Pod ulicami miasta krył się nieznany nikomu tunel. Dokąd prowadzi ta starożytna struktura?

Podczas prac modernizacyjnych prowadzonych w tureckim Trabzonie doszło do odkrycia, które zaskoczyło zarówno robotników, jak i archeologów. Pod powierzchnią jednej z historycznych dzielnic miasto udało się bowiem zidentyfikować rozległy tunel wodny z czasów rzymskich. Jakież musiało być zdziwienie odkrywców, gdy zdali sobie sprawę, iż był on ukryty zaledwie kilkadziesiąt centymetrów pod współczesną zabudową?
...

Tętniące życiem miasto a pod nim starożytny, nieznany nikomu tunel

Znalezisko miało miejsce w trakcie prac rewitalizacyjnych w dzielnicy Çömlekçi. Początkowo konstrukcja wyglądała jak zwykły kanał techniczny, jednak szybko okazało się, iż jest to znacznie starsza i bardziej złożona budowla. Tunel ma od około 300 do nawet 400 metrów długości, a jego sklepienie wykonano z precyzyjnie dopasowanych kamiennych bloków, tworzących charakterystyczny łuk typowy dla rzymskiej inżynierii.

Czytaj też: Wojna psychologiczna to nie domena współczesności. Starożytny pocisk pokazuje, jak wyglądała tysiące lat temu

Podziemna struktura znajduje się na głębokości około 1,5-2 metrów i ma około dwóch metrów wysokości oraz szerokości. W jej centralnej części biegnie kanał wodny, a po obu stronach znajdują się wąskie platformy, które najpewniej służyły do konserwacji i kontroli przepływu wody. Co istotne, tunel nie jest prosty: posiada zakręty, załamania oraz stopnie, które prawdopodobnie miały spowalniać nurt i regulować ciśnienie.

Według badaczy konstrukcja powstała w okresie wczesnego Cesarstwa Rzymskiego, najprawdopodobniej w I-II wieku, być może za panowania cesarzy Trajana lub Hadriana. Styl wykonania oraz zastosowane materiały wskazują na zaawansowaną wiedzę inżynieryjną, a jednocześnie sugerują, jakoby budowla była częścią większego systemu wodociągowego. 

Archeolodzy mają pomysły dotyczące przeznaczenia tunelu

Pierwotna funkcja tunelu najpewniej związana była z dostarczaniem świeżej wody. Możliwe, że trafiała ona do portu nad Morzem Czarnym lub do stacjonujących w regionie oddziałów wojskowych. Z czasem jednak jego rola uległa zmianie. W okresie osmańskim bądź we wczesnych latach republiki tureckiej do ścian dodano otwory, przekształcając dawny akwedukt w element systemu kanalizacyjnego. Co ciekawe, struktura w tej zmienionej funkcji działa do dziś, odprowadzając ścieki.

Czytaj też: Łupieżcy grobów przegapili istotny szczegół. Dzięki temu te artefakty przetrwały 2600 lat

Odkrycie jest tym bardziej zaskakujące, że obszar, w którym natrafiono na tunel, nie był wcześniej uznawany za szczególnie intensywnie eksploatowany w epoce rzymskiej. To może oznaczać, że znaczenie tego fragmentu miasta w starożytności było znacznie większe, niż dotąd przypuszczano. Archeolodzy podkreślają również wyjątkowość znaleziska. Podobne konstrukcje znane są w Turcji jedynie z kilku miejsc, jednak tunel z Trabzonu wyróżnia się zarówno skalą, jak i techniką wykonania. Może to być jeden z najlepiej zachowanych przykładów rzymskiej infrastruktury wodnej w regionie. Obecnie teren został objęty ochroną, a badacze planują dalsze prace, które mogą ujawnić kolejne odcinki systemu lub powiązane z nim instalacje.

Źródło: Hürriyet Daily News, Türkiye Today

Aleksander KowalA
Napisane przez

Aleksander Kowal

RedaktorZ wykształcenia romanista (język francuski oraz hiszpański) ze specjalizacją z traduktologii. Dziennikarską przygodę rozpocząłem około piętnastu lat temu, początkowo w związku z recenzjami gier komputerowych i filmów. Obecnie publikuję zdecydowanie częściej na tematy związane z nauką oraz technologią. W wolnym czasie uwielbiam podróżować, śledzić kinowe i książkowe nowości, a także uprawiać oraz oglądać sport.