Nim utworzyły się planety naszego układu, młode Słońce mogło być otoczone gigantycznymi pierścieniami pyłu. Taką teorię przedstawili naukowcy z Wydziału Nauk o Ziemi, Środowisku i Planetach Uniwersytetu Rice w Houston. Ich zdaniem pierścienie pyłu mogły uniemożliwić Ziemi wyrośnięcie do rozmiarów super-Ziemi. Tak określa się klasę egzoplanet, które są masywniejsze od Ziemi, ale lżejsze od lodowych […]

Co ciekawego zdarzy się na nocnym niebie w tym roku? 2022 rok będzie rokiem wielu koniunkcji, czyli spotkań planet na nieboskłonie. Oto lista najciekawszych wydarzeń astronomicznych, które każdy dojrzy nieuzbrojonym okiem. Luty i marzec – piękna Wenus Od połowy lutego do połowy marca na porannym niebie będziemy mogli podziwiać Wenus, która największą jasność osiągnie 13 […]

Ziemia nieustannie wymienia materię z otaczającym ją Układem Słonecznym. Z jednej strony zyskuje masę dzięki bombardującym ją meteorytom. Z drugiej – gazy z atmosfery uciekają w przestrzeń kosmiczną. Naukowiec zdradza, jaki jest bilans tych zmian i co to oznacza dla nas, ludzi Przyjmuje się, że Ziemia – podobnie jak wszystkie inne planety – powstała w […]

Naukowcy z Uniwersytety Kalifornijskiego opracowali algorytm, który analizując dane z przeszłych obserwacji jest w stanie zidentyfikować nowe egzoplanety. Innowacyjne narzędzie, dodatkowo wsparte systemem ExoMiner, może znacznie przyspieszyć badania nad planetami pozasłonecznymi. Po latach żmudnych poszukiwań planet poza https://www.focus.pl/artykul/do-widzenia-ziemio zbliżamy się do zwiększenia puli znanych tego typu obiektów do 5000. Spory udział w tym osiągnięciu ma […]

Na zdjęciach z teleskopu IRAS, który nie działa od 1983 roku znaleziono obiekt, który mógłby być hipotetyczną, dziewiątą planetą naszego Układu Słonecznego. Ale astronomowie mają wątpliwości. O istnieniu https://www.focus.pl/artykul/symulacje-wskazuja-ze-w-ukladzie-slonecznym-kryje-sie-tajemnicza-dziewiata-planeta-jak-duza-211005011739 stało się głośno kilka lat temu. W 2016 roku zaobserwowano, że orbity ciał krążących daleko za orbitą Neptuna (tak zwanych obiektów transneptunowych) układają się w dziwny […]

Obiekty spoza Układu Słonecznego były w przeszłości tak liczne, że mogły być tzw. jądrem kondensacji, wokół którego powstała Ziemia. W 2017 r. astronomowie zaobserwowali tajemniczy obiekt zmierzający w stronę Słońca. Mknął tak szybko, że musiał pochodzić https://www.focus.pl/artykul/obiekty-spoza-ukladu-slonecznego-wcale-nie-sa-rzadkoscia-moga-odwiedzac-nas-nawet-czesciej-rodzime-komety-i-asteroidy. Nazwano go ‘https://www.focus.pl/artykul/juz-wiadomo-co-wpadlo-do-ukladu-slonecznego-w-2017-roku, co w języku hawajskim oznacza „pierwszy posłaniec”.  Spekulowano nawet, że może być tworem pozaziemskiej cywilizacji, […]

Tytan zaburza orbitę Saturna tak, że gazowy olbrzym może się zacząć toczyć po orbicie niczym beczka. Sam księżyc zaś może odlecieć w kosmiczną przestrzeń. Nie nastąpi to jednak szybko. https://www.focus.pl/artykul/lecimy-na-tytana-tam-moze-znajdowac-sie-zycie, oddala się od planety o 11 centymetrów każdego roku. Nie jest to jeszcze nic niezwykłego. https://www.focus.pl/artykul/po-co-ziemi-ksiezyc, choć wolniej – o 4 cm rocznie. Z tego […]

Obiekty znajdujące się w pasie asteroid tuż za orbitą Marsa wciąż pozostają dla nas zagadką. Choć wiele z nich otrzymało już nazwy, to zbadano tylko nieliczne. Teraz to się zmieni. Grupa astronomów współpracujących z Europejskim Obserwatorium Południowym (ESA) postanowiła przyjrzeć się największym obiektom z pasa asteroid. – Dotychczas zostały szczegółowo sfotografowane tylko trzy duże asteroidy […]

Próbki kosmicznej gleby, które sonda Chang’e-5 zrzuciła na Ziemię w grudniu 2020 roku, mają 1,97 mld lat. Są więc najmłodszymi skałami księżycowymi, jakie kiedykolwiek widzieliśmy. Bezzałogowa https://www.focus.pl/artykul/misja-change-5-zakonczona-sukcesem-kapsula-z-probkami-ksiezyca-wrocila-na-ziemie-galeria wystartowała z Centrum Startów Satelitowych w Wenchang dokładnie 23 listopada 2020 roku. 1 grudnia lądownik osiadł na bliższej stronie Księżyca, czyli części zwróconej w kierunku Ziemi. Miejscem lądowania były […]

To nie pierwszy raz, kiedy okazuje się, że „dodatkowa”, dziewiąta planeta bardzo by się w Układzie Słonecznym przydała. Wyjaśniłaby dwie zagadki naraz: niezwykły układ planet i orbity obiektów krążących poza Neptunem. W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Annual Review of Astronomy and Astrophysics” zespół naukowców sugeruje, że https://www.focus.pl/artykul/mroczne-swiaty-co-kryje-sie-na-obrzezach-ukladu-slonecznego. Powstała ona prawdopodobnie bliżej Słońca, ale na […]

Niezidentyfikowany obiekt spłonął w atmosferze Jowisza. Zaobserwowano towarzyszący temu wyraźny błysk. Brazylijski astronom amator nagrał jasny rozbłysk na powierzchni największej planety Układu Słonecznego w poniedziałek (13. września). – Jestem wytrwałym obserwatorem – powiedział José Luis Pereira portalowi Space.com. – Gdy Jowisz, Saturn i Mars są w opozycji (czyli znajdują się po przeciwnej stronie nieba niż […]

Znamy tylko dwóch gości z innych gwiazd, którzy na pewno przemknęli przez Układ Słoneczny. Nowe obliczenia sugerują jednak, że obiektów spoza naszego układu jest tyle samo, ile obiektów, które powstawały wraz z Ziemią. W 2019 roku astronomowie zauważyli nową kometę. Nazwana przez odkrywców https://www.focus.pl/artykul/nieskazitelna-kometa-borisov-nigdy-nie-zetknela-sie-z-jakakolwiek-gwiazda, pędziła z prędkością ponad 200 tys. kilometrów na godzinę. Taka prędkość […]

Model obliczeniowy i testy laboratoryjne wyjaśniły, dlaczego Phaethon okresowo jaśnieje, gdy zbliża się do Słońca. Udało się też stwierdzić, co wydobywa się z planetoidy. Nowe badanie potwierdza, że o ciałach kosmicznych myślimy w zbyt uproszczony sposób. Niektóre asteroidy mogą być kometami (albo komety asteroidami). Komety to ciała złożone głównie z lodu pokrytego pyłem i odłamkami […]

Polscy naukowcy przeprowadzą pierwszy pełny i samodzielny eksperyment w ramach misji NASA. Dzięki GLOWS dowiemy się więcej o tym, co to jest wiatr słoneczny i jaki ma na nas wpływ. Wiatr słoneczny – jaka jest jego definicja? Choć https://www.focus.pl/artykul/tak-zmienia-sie-slonce-nasa-stworzyla-film-z-425-mln-zdjecwydaje nam się z Ziemi spokojne, jego powierzchnia podlega częstym i gwałtownym zmianom. Nasza najbliższa gwiazda emituje […]

Uczeni uważają, że ilość metanu, który wykryto na Enceladusie, nie jest wynikiem żadnych znanych procesów geofizycznych. Pasuje zaś do scenariusza, w którym produkują go pozaziemskie mikroorganizmy. W pracy opublikowanej na łamach „Nature Astronomy” amerykańscy i francuscy badacze twierdzą, że na księżycu Saturna https://www.focus.pl/artykul/na-enceladusie-moe-by-ycietoczy się nieznany proces, w wyniku którego powstaje metan. Gigantyczne gejzery na tym […]

NASA ogłasza, że chce wysłać na najbliższą nam planetę dwie sondy. Mogą one potwierdzić, czy na Wenus istnieją jakieś formy życia. Na początek ciekawostka. Orbita Wenus jest najbliższa orbicie Ziemi i przy największym zbliżeniu, które zdarza się raz na 583 dni, dzieli je zaledwie 38 mln kilometrów. Jednak oba ciała spędzają połowę czasu po przeciwnych […]

Centrum badawcze NOIRLab opublikowało trzy fotografie Jowisza w różnych zakresach fal świetlnych. Naukowcom udało się dojrzeć nowe szczegóły w od dawna budzącej ciekawość burzy zwanej Wielką Czerwoną Plamą i w jej mniejszej wersji, czyli Czerwonej Plamie Jr. Jowisz to jedna z najbardziej interesujących planet Układu Słonecznego. Gdyby nie jego potężna grawitacja, Ziemia (jak i inne […]

Po 9 latach od opuszczenia Układu Słonecznego sonda Voyager 1 nadal przesyła do NASA ciekawe dane. Tym razem odebrano szum międzygwiezdnej plazmy, podobny do dźwięków wydawanych przez padający deszcz. Pierwszy z dwóch bliźniaczych pojazdów Voyager jest zasilany przez radioizotopowy generator termoelektryczny. Ma w nim jeszcze wystarczająco dużo plutonu-238, by przesyłać dane na Ziemię przez kilka […]

425 milionów zdjęć, 20 milionów gigabajtów danych i 61 minut filmu, na którym przy akompaniamencie majestatycznej muzyki możemy podziwiać, jak w ciągu dekady zmieniało się nasze Słońce. Jedna sekunda to jeden dzień. Hipnotyzujący film powstał, aby uczcić 10-lecie istnienia Obserwatorium Dynamiki Słońca (z ang. Solar Dynamics Observatory, w skórce SDO). Poklatkowy film pokazuje, jak na […]

Oumuamua to kawałek planety „wrzucony” do Układu Słonecznego na skutek potężnej katastrofy gdzieś bardzo daleko stąd, twierdzą autorzy nowego badania analizującego pochodzenia międzygwiezdnego podróżnika. Podłużna skała o nazwie oznaczającej z hawajskiego „posłańca” to pierwsze, jakie udało się zaobserwować, pozasłoneczne ciało niebieskie – czyli pochodzące spoza naszego Układu Słonecznego.  Informacja o odkryciu nietypowej asteroidy w kształcie […]

W nieodległej przyszłości ludzie mogą zamieszkać na megasatelicie krążącej w pobliżu planety karłowatej Ceres – uważa fizyk i astrobiolog z Finlandii. Ta największa w Układzie Słonecznym asteroida krąży między Marsem i Jowiszem, dzięki czemu jej mieszkańcy mieliby blisko do Ziemi, ale nie musieliby mierzyć się z takimi trudnościami jak na Marsie czy Księżycu. Ceres dzięki […]

Tęczowy meteoryt noszący nazwę Aguas Zarcas – od miejscowości, w której go znaleziono – może okazać się jednym z najcenniejszych znalezisk tego typu w historii. Naukowcy są przekonani, że fragment skały jest zrobiony z pyłu z wczesnej Drogi Mlecznej i może zawierać złożone związki organiczne. Meteoryt, o którym mowa, był częścią asteroidy. Skała wielkości pralki […]

Właśnie zaprezentowano wyjątkowo dokładną fotografię regionu Księżyca, w którym w 1971 roku lądował Apollo 15. Zdjęcie jest wynikiem testowania nowego radaru planetarnego. Powstałe pod nadzorem National Radio Astronomy Observatory (NRAO) urządzenie ma w przyszłości umożliwić dokładne obserwowanie najdalszych zakątków Układu Słonecznego. Widoczna na kosmicznej fotografii cienka linia to Hadley Rille, koryto pozostawione na powierzchni Księżyca […]

Obserwacji Urana nie poświęcamy zbyt wiele uwagi. Jedyne obrazy z tej niebieskiej planety, jakimi dysponujemy, uzyskaliśmy dzięki sondzie Voyager 2 w 1986 roku. Jednak w zeszłym roku dwóch planetologów znalazło w archiwach coś niezwykłego. Gina DiBraccio i Daniel Gershman z NASA Goddard Space Flight Center, przeczesując archiwa NASA, zauważyli coś, co wcześniej przeoczyły analizy – […]