Wirtualne spotkanie z przeszłością. Technologia XR zmieni oblicze psychoterapii?

Koreański startup VHEX Lab, założony na początku 2023 roku, postawił sobie za cel przeniesienie klasycznych metod terapeutycznych do rzeczywistości rozszerzonej (XR). Ich podejście nie polega jednak na zastąpieniu człowieka przez sztuczną inteligencję – wręcz przeciwnie, technologia ma być jedynie pędzlem w rękach doświadczonego terapeuty.
...

Zamiast chłodnych algorytmów, pacjenci otrzymują narzędzie do głębokiej pracy emocjonalnej, które pozwala dosłownie stanąć twarzą w twarz ze swoimi lękami czy nierozwiązanymi konfliktami z przeszłości.

Fundamentem prac VHEX Lab jest terapia Gestalt – nurt psychologiczny, który stawia na bezpośrednie przeżywanie emocji „tu i teraz”

Jedną z najbardziej ikonicznych technik tej metody jest tzw. „technika pustego krzesła”. Tradycyjnie polega ona na tym, że pacjent sadza przed sobą wyobrażoną postać – może to być zmarły bliski, osoba, z którą jest się w konflikcie, a nawet on sam z czasów dzieciństwa – i prowadzi z nią dialog. Skuteczność tej metody opierała się dotąd wyłącznie na wyobraźni pacjenta, co dla niektórych stanowiło barierę trudną do przeskoczenia.

Czytaj też: Robot pies, którego możesz wytresować jak prawdziwego zwierzaka. Chiński startup pokazał coś, czego jeszcze nie było

Inżynierowie i psycholodzy z VHEX Lab zadali sobie proste pytanie: dlaczego w XXI wieku to krzesło nadal ma być puste? Tak powstał system, w którym pacjent zakłada gogle XR i widzi przed sobą realistycznego awatara stworzonego na podstawie zdjęcia. Co kluczowe, awatar ten nie jest autonomiczny – to terapeuta w pełni kontroluje jego mimikę, gesty oraz wypowiadane kwestie. Dzięki temu specjalista może precyzyjnie reagować na stan emocjonalny pacjenta, sprawiając, że wirtualna postać staje się idealnym partnerem do terapeutycznej konfrontacji. To innowacyjne podejście zostało już docenione nagrodą na targach CES 2026.

VHEX Lab nie zatrzymuje się na efektownych prezentacjach

Firma prowadzi obecnie badania nad kliniczną skutecznością swoich rozwiązań, a pierwsze wyniki są niezwykle obiecujące. Dotychczasowe testy wykazały redukcję poziomu lęku o 37,5% oraz zmniejszenie objawów depresji o 27% u pacjentów korzystających z platformy.

W tym roku startup rozszerzył swoją ofertę o dwie nowe usługi, w tym nagradzany projekt XRaedo, skierowany bezpośrednio do rodzin. System ten ma szczególne znaczenie w kontekście kultury Korei Południowej, gdzie ze względu na ograniczoną przestrzeń na cmentarze, prochy zmarłych często rozsypuje się w naturze. Powoduje to, że wiele osób nie ma fizycznego miejsca, w którym mogłyby pielęgnować pamięć o bliskich. XRaedo oferuje bezpieczną, wirtualną przestrzeń, w której pod opieką terapeuty można „spotkać się” z bliską osobą w celu domknięcia procesu żałoby. Oprócz pracy z pacjentami, VHEX Lab angażuje się także w szkolenie terapeutów oraz współpracę z instytucjami publicznymi, co ma ułatwić dostęp do nowoczesnej opieki psychicznej szerokiemu gronu odbiorców.

Czytaj też: Chirurgiczny humanoid wkracza na salę operacyjną. Szwajcarska precyzja z mocą AI

Trzeba przyznać, że wykorzystanie rzeczywistości rozszerzonej w terapii Gestalt to jeden z najciekawszych przykładów „uczłowieczania” technologii, jakie widzieliśmy w ostatnich latach. VHEX Lab udowadnia, że XR może być czymś więcej niż tylko zabawką dla graczy – to potężne narzędzie w rękach psychologa, które pozwala przełamać wewnętrzne blokady pacjenta w sposób, który wcześniej był niemożliwy. Choć cyfrowy awatar nigdy nie zastąpi prawdziwej relacji, w kontrolowanych warunkach klinicznych staje się mostem do lepszego zrozumienia własnych emocji.

Czytaj też: Mechaniczny koń z silnikiem wodorowym to już nie wizja przyszłości. Kawasaki rozpoczyna realną produkcję

Pytanie tylko, na ile pacjenci i terapeuci na całym świecie będą przychylni takiej formie pomocy. W Korei, gdzie tradycyjne rytuały żałoby bywają utrudnione, rozwiązanie VHEX Lab trafia na podatny grunt. Być może w innych kulturach też znajdzie swoje nisze, tam, gdzie konwencjonalne metody napotykają przeróżne bariery.