Czy Ludwik XVI zatwierdził słynną Deklarację Praw Człowieka i Obywatela, kluczowy dokument rewolucji francuskiej, pod naciskiem zbuntowanych paryżanek, które wdarły się do jego pałacu? Francuskie Zgromadzenie Narodowe uchwaliło dokument 26 sierpnia 1789 r. Ludwik XVI podpisał go dopiero nocą 5 października po burzliwym dniu: wcześniej w Wersalu zjawił się tłum zrewoltowanych paryżanek. Kobiety upominały się […]

Popularny serial „Bridgertonowie” prezentuje fikcyjną reinterpretację historii, w której na XIX-wiecznych brytyjskich salonach goszczą zarówno biali, jak i czarni arystokraci. Lecz czy możliwe było wówczas, by europejski tytuł szlachecki posiadała osoba o afrykańskich rysach? Okazuje się, że przypadki takie zdarzały się już od epoki renesansu. Niezwykle wartościowym źródłem historycznym jest obraz nieznanego malarza „Chafariz d’El-Rei” […]

Ponad 4,5 mln euro. Tyle zapłaciła Francja za rękopis skandalizującego dzieła markiza de Sade’a „120 dni Sodomy, czyli szkoła libertynizmu”. Markiz Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814) miał za życia bardzo złą opinię. Był zawołanym skandalistą i libertynem w każdym calu, a na dodatek nie bał się o tym mówić i pisać. Seks i przemoc, […]

Lewatywa miała leczyć wszystko: od migren po syfilis. Trafiła pod strzechy, jednak szczególną karierę zrobiła na dworze francuskich królów. Zabieg od wieków wygląda tak samo: do tylnego otworu ciała wtłacza się płyn w celu spowodowania wypróżnienia. Temat nie do dyskutowania na salonach? Wręcz przeciwnie. Historia lewatywy, zwanej z łaciny enema, enemata, klister albo klizma, stanowi […]

VLA2001 to opracowana przez francuską firmę Valneva szczepionka przeciwko COVID-19. Choć jeszcze nie zakończyły się badania kliniczne preparatu, to już pojawiły się doniesienia, że może on dawać szerszą ochronę przed nowymi wariantami koronawirusa SARS-CoV-2, niż szczepionki dostępne na rynku. Zainteresowanie zakupem szczepionki wyraziły już Wielka Brytania i Australia. Szczepionka Valnevy jest oparta na wypróbowanej i […]

Do dziś nie wiadomo, kto w 1823 r. został zastrzelony pod pałacem w Schonbrunn – sobowtór cesarza czy on sam… 2 lata po ogłoszeniu jego śmierci na Wyspie Świętej Heleny. Był 4 września 1823 r. W podwiedeńskim pałacu Schönbrunn przebywał pod strażą chory syn Napoleona Bonaparte i austriackiej arcyksiężnej Marii Ludwiki – Napoleon François Charles […]

Spali w namiotach, ale nie wiedząc która, jest godzina, musieli korzystać z wewnętrznego zegara biologicznego. On wyznaczał rytm odpoczynku i posiłków. Wodę czerpali ze studni 44 metry pod ziemią. Sami musieli przygotowywać swoje posiłki korzystając jedynie ze sprzętu biwakowego. W ramach projektu Deep Time w kompleksie grot Lombrives w Ariege, w południowo-zachodniej Francji ochotnicy siedzieli […]

W zatoce będącej ujściem rzeki Fal powstały wapienne rafy z krasnorostów genetycznie odmiennych od wszystkich takich organizmów żyjących od wybrzeży Norwegii po Portugalię. Dzięki poznaniu genomu krasnorostów Phymatolithon calcareum formujący ów mäerl u brzegów Kornwalii, zrozumiano jak unikalne a zatem szczególnie zagrożone są to organizmy. Zwanym z racji czerwonego zabarwienia glonami koralowymi, P. calcareum, grozi […]

Dotychczas we Francji nie istniał przepis regulujący kwestię zgody na seks. W teorii oznacza to, że wyrażenie zgody mogło być uznane jako prawnie znaczące dla stosunków seksualnych bez względu na wiek partnerów, a więc także w przypadku dzieci i dorosłych czy osób spokrewnionych. Francuskie Zgromadzenie Narodowe jednogłośnie przyjęło nową ustawę wprowadzającą wiek przyzwolenia seksualnego. Rząd […]

Brytyjski artysta Jason deCaires Taylor jest znanym na całym świecie autorem podwodnych rzeźb. Teraz zaprezentował swoją najnowszą pracę. Sześć dwumetrowych rzeźb stanęło w okolicach Cannes. Jason deCaires Taylor, znany z tworzenia podwodnych muzeów i fascynujących rzeźbiarskich instalacji, na miejsce swojej nowej „wystawy” wybrał Francję. Jego dzieła dotychczas spoczęły już na dnie mórz i oceanów w […]

Henryk Walezy w kraju nad Wisłą nigdy nie cieszył się dobra opinią – jego ucieczkę z Krakowa i wiele niedotrzymanych obietnic uznaje się wręcz za haniebne. We Francji natomiast uważany jest za jednego z najwybitniejszych władców w historii. Poznaj biografię i ciekawostki z życia Henryka Walezego. Kim był Henryk Walezy? Henryk Walezy – biografia Henryk Walezy […]

Przez Wielką Przełęcz św. Bernarda w Alpach Zachodnich już od epoki brązu przeprawiały się armie, kupcy i pielgrzymi. Znajdujący się na przełęczy posąg św. Bernarda z Menthon upamiętnia jego zasługi dla górskich wędrowców. Przeczytaj fragment książki „Zdobywcy. Ludzie, szczyty, wyprawy”, wydanej nakładem wydawnictwa Burda Książki. W średniowiecznej Europie o Alpach myślano jednak z obawą, a […]

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Francji zdecydowało o zamknięciu podparyskiego meczetu w Pantin – jednej z największych świątyni muzułmańskich w kraju. Decyzja zapadła po tym, jak z rąk nastoletniego islamisty zginął nauczyciel historii. Wcześniej na stronie internetowej meczetu w Pantin pojawiły się nagrania wzywające do ukarania nauczyciela. 47-letni Samuel Paty w czasie prowadzonych przez siebie lekcji historii […]

„Télévision: Oeil de Demain” („Telewizja: Oko przyszłości”) to francuski film z 1947 roku. Czarno-biały 4-minutowy klip pokazuje serię czasem zabawnych, a czasem tragicznych wypadków, jakie przytrafiają się osobom nieustannie wpatrzonym w małe przenośne ekrany. To doskonały obraz tego, jak wygląda nasze życie dziś – ponad 70 lat od powstania filmu. Inspiracją do filmu był esej […]

Podwyższone poziomy ołowiu wykryto w próbkach miodu z paryskich uli, pobranych w zaledwie trzy miesiące po wielkim pożarze katedry Notre Dame. Pożar, który miał miejsce w kwietniu 2019 roku, strawił dach i i iglicę katedry zawierające tony ołowiu. To wtedy trująca substancja zatruła środowisko. Naukowcy z Pacific Centre for Isotopic and Geochemical Research (PCIGR) przeanalizowali […]

Henri de Toulouse-Lautrec kojarzony jest najczęściej ze środowiskiem paryskiej cyganerii schyłku XIX wieku. Artysta ten żył zaledwie 36 lat, jednak jego najsławniejsze płótna na stałe zadomowiły się w zbiorowej świadomości. Co warto wiedzieć o twórcy “Chciwości w Moulin Rouge”? Henri de Toulouse-Lautrec: biografia Urodził się 24 listopada 1864 r. w Albi (południowo-zachodnia Francja), w starej […]

Syndrom paryski po raz pierwszy został opisany w 2004 roku na łamach francuskiego czasopisma „Nervure”. Już w latach 80. XX wieku typowe dla niego objawy pojawiły się u turystów odwiedzających Paryż. Po raz pierwszy jako problem psychologiczny uznał je japoński lekarz Hiroyuki Ota, pracujący w szpitalu św. Anny w Paryżu. W artykule wyjaśniamy, na czym […]

Traktat wersalski oficjalnie kończył okres Wielkiej Wojny, w wyniku której życie straciło ponad 14 milionów ludzi. Ogrom strat i zniszczeń kazał ludzkości żywić nadzieję, że porządek wersalski na długie dziesięciolecia uchroni świat przed kolejnym konfliktem zbrojnym. Dlaczego ostatecznie stało się inaczej? Czym był traktat wersalski? I wojna światowa stanowiła w dziejach wydarzenie bez precedensu, przyczyniając […]

Rewolucja francuska to jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach świata oraz znakomita ilustracja gwałtowności przemian społeczno-politycznych na kartach historii. Dlaczego do niej doszło i jaki był jej przebieg? Czy, widziana z dzisiejszej perspektywy, posiada jeszcze jakiekolwiek realne znaczenie? Dlaczego wybuchła rewolucja francuska? Pod koniec XVIII wieku Francja należała do najpotężniejszych państw europejskich. Mogła się pochwalić […]

Madame Pompadour – czyli Jeanne Antoinette Poisson, markiza de Pompadour, która po mężu przejęła nazwisko Jeanne Antoinette Le Normant d’Étiolles – to wyjątkowa postać, znana przede wszystkim jako metresa Ludwika XV, króla Francji. Urodziła się 29 grudnia 1721 roku w Paryżu, a zmarła 15 kwietnia 1764 roku w Wersalu. Była mecenaską sztuki – zapraszała na […]

Historia techniki zna wielu bohaterów, którzy oddali życie za swoje wynalazki. Przypadek Franza Reichelta, austriackiego krawca marzącego o spadochronie, jest chyba jednym z najtragiczniejszych, najbardziej szalonych i absurdalnych. Panie, złaź pan, daj pan spokój, w tej jesionce pan będziesz skakał? – strażnik na wieży Eiffla, który nie potrzebował empirycznych dowodów na istnienie prawa ciążenia, zdaje się […]

Nie urodziła się na ulicy i nie umarła na scenie. Nie była ratującą Żydów bohaterką francuskiego ruchu oporu. Dopiero dziś wychodzi na światło dzienne prawda o Edith Piaf. Edith Piaf nie zasłużyła się bo­hatersko w ruchu oporu, prze­ciwnie – jedynie dzięki łgar­stwu uniknęła zarzutu kolabo­racji z faszystami. Nie była romantyczną ko­chanką, lecz nimfomanką, która miała […]

Królewskie metresy nie ograniczały się do umilania władcom czasu w łóżku. Kochanki potrafiły sobie owinąć monarchów wokół palca, a nawet zdobyć wpływ na politykę państwową We wrześniu 1745 roku prezentacja przyszłej maîtresse-en-titre, czyli tytularnej, oficjalnej, królewskiej metresy (patrz: Pani nauczycielka) zgromadziła w Wersalu tłumy szlachetnie urodzonych gapiów. Jeanne-Antoinette d’Etioles, kandydatka na faworytę Ludwika XV, dźwigała […]

W następstwie zeszłorocznych ustaleń związanych ze zmianami klimatycznymi na Ziemi, 195 krajów obiecało ograniczyć emisję gazów cieplarnianych przez człowieka. Francja jako jedna z pierwszych podjęła kroki ratujące nasz klimat. Rząd tego kraju ogłosił właśnie, że do 2020 roku zbuduje 1000 km (621 mil) dróg z trwałych paneli słonecznych, które zapewnią energię słoneczną dla 5 mln […]