W cieniu tytanozaurów kryło się coś fascynującego. Mały dinozaur z Patagonii okazał się kluczem do przeszłości

Patagonia od lat kojarzy się nam z gigantami. To tutaj odnajdywano szczątki największych dinozaurów, jakie kiedykolwiek stąpały po Ziemi. Jednak najnowsze badania rzucają światło na zupełnie inną stronę mezozoicznego ekosystemu. W słynnym argentyńskim stanowisku La Buitrera (znanym jako „Miejsce Sępów”) paleontolodzy zidentyfikowali szczątki niewielkiego, przypominającego ptaka dinozaura. Alnashetri cerropolentensis, bo tak brzmi jego pełna nazwa, udowadnia, że w cieniu gigantycznych tytanozaurów kwitło życie drobnych, niezwykle sprawnych drapieżników.
...

Alnashetri nie imponował rozmiarami – dorosły osobnik był wielkości dużego kurczaka lub małego indyka. Żył około 95 milionów lat temu, w epoce kredy. Mimo swoich skromnych gabarytów, jest on kluczowym ogniwem w zrozumieniu ewolucji grupy zwanej alwarezaurami (Alvarezsauridae). To jedne z najbardziej osobliwych dinozaurów, jakie kiedykolwiek istniały: posiadały długie, smukłe nogi oraz bardzo krótkie przednie kończyny, zakończone zazwyczaj jednym, potężnym pazurem, który służył im prawdopodobnie do rozgrzebywania kopców termitów.

Kostka, która mówi wszystko

To, co czyni znalezisko z La Buitrera wyjątkowym, to stan zachowania kości nóg, a konkretnie stawu skokowego. W świecie paleontologii to właśnie detale w budowie kostki pozwalają odróżnić od siebie blisko spokrewnione gatunki. Alnashetri posiada unikalny układ wypustek na kościach skokowych, który nie występuje u żadnego innego znanego dinozaura z tej grupy.

Czytaj także: Nieme, ogromne i z “biżuterią” na głowie? Oto 10 mało znanych faktów o dinozaurach

Analiza tych struktur potwierdza, że Alnashetri był typowym biegaczem (formą kursorialną). Jego nogi były zaprojektowane do szybkiego poruszania się po otwartym terenie, co pozwalało mu zarówno ścigać drobne ofiary – owady czy jaszczurki – jak i sprawnie uciekać przed większymi drapieżnikami, takimi jak abelizaury, które również zamieszkiwały ówczesną Argentynę.

La Buitrera: Archiwum kredowego świata

Odkrycie to jest efektem wieloletnich prac w formacji Candeleros. Stanowisko La Buitrera jest unikalne, ponieważ w przeciwieństwie do wielu innych miejsc w Patagonii, gdzie znajdujemy głównie pojedyncze, ogromne kości, tutaj osady zachowały niemal nienaruszone szkielety małych zwierząt.

Czytaj także: Mały dinozaur z ogromnym wpływem na historię ewolucji. Odkrycie go ujawniło wielki błąd w myśleniu badaczy

Obok Alnashetri odnaleziono tam szczątki węży z nogami, prymitywnych ssaków oraz dużych jaszczurek. Dzięki tak kompletnemu obrazowi naukowcy mogą stwierdzić, że małe alwarezaury, takie jak Alnashetri, były stałym i ważnym elementem południowoamerykańskiej fauny przez miliony lat, ewoluując w specyficzny sposób w izolacji od swoich kuzynów z Azji czy Ameryki Północnej.

Dlaczego Alnashetri jest ważny dla nauki?

Choć Alnashetri nie posiadał jeszcze wszystkich cech późniejszych, niemal całkowicie bezzębnych alwarezaurów, jego odkrycie pokazuje moment, w którym te dinozaury zaczęły się specjalizować. Dzięki niemu badacze mogą prześledzić, jak cechy ptasie – takie jak specyficzna budowa kończyn czy lekka konstrukcja szkieletu – rozwijały się u dinozaurów, które z samym lataniem nie miały nic wspólnego.

To znalezisko przypomina nam, że ewolucja ptaków nie była procesem zachodzącym w próżni, a wiele „ptasich” rozwiązań technologicznych natura przetestowała najpierw u naziemnych sprinterów z argentyńskich równin.

Źródło: Nature