Współcześnie Zadar, lecz w starożytności – Iader
To z kolei cenne źródło informacji na temat życie i zwyczajów mieszkańców starożytnego miasta Iader. Odkrycie dotyczy dzielnicy Relja, w której pod współczesną zabudową – w tym ulicami, budynkami mieszkalnymi i przestrzeniami publicznymi – znajduje się rozległy kompleks grobowy. Według naukowców do tej pory udokumentowano już ponad 3000 grobów, a liczba ta może jeszcze wzrosnąć wraz z kolejnymi wykopaliskami.
Czytaj też: Odkrył piramidę zatopioną u wybrzeży USA. Niezwykłe doniesienia badacza o zaginionym mieście
Badania prowadzone przez archeologów z Uniwersytetu w Zadarze potwierdzają, iż nekropolia była wykorzystywana w sposób ciągły przez wiele pokoleń. Tak długi okres użytkowania czyni ją istnym archiwum zmian społecznych i kulturowych, pozwalającym śledzić ewolucję zwyczajów pogrzebowych od czasów świetności Imperium Rzymskiego aż po późną starożytność.
Zgodnie z rzymskimi zasadami urbanistycznymi, miejsca pochówku lokowano poza murami miasta. Nekropolia w Zadarze rozwijała się więc wzdłuż jednej z głównych dróg prowadzących do Iader, co miało zarówno znaczenie praktyczne, jak i symboliczne. Tego typu lokalizacja zapewniała łatwy dostęp dla procesji pogrzebowych, a jednocześnie wyraźnie oddzielała świat żywych od świata zmarłych.
Szczególnie cenne z punktu widzenia badaczy są przedmioty znajdowane w grobach. Wśród nich dominują naczynia ceramiczne i szklane, które prawdopodobnie symbolizowały jedzenie i napoje przeznaczone dla zmarłych w zaświatach. Odkryto również biżuterię wskazującą na status społeczny pochowanych osób, lampki oliwne mające “oświetlać” drogę po śmierci oraz monety związane z rytuałem zapłaty za przeprawę do świata zmarłych.
Rzymskie dziedzictwo zachowane w formie ogromnego cmentarzyska
Znaleziska świadczą także o szerokich kontaktach handlowych miasta. Wiele przedmiotów wykonano z materiałów pochodzących z różnych części basenu Morza Śródziemnego, co daje wyraźny sygnał: starożytny Zadar był ważnym ośrodkiem handlowym i portem łączącym szlaki morskie z interiorami rzymskiej Dalmacji.
Czytaj też: Demokracja starsza niż Grecja? Nowe badania zmieniają historię polityki
Nie mniej istotny pozostaje fakt, iż nekropolia nie jest jednym zwartym stanowiskiem, lecz rozciąga się pod znaczną częścią współczesnej dzielnicy. Jej fragmenty odkrywano już wcześniej, jednak dopiero najnowsze prace pozwoliły zrozumieć skalę całego kompleksu oraz jego znaczenie dla historii regionu.
