Kontrowersje wokół ateńskiego zabytku skradzionego przez Brytyjczyków
Właśnie tam nurkowie natknęli się na fragment marmuru, który – jak wskazują wstępne analizy – może pochodzić bezpośrednio z dekoracji Partenonu i stanowić pierwszy fizyczny dowód na obecność tzw. marmurów Elgina na wraku statku Mentor. Odkrycia dokonano podczas kampanii badawczej przeprowadzonej w ubiegłym roku, kierowanej przez greckich archeologów podwodnych. Prace koncentrowały się wokół pozostałości brygu Mentor, jednostki należącej do Thomasa Bruce’a, znanego jako lord Elgin.
Czytaj też: Pradawne sanktuarium było miejscem odprawiania rytuałów. Zwykli mieszkańcy Galii nie mieli do niego wstępu
Brytyjski poseł na początku XIX wieku wywoził z Aten elementy architektoniczne i rzeźby z Akropolu. Statek zatonął w 1802 roku podczas sztormu, przewożąc skrzynie z antycznymi artefaktami, które miały trafić do Wielkiej Brytanii. Najważniejszym odkryciem dokonanym w ramach ostatnich badań okazał się niewielki fragment marmuru o wymiarach zaledwie kilku centymetrów, ozdobiony charakterystycznym motywem w formie kropli. Tego typu dekoracje były stosowane w architekturze Partenonu, co pozwala badaczom przypuszczać, że element ten mógł stanowić część jego zdobień.
Pomimo niewielkich rozmiarów, możemy mówić o znalezisku wielkiej wagi. Chodzi bowiem o pierwszy od ponad dwóch stuleci materialny ślad ładunku, który znajdował się na pokładzie Mentora. Wrak statku od lat pozostaje obiektem zainteresowania archeologów. Już wkrótce po katastrofie podjęto próby wydobycia zatopionych skarbów: wynajęci przez Elgina nurkowie odzyskali znaczną część ładunku, często uszkadzając przy tym konstrukcję jednostki.
Archeolodzy mówią o przełomie po wieloletnich poszukiwaniach
Współczesne badania, prowadzone systematycznie od 2009 roku, pozwoliły odnaleźć także elementy wyposażenia statku, fragmenty poszycia z miedzi czy przedmioty codziennego użytku załogi. Nowo odkryty fragment marmuru może mieć również istotne znaczenie w trwającym od dziesięcioleci sporze o tzw. marmury Elgina, czyli zbiór rzeźb i elementów architektonicznych z Partenonu, które obecnie znajdują się głównie w British Museum.
Czytaj też: Skuli tynk i zobaczyli malowidło, którego nie było w dokumentacji zamku. Okazało się znacznie starsze
Grecja od lat domaga się ich zwrotu, argumentując, iż zostały wywiezione nielegalnie w czasach panowania osmańskiego. Choć naukowcy podkreślają, że konieczne są dalsze analizy, aby jednoznacznie potwierdzić pochodzenie fragmentu, już teraz mówi się o przełomowym charakterze odkrycia. Niewielki kawałek marmuru wydobyty z dna morza może stanowić brakujące ogniwo w rekonstrukcji losów jednego z najsłynniejszych transportów dzieł sztuki w historii Europy.
Źródło: Greckie Ministerstwo Kultury
