Pierwszy panoramiczny obraz naszej Galaktyki z radioteleskopów ukazał tysiąc dziwnych włókien, które z niej wystają. Astronomowie nie wiedzą, jak powstały. Z naszej Galaktyki, niczym druty z zepsutego urządzenia, zwisają tajemnicze włókna. Rozciągają się nawet na 150 lat świetlnych. Czasem położone są blisko siebie w regularnych odstępach, co przypomina struny harfy. Pierwsze takie struktury odkryto w […]

Sztuczny Księżyc stworzony przez chińskich naukowców to komora, wewnątrz której panują warunki zbliżone do tych, z jakimi mamy do czynienia na prawdziwym Księżycu. Niska grawitacja wewnątrz sztucznego Księżyca pozwoli na prowadzenie testów sprzętu i symulacji życia na naszym satelicie bez lotów w kosmos. Ośrodek badawczy, w którym będzie znajdować się sztuczny Księżyc, ma zostać oddany […]

Nim utworzyły się planety naszego układu, młode Słońce mogło być otoczone gigantycznymi pierścieniami pyłu. Taką teorię przedstawili naukowcy z Wydziału Nauk o Ziemi, Środowisku i Planetach Uniwersytetu Rice w Houston. Ich zdaniem pierścienie pyłu mogły uniemożliwić Ziemi wyrośnięcie do rozmiarów super-Ziemi. Tak określa się klasę egzoplanet, które są masywniejsze od Ziemi, ale lżejsze od lodowych […]

To tzw. „paradoks czerwonego nieba”. Większość gwiazd w naszej Galaktyce to czerwone karły. Dlaczego więc życie powstało wokół świecącego na żółto Słońca? Nasze https://www.focus.pl/artykul/tak-zmienia-sie-slonce-nasa-stworzyla-film-z-425-mln-zdjec za mniej więcej cztery miliardy lat zużyje cały https://www.focus.pl/artykul/klucz-do-produkcji-taniego-wodoru-zamiast-drogich-metali-wystarcza-chrom-mangan-i-zelazo i zacznie spalać hel. Powiększy się wtedy do rozmiarów czerwonego olbrzyma i najpewniej pochłonie najpierw https://www.focus.pl/artykul/merkury-to-planeta-z-ogonem-jak-to-mozliwe, a później także https://www.focus.pl/artykul/zycie-w-piekle-na-wenus-mogly-wyewoluowac-proste-organizmy-twierdza-naukowcy i być […]

Czy pierwotne czarne dziury są rozwiązaniem zagadki ciemnej materii we Wszechświecie? Grupa fizyków i astronomów sądzi, że tak. W zdobyciu dowodów pomoże teleskop Webba, który niebawem trafi na orbitę. Pomiary dokonywane przez astrofizyków od ponad pół wieku wskazują, że https://www.focus.pl/artykul/nie-ma-granic-ale-jest-skonczony-jaki-ksztalt-ma-wszechswiat w ryzach trzyma niewidoczna materia. Gdyby nie ona, wirujące https://www.focus.pl/artykul/zobacz-jak-zderzaja-sie-galaktyki-taki-los-czeka-rowniez-nasza-droge-mleczna-211012120247https://www.focus.pl/artykul/zobacz-jak-zderzaja-sie-galaktyki-taki-los-czeka-rowniez-nasza-droge-mleczna-211012120247 już dawno powinny się rozpaść […]

Niezwykle silny rozbłysk zarejestrowany w czerwcu 2018 roku znalazł swoje wyjaśnienie. Kluczem okazało się to, że obserwowano go na żywo. Była to śmierć gwiazdy i narodziny masywnego obiektu – gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury. W czerwcu 2018 roku teleskopy na całym świecie dostrzegły jasny, niebieski https://www.focus.pl/artykul/wiemy-skad-sie-biora-najsilniejsze-eksplozje-we-wszechswiecie-rozblyski-gammaw odległej o 200 milionów lat świetlnych galaktyce CGCG 137-068. […]

Supermasywne czarne dziury często wyrzucają w przestrzeń niezwykle energiczne strumienie materii, zwane dżetami. Okazuje się, że czarna dziura w centrum naszej Galaktyki też musiała taki mieć. https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni są obiektami tak masywnymi, że nic nie może z nich uciec. Ale wokół nich krąży materia, a https://www.focus.pl/artykul/magnetyczna-apokalipsa-co-stanie-sie-z-ziemia-gdy-zniknie-jej-pole-magnetyczne czarnej dziury może ją rozpędzać i wyrzucać w kosmiczną przestrzeń. […]

Wokół czarnych dziur mogą istnieć warunki niezbędne do powstawania pierwiastków cięższych od żelaza, w tym platyny, złota czy rtęci. Dotychczas sądzono, że procesy takie zachodzą tylko w wybuchach supernowych i zderzeniach gwiazd neutronowych. https://www.focus.pl/artykul/duze-banki-stracily-na-gieldzie-po-publikacji-o-praniu-brudnych-pieniedzy od wieków rozpala ludzką wyobraźnię. Przez setki lat bezskutecznie próbowali je wytworzyć https://www.focus.pl/artykul/alchemia-w-pogoni-za-nieosiagalnym. Jednym ze sposobów miała była przemiana rtęci. Byli […]

Układ, w którym planety krążą prostopadle do siebie, odkryli astronomowie z Uniwersytetu w Genewie. Jakie zdarzenie doprowadziło do tak egzotycznego układu orbit? https://www.focus.pl/artykul/symulacje-wskazuja-ze-w-ukladzie-slonecznym-kryje-sie-tajemnicza-dziewiata-planeta-jak-duza-211005011739 powstają z dysku pyłów i gazów, który rozpościera się wokół równika macierzystej https://www.focus.pl/artykul/rodzaje-gwiazd-czym-gwiazdy-roznia-sie-od-siebie-i-jak-powstaly. W efekcie ich orbity zwykle pozostają w tej samej płaszczyźnie. W https://www.focus.pl/artykul/odkryto-najbardziej-odlegly-obiekt-w-ukladzie-slonecznym-farfarout-to-planeta-karlowata nachylenia wszystkich orbit względem słonecznego równika są […]

Z obserwacji wynika, że dysk wokół czarnej dziury wcale nie musi być idealnie równy. Co przekrzywiło dysk wokół czarnej dziury odległej o prawie 10 tysięcy lat świetlnych od Ziemi? Zespół astronomów z RPA, Wielkiej Brytanii, Francji i Stanów Zjednoczonych odkrył znaczące zmiany jasności jednej z najbliższych nam https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni. Znajduje się ona o 9600 lat od […]

Ciemna materia jest zbyt równomiernie rozłożona we Wszechświecie, by mogły to wytłumaczyć model standardowy i teoria względności. Może być to wskazówką, że istnieją nieznane siły lub prawa fizyki. W 1970 roku astronomka Vera Rubin rozpoczęła obserwacje Galaktyki Andromedy. Z zebranych przez nią danych wynikało, że galaktyka ta musi się rozciągać dalej, niż jest widoczna. Oznaczało […]

Do tej pory odkrywano egzoplanety w Drodze Mlecznej, czyli naszej Galaktyce. Teraz być może po raz pierwszy udało się dostrzec planetę w innej galaktyce. Byłoby to niebywałe osiągnięcie astronomii. Astronomowie sądzą, że w Galaktyce Wir, odległej od nas o 31 milionów lat świetlnych, odkryli https://www.focus.pl/artykul/naukowcy-twierdza-ze-po-raz-pierwszy-odkryli-planete-ktora-obiega-az-trzy-slonca. Jeśli ich obserwacje zostaną potwierdzone, będzie to rekord. Wszystkie odkrywane […]

Tytan zaburza orbitę Saturna tak, że gazowy olbrzym może się zacząć toczyć po orbicie niczym beczka. Sam księżyc zaś może odlecieć w kosmiczną przestrzeń. Nie nastąpi to jednak szybko. https://www.focus.pl/artykul/lecimy-na-tytana-tam-moze-znajdowac-sie-zycie, oddala się od planety o 11 centymetrów każdego roku. Nie jest to jeszcze nic niezwykłego. https://www.focus.pl/artykul/po-co-ziemi-ksiezyc, choć wolniej – o 4 cm rocznie. Z tego […]

Radioteleskop Square Kilometer Array powstający na półkuli południowej pozwoli dostrzec, jak obłoki gazów zapadały się w supermasywne czarne dziury na długo przed tym, nim powstały gwiazdy i galaktyki. Każda masa, jak https://www.focus.pl/artykul/na-czym-polegal-geniusz-einsteina-tlumaczymy-teorie-wzglednosci, zagina czasoprzestrzeń. Gdy zgromadzonej w jednym miejscu materii jest wystarczająco dużo, czasoprzestrzeń zapada się w https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni, z której nic nie może się wydostać. […]

Niektóre meteoryty mogą w swoim wnętrzu skrywać materię, z której powstało Słońce i planety naszego układu. Pochodzi ona z wybuchów supernowych. W przestrzeni kosmicznej powstały pierwotnie tylko wodór i hel. Wszystkie inne ciężkie pierwiastki pojawiły się później, w wyniku reakcji termojądrowych w gwiazdach. Pierwiastki cięższe od żelaza powstają już tylko w wybuchach https://www.focus.pl/artykul/istnieje-trzeci-rodzaj-supernowych-twierdza-uczeni-to-wyjasnia-zagadke-z-1054-r. Najcięższe zaś […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a uchwycił odległe o 100 mln lat świetlnych galaktyki, które pędzą ku sobie. Takie zderzenie czeka też w przyszłości Drogę Mleczną. Gdy 17 kwietnia 1784 roku William Herschel odkrył w https://www.focus.pl/artykul/gwiazdozbiory-widoczne-w-polsce-co-kiedy-i-jak-mozemy-obserwowac-na-polskim-niebie Węża nowy obiekt na niebie, nie przypuszczał, że w może być w nim coś niezwykłego. Dopiero ponad dwa stulecia później okazało się, […]

W Drodze Mlecznej odkryto obiekt, który zupełnie nie pasuje do sąsiedztwa. To biały karzeł, dużo chłodniejszy i starszy niż gwiazdy w naszej Galaktyce. Astronomowie nie potrafią tego wyjaśnić. Niezwykłego https://www.focus.pl/artykul/bialy-karzel-moze-byc-naturalna-bronia-jadrowa-tak-przechodzi-w-supernowa odkryto w pobliżu https://www.focus.pl/artykul/ile-jest-ksiezycow-w-ukladzie-slonecznym, około 90 lat świetlnych od Ziemi. Nazwany został DES J2147-4035. Jest zarówno bardzo ciemny, jak i chłodny. Jego temperatura wynosi nie […]

To nie pierwszy raz, kiedy okazuje się, że „dodatkowa”, dziewiąta planeta bardzo by się w Układzie Słonecznym przydała. Wyjaśniłaby dwie zagadki naraz: niezwykły układ planet i orbity obiektów krążących poza Neptunem. W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Annual Review of Astronomy and Astrophysics” zespół naukowców sugeruje, że https://www.focus.pl/artykul/mroczne-swiaty-co-kryje-sie-na-obrzezach-ukladu-slonecznego. Powstała ona prawdopodobnie bliżej Słońca, ale na […]

Syriusz, dzierżący tytuł najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba, może mieć poważnego konkurenta. Astronomowie twierdzą, że system gwiezdny V Sagittae dąży do gigantycznej eksplozji, dzięki której stanie się najjaśniejszym obiektem w Drodze Mlecznej. Układ V Sagittae (inaczej V Sge) jest oddalony od Ziemi o ponad 7800 lat świetlnych. Obecnie jest tak słaby, że trudno go dojrzeć nawet […]

W XII wieku chińscy i japońscy astronomowie zauważyli na niebie niezwykły rozbłysk, który był niemal tak jasny, jak Saturn. Opisali go jako potężną gwiezdną eksplozję i oznaczyli przybliżoną lokalizację na niebie. Ale dokładna przyczyna pojawienia się tego kosmicznego błysku przez setki lat pozostawała tajemnicą – aż do teraz. Początek tej historii sięga 6 sierpnia 1181 […]

Zapomnijcie o Marsie i superziemiach. Naukowcy właśnie zidentyfikowali nowy rodzaj egzoplanet – planety hyceańskie, które mogą być siedliskami obcych form życia. Są do 2,5 razy większe niż Ziemia, mają ogromne oceany ciekłej wody i atmosferę bogatą w wodór. W poszukiwaniach https://www.focus.pl/artykul/wkrotce-odkryjemy-zycie-pozaziemskie kierujemy się głównie podobieństwem obcych planet do Ziemi – w końcu to jedyna znana […]

Znamy tylko dwóch gości z innych gwiazd, którzy na pewno przemknęli przez Układ Słoneczny. Nowe obliczenia sugerują jednak, że obiektów spoza naszego układu jest tyle samo, ile obiektów, które powstawały wraz z Ziemią. W 2019 roku astronomowie zauważyli nową kometę. Nazwana przez odkrywców https://www.focus.pl/artykul/nieskazitelna-kometa-borisov-nigdy-nie-zetknela-sie-z-jakakolwiek-gwiazda, pędziła z prędkością ponad 200 tys. kilometrów na godzinę. Taka prędkość […]

Astrofizycy obliczają, że tak zwane sfery Dysona, budowane przez zaawansowane technicznie obce cywilizacje, mogą powstawać także wokół czarnych dziur. W ten sposób można uzyskać ogromne ilości energii. W serialu „Doctor Who” zaawansowana cywilizacja władców czasu czerpała energię z wnętrza https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni. Naukowcy potwierdzają, że jest to teoretycznie możliwe. A jeśli tak gdzieś w kosmosie się dzieje, […]

Większość poszukiwań pozaziemskiego życia koncentruje się na tzw. ekosferach – obszarach wokół gwiazd, gdzie panują odpowiednie warunki, by na znajdujących się tam planetach mogły rozwijać się istoty żywe. Jednak najnowsze badania sugerują, że ekosfery mogą istnieć również obok supermasywnych czarnych dziur. Ziemia ma kłopoty. Malejące zbiory i mordercze burze piaskowe sprawiają, że planeta stała się […]