Te z jednej strony wzbogacają bowiem wiedzę o architekturze przedwojennej Warszawy, ale w kilku przypadkach zmusiły specjalistów do skorygowania historycznych planów i dokumentacji przygotowanej na potrzeby odbudowy zabytkowego kompleksu. Badania, o których mówimy, odbywają się w ramach przygotowań do odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej.
Czytaj też: Gęstwina lasu skrywała Grobowiec Gigantów. To monumentalny obiekt z epoki brązu
W obecnym sezonie archeolodzy po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej mogli wejść na obszary, które przez ponad 80 lat pozostawały niedostępne. Wykopaliska objęły między innymi dziedziniec Pałacu Brühla, fragment korpusu głównego, dawne oficyny, pawilon Ministerstwa Spraw Zagranicznych czy teren przylegający do Ogrodu Saskiego.
Jednym z najbardziej zaskakujących odkryć okazała się charakterystyczna róża wiatrów zaprojektowana przez wybitnego architekta Bohdana Pniewskiego. Znajdowała się ona dokładnie na środku dziedzińca Pałacu Brühla i przez dziesięciolecia pozostawała ukryta pod warstwami gruzu. Odkrycie ma ogromne znaczenie nie tylko historyczne, ale i praktyczne. Dzięki niemu architekci mogą z dużą precyzją określić pierwotny układ dziedzińca i zweryfikować położenie innych elementów kompleksu. Razem z różą wiatrów światło dzienne ujrzał także oryginalny bruk, granitowe płyty czy schody pamiętające ostatnie lata funkcjonowania pałacu przed wybuchem II wojny światowej.
Równie ważne okazały się pomiary zachowanych fundamentów. W jednym z miejsc archeolodzy ustalili, że elewacja dawnego budynku była niemal o metr dłuższa, niż wynikało z archiwalnych planów. To odkrycie wymusiło aktualizację cyfrowego modelu całego kompleksu, który posłuży podczas jego odbudowy. Jak widać, nawet najlepiej zachowana dokumentacja historyczna nie zawsze oddaje rzeczywisty wygląd budowli, a badania terenowe pozostają niezbędnym elementem rekonstrukcji zabytków.
Wśród ponad dwóch tysięcy odnalezionych artefaktów znajduje się blisko siedemset detali architektonicznych, takich jak fragmenty sztukaterii, tynków czy dekoracyjnych elementów elewacji. Archeolodzy odkryli również ponad sto ceramicznych płytek podłogowych, z których część została wyprodukowana przez słynną przedwojenną fabrykę Dziewulski i Lange.
Czytaj też: Niewielki amulet zmieni historię chrześcijaństwa? Genialne odkrycie archeologów w Niemczech
Nie mniej cenne są przedmioty codziennego użytku pozostawione przez dawnych mieszkańców i pracowników kompleksu. W wykopach znajdowały się setki fragmentów naczyń, butelek oraz opakowań po produktach spożywczych i farmaceutycznych. Część z nich pochodzi z okresu funkcjonowania Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które przed wojną mieściło się w Pałacu Brühla. Znalezione przedmioty pozwalają lepiej zrozumieć codzienne życie osób pracujących w tym miejscu i pokazują, jak wyglądało funkcjonowanie jednej z najważniejszych instytucji II Rzeczypospolitej.
Jeśli zaś chodzi o infrastrukturę dawnego ministerstwa, to archeolodzy natrafili między innymi na pozostałości garaży, kanałów serwisowych, szybów wind oraz elementów ogrodu urządzonego dla ministra Józefa Becka. Wszystkie te relikty pozwalają zrekonstruować wygląd budynków i sposób ich użytkowania w ostatnich latach przed wojennym zniszczeniem.
Źródło: Pałac Saski