Ołowiana dama to przydomek nadany pewnej kobiecie, której szczątki znaleziono w 2001 roku w holenderskim Nijmegen. I choć przez długi czas zakładano, że chodzi o pochówek zamożnej Rzymianki, to ostatnie ustalenia w tej sprawie wskazują na zgoła odmienny scenariusz. Skąd w ogóle tytułowe określenie? Wiązało się ono z faktem, że zmarłą osobę umieszczono w ołowianej […]

Przedstawiciele Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego mają wielkie powody do radości. W toku prowadzonych przez nich badań udało się niedawno zidentyfikować papirusy z listami rzymskich centurionów. Owoców tych poszukiwań było zdecydowanie więcej. Chodzi o dokumenty związane z rzymskimi legionistami znajdującymi się na terenie Egiptu. Arenę działań naszych rodaków stanowiło Berenike. Zlokalizowane na wybrzeżu Morza Czerwonego stanowisko […]

Dość nietypowe podejście do kwestii badania prehistorycznej osady zastosowali naukowcy z Uniwersytetu w Bernie. Próbując określić jej wiek, wykorzystali promieniowanie kosmiczne.  O szczegółach tego eksperymentu oraz wynikających z niego wnioskach piszą teraz na łamach Nature Communications. Arenę działań badaczy stanowiła północna Grecja, gdzie znajduje się stanowisko archeologiczne Dispilio. Tamtejsze pozostałości neolitycznej osady wzbudzają spore zainteresowanie, […]

Higieja to imię nadane bóstwu czczonemu w starożytnej Grecji. Córka boga Asklepiosa i Epione była uosobieniem zdrowia, choć jej posąg stracił głowę. Po upływie 2100 lat archeolodzy natknęli się na ten brakujący element. Dokonane odkrycie miało miejsce na terenie Laodycei, gdzie prowadzono wykopaliska archeologiczne. Położone w południowo-zachodniej Turcji stanowisko sięga III wieku p.n.e., kiedy do […]

Na przełomie lat 80. i 90. na terenie chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszki, które nie pasowały do żadnego znanego nauce gatunku. W 2022 roku udało się wydobyć trzecią taką czaszkę, ale pomimo upływu lat i naukowych postępów badacze wciąż pozostają w kropce. Pojawiły się bowiem sugestie, jakoby chodziło o szczątki przedstawiciela gatunku takiego jak Homo […]

W 1982 roku doszło do wielkiego odkrycia, które nastąpiło w zupełnie przypadkowych okolicznościach. Archeolodzy zidentyfikowali wtedy stanowisko wypełnione licznymi ludzkimi szczątkami. Wydobyte w toku wykopalisk kości okazały się naprawdę liczne. Dość powiedzieć, że do teraz zidentyfikowano co najmniej 177 szkieletów, a niewykluczone, iż liczba ta jeszcze wzrośnie. Ogromne wrażenie robi datowanie szczątków, ponieważ mowa o […]

Çatalhöyük to stanowisko archeologiczne wzbudzające wiele emocji, bo powiązane z domniemanym największym z najstarszych miast świata. Nowe ustalenia mu poświęcone całkowicie zaburzają dotychczasowy obraz. I to do tego stopnia, że archeolodzy mają niemałe trudności ze zrozumieniem, jak możliwe były dotychczasowe pomyłki. Panowało bowiem przekonanie, że rozwój rolnictwa i hodowli zwierząt doprowadziły do wyżu demograficznego, który […]

Niemiecka kuchnia niekoniecznie wzbudza zachwyt wśród Polaków, ale wyniki badań poświęconych upodobaniom kulinarnym mieszkańców tych terenów sprzed tysięcy lat wypadają naprawdę ciekawie. Ustaleniami w tej sprawie zajęli się naukowcy z Niemiec i Hiszpanii, którzy zaprezentowali efekty swoich wysiłków w PLOS One. Podstawę prowadzonych ekspertyz stanowiły pozostałości ceramiki znalezione u naszych zachodnich sąsiadów. Datowanie tych artefaktów […]

O tysiące lat przesunęło się datowanie związane z pojawieniem się ludzi na Cyprze. Wygląda na to, że wzrost tamtejszej populacji postępował niezwykle dynamicznie. W oparciu o zebrane dowody i ich datowanie archeolodzy doszli do wniosku, iż pierwsi mieszkańcy Cypru trafili na tę wyspę w okresie między 14 257 a 13 182 lat temu. W celu […]

W 2015 roku doszło do bardzo istotnego znaleziska, choć jego autorzy niekoniecznie mieli dobre zamiary.Właśnie wtedy George Powell i Layton Davies odkryli artefakty o wielkiej wartości, lecz postanowili zachować wiedzę o tym dla siebie. Biorąc pod uwagę listę przedmiotów, na które się natknęli, można to do pewnego stopnia zrozumieć. Mówimy bowiem o znaleziskach obejmujących złoty […]

Archeolodzy działają na terenie północno-zachodniej Turcji, w okolicach tamy Reşitköy. Za jakiś czas obszar ten zostanie zalany wodą, dlatego naukowcy niejako prowadzą walkę z czasem. Ostatnie wykopaliska odsłoniły bardzo cenny widok. Mówimy o stanowisku oddalonym o zaledwie kilka kilometrów od miasta Edremit, w starożytności znanego jako Adramyttion. W 422 roku p.n.e. osiedlili się tam greccy […]

Świat islamu miał swego czasu gigantyczny wkład w rozwój nauki, a jednym z autorów tego postępu był Ibn al-Hajsam, znany również jako Alhazen. Jego wkład w badania z zakresu fizyki był naprawdę imponujący. Naukowcy postanowili zgłębić tajemnice jego osoby, a o wynikach przeprowadzonych badań piszą teraz na łamach International Journal of the Classical Tradition. Prawdopodobnie […]

Znalezisko sprzed 2000 lat zostało dokonane przez archeologów prowadzących wykopaliska w obrębie starożytnego miasta znanego jako Tharsa. Tytułowy grobowiec z pewnością nie należy do zwyczajnych. Arenę działania badaczy stanowiły okolice wsi Kuyulu, a tamtejsze grobowce pochodzą z okresu rzymskiego. W celu ich tworzenia rzeźbiono w skale, wykuwano schody prowadzące pod ziemię. Przeciętny grobowiec znajduje się […]

Jak wykazały wykopaliska prowadzone w regionie Morza Bałtyckiego, około tysiąca lat temu miały tam miejsce krwawe działania. Dotyczyły one koni sprowadzanych przez pogan ze Skandynawii. Publikacja w tej sprawie ukazała się na łamach Science Advances, a jej autorzy przeprowadzili badania obejmujące aż dziewięć stanowisk. Znajdowały się na terenie Polski, Litwy oraz Kaliningradu. W obrębie tych […]

Hannibal był zdaniem historyków jednym z najwybitniejszych wodzów w starożytnej historii, ale tego typu postaci trudno było utożsamiać z wzorami moralności. Idealnym dowodem w tej sprawie są czyny popełnione przez żołnierzy kartagińskiego dowódcy. Kulisy tych wydarzeń przenoszą nas w okres drugiej wojny punickiej, która miała miejsce w latach 218-201 p.n.e. i toczyła się między Kartaginą […]

Kolebką ludzkości jest Afryka, podczas gdy inne kontynenty zostały odwiedzone przez przedstawicieli gatunku Homo sapiens na przestrzeni kolejnych tysięcy lat. Jednym z tych, które musiały “poczekać” na swoją kolej była Ameryka Północna. Chronologia wydarzeń prowadzących do pojawienia się naszych przodków w tym regionie świata jest bardzo niejasna. Przez długi czas panowało przekonanie, jakoby ludzie trafili […]

Nad Morzem Żółtym w Chinach znajduje się miasto Rizhao. Niedawno naukowcy znaleźli tam trzy grobowce, które okazały się po brzegi wypełnione różnego rodzaju skarbami. Historia samego pochówku również wypada niezwykle ciekawie. Datowanie trzech grobowców sięga okresu sprzed 1800 lat. Nie chodzi jednak o typowe zagłębienia w ziemi, w których umieszczono zmarłych ludzi. Były to raczej […]

Egipskie piramidy nieprzypadkowo stanowią obiekt różnego rodzaju teorii spiskowych. I choć trudno uwierzyć, by za ich zbudowaniem stały pozaziemskie formy życia, to bez wątpienia cały proces wzbudza wielkie emocje. Niedawno naukowcy wpadli na zadziwiający pomysł mogący wyjaśnić ten fenomen. Szczególne zainteresowanie archeologów wzbudzają obiekty znajdujące się w pasie między Gizą a Liszt. Zlokalizowany z dala […]

Wykopaliska prowadzone na wyspie Alderney doprowadziły do identyfikacji pewnej złotej monety. W toku badań naukowcy zebrali kilka istotnych informacji na jej temat. Wygląda na to, że jej pochodzenie sięga IV wieku. Mogła zostać wybita za panowania Walensa, czyli cesarza rzymskiego sprawującego rządy w okresie od 364 do 378 roku. Znalezisko w postaci monety okazało się […]

Kiedy na terenie Austrii znaleziono dwa ludzkie szkielety umieszczone w grobie wraz z kośćmi konia, archeolodzy mieli nie lada zagadkę do rozwiązania. Okazało się, że chodzi o pochówek z czasów rzymskich, ale prawdziwe zaskoczenie miało dopiero nastąpić. To za sprawą badań przeprowadzonych przez przedstawicieli Uniwersytetu Wiedeńskiego. Główna autorka, Sylvia Kirchengast, zaprezentowała wyciągnięte wnioski w formie […]

Nie zdążyliśmy jeszcze zapomnieć o aktywności Słońca, która doprowadziła w ostatnim czasie do efektownych zórz, a nasza gwiazda po raz kolejny przypomniała o swojej potędze. Tym razem wydarzyło się to w związku z niezwykle silną eksplozją, która miała miejsce na jej powierzchni. Rozbłysk wykryty przez astronomów był najsilniejszym, do jakiego doszło w czasie trwania obecnego […]

Kiedy archeolodzy dotarli do miejsca pochówku wywodzącego się z epoki brązu, ich oczom ukazała się komora grobowa. W czasie wykopalisk mogą zostać wykryte wyjątkowo liczne i zróżnicowane artefakty. Znalezisko to miało miejsce na terenie obszaru znanego jako Dartmoor. Panujące tam warunki, przejawiające się obecnością podmokłego torfu, sprzyjają przetrwaniu obiektów sprzed tysięcy lat. To oczywiście bardzo […]

W czasie wykopalisk prowadzonych w Chorwacji archeolodzy dotarli do pewnego hełmu. Z pozoru bardzo zwyczajny artefakt pochodzący z czasów starożytnych może okazać się kluczem do zrozumienia okoliczności, w jakich te tereny były kolonizowane przed tysiącami lat. Arenę działań archeologów stanowiły okolice wioski Zakotorac znajdującej się na półwyspie Peljesac. Zespół badawczy, na czele którego stanął Hrvoje […]

W czasie działań prowadzonych przez archeologów na terenie Angkor Thom, czyli legendarnej stolicy imperium khmerskiego, znaleziona została sporych rozmiarów głowa. Naukowcy zebrali już nieco informacji w tej sprawie i postanowili się nimi podzielić. Co ciekawe, odkrycie miało miejsce zaledwie około 100 metrów od Bramy Zwycięstwa. Niewykluczone, iż sukcesów będzie więcej, wszak ten odnotowano w ubiegłym […]