

Wobec nasilających się kłopotów gospodarczych Ludwik XVI poprosił przedstawicieli dwóch wyższych stanów o zgodę na wprowadzenie nowego podatku gruntowego, który miałaby płacić także szlachta i duchowni. Oczekiwanej zgody nie uzyskał, zwołał zatem Stany Generalne - organ niepowoływany już wówczas od 175 lat. W jego skład wchodzili przedstawiciele wszystkich trzech stanów, choć stan trzeci zawsze bywał spychany na margines.