Astronomowie poszukujący w odległym wszechświecie możliwie najstarszych gwiazd przeżyli spore zaskoczenie. Okazało się, że jedne z najstarszych, wciąż istniejących gwiazd można znaleźć na naszym własnym kosmicznym podwórku, nie trzeba ich wcale daleko szukać. Nasza galaktyka — Droga Mleczna — to naprawdę imponująca struktura. W jej dysku o średnicy 100 000 lat świetlnych znajduje się około […]

Na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat astronomowie odkryli ponad 5500 planet pozasłonecznych. Co jednak warto zauważyć, większość z tych planet krąży wokół swoich gwiazd w pojedynkę lub w parach. Wciąż rzadkością są układy planetarne zawierające wiele planet. Zdecydowanie jednym z najciekawszych układów tego typu jest TRAPPIST-1 oddalony od nas o zaledwie 40 lat świetlnych. Układ ten […]

Nie zdążyliśmy jeszcze zapomnieć o aktywności Słońca, która doprowadziła w ostatnim czasie do efektownych zórz, a nasza gwiazda po raz kolejny przypomniała o swojej potędze. Tym razem wydarzyło się to w związku z niezwykle silną eksplozją, która miała miejsce na jej powierzchni. Rozbłysk wykryty przez astronomów był najsilniejszym, do jakiego doszło w czasie trwania obecnego […]

Kiedy archeolodzy dotarli do miejsca pochówku wywodzącego się z epoki brązu, ich oczom ukazała się komora grobowa. W czasie wykopalisk mogą zostać wykryte wyjątkowo liczne i zróżnicowane artefakty. Znalezisko to miało miejsce na terenie obszaru znanego jako Dartmoor. Panujące tam warunki, przejawiające się obecnością podmokłego torfu, sprzyjają przetrwaniu obiektów sprzed tysięcy lat. To oczywiście bardzo […]

Rio Grande do Sul – stan w południowej Brazylii – doświadczył w ostatnich dniach największej powodzi od co najmniej 80 lat. Miejscowe rzeki zalały olbrzymie połaci terenów uprawnych i miast. Liczbę ofiar szacuje się w setkach. Jaka była przyczyna rekordowych deszczy, które nawiedziły ten region? Czy mieszkańcy Rio Grande do Sul powinni spodziewać się w […]

W czasie wykopalisk prowadzonych w Chorwacji archeolodzy dotarli do pewnego hełmu. Z pozoru bardzo zwyczajny artefakt pochodzący z czasów starożytnych może okazać się kluczem do zrozumienia okoliczności, w jakich te tereny były kolonizowane przed tysiącami lat. Arenę działań archeologów stanowiły okolice wioski Zakotorac znajdującej się na półwyspie Peljesac. Zespół badawczy, na czele którego stanął Hrvoje […]

Zeszłoroczne lato było naprawdę upalne. O tym naukowcy mówili już od wielu miesięcy. Teraz jednak okazuje się, że sytuacja była znacznie poważniejsza, niż się wydawało. Kiedy niemal dekadę temu przywódcy krajów z całego świata podpisywali porozumienie paryskie, zobowiązywali się do działań, które miałyby na celu ograniczenie wzrostu średnich temperatur na powierzchni Ziemi do poziomu maksymalnie […]

W czasie działań prowadzonych przez archeologów na terenie Angkor Thom, czyli legendarnej stolicy imperium khmerskiego, znaleziona została sporych rozmiarów głowa. Naukowcy zebrali już nieco informacji w tej sprawie i postanowili się nimi podzielić. Co ciekawe, odkrycie miało miejsce zaledwie około 100 metrów od Bramy Zwycięstwa. Niewykluczone, iż sukcesów będzie więcej, wszak ten odnotowano w ubiegłym […]

Wykopaliska prowadzone w angielskiej wsi Skipsea, która znajduje się w północno-wschodniej części tego kraju, odsłoniły drewnianą halę. Jej pochodzenie sięga czasów średniowiecza. Za ustaleniami w tej sprawie stoją przedstawiciele Uniwersytetu w Yorku, którzy dotarli do pozostałości budynku mającego aż 16 metrów długości i 5 metrów szerokości. Rozmiary te udało się ustalić na podstawie rozmieszczenia dołów, […]

Naukowcy wyróżniają obecnie pięć wielkich wymierań gatunków, jakich doświadczyła Ziemia w swojej historii geologicznej. Zaliczamy do nich zarówno kryzys związany z wyginięciem dinozaurów sprzed 66 milionów lat czy wielką katastrofę na przełomie permu i triasu, która położyła kres większości organizmów na naszej planecie. W gronie „wielkiej piątki” znajduje się również kryzys z przełomu triasu i […]

Wykopaliska prowadzone na terenie albańskiego miasta Durrës doprowadziły do odnalezienia pozostałości obiektu, który z pewnością nie był przeznaczony dla zwykłego śmiertelnika. Mówimy bowiem o krytym basenie pochodzącym z czasów rzymskich. Liczący około 1600 lat obiekt jest pierwszym tak starym znalezionym na terenie tego kraju. Samo Durrës ma niezwykle bogatą historię, ponieważ w dokumentach historycznych pisano […]

Od 1 lipca 2016 roku wokół Jowisza, największej planety Układu Słonecznego krąży przypominająca gigantyczny wiatrak sonda Juno. Pierwotnie jej misja miała zakończyć się wlotem w chmury Jowisza w marcu 2021 roku. Tak się jedno nie stało i Juno nadal przesyła na Ziemię zdjęcia chmur Jowisza i krążących wokół niego księżyców, zarówno tych mniejszych, jak i […]

Jednym ze skutków ocieplania klimatu jest wzrost temperatury nie tylko atmosfery, ale także mórz i oceanów. Z rosnącymi temperaturami muszą sobie radzić nie tylko mieszkańcy kontynentów, ale także wszelkich zbiorników wodnych. Od wielu lat ludzkość stara się zmieniać przemysł tak, aby ograniczyć do minimum wzrost globalnych temperatur. Teraz jednak okazuje się, że paradoksalnie te działania […]

Czarne dziury to bezapelacyjnie najbardziej fascynujące obiekty w przestrzeni kosmicznej. Jakby nie patrzeć, pomimo dekad badań teoretycznych i obserwacyjnych wciąż nie wiemy, co się znajduje w ich wnętrzu. To szczególnie fascynujące, gdy uwzględnimy fakt, iż część teorii opisujących skutki wpadnięcia do czarnej dziury, zdaje się przeczyć naszej intuicji. Czarne dziury to ekstremalne obiekty kompaktowe rozsiane […]

Kiedy na węgierskim tronie zasiadał Zygmunt Luksemburski, w Wyszehradzie zbudowano Kościół Najświętszej Marii Panny. Przez długi czas nie było jasne, gdzie dokładnie znajdują się jego pozostałości, ale niedawno archeolodzy doprowadzili do przełomu. Działając w północnej części kraju, węgierscy badacze zlokalizowali ruiny wspomnianego budynku pod… kortem tenisowym. Jakby tego było mało, poza fragmentami struktur, archeolodzy natknęli […]

W oparciu o metodę datowania radiowęglowego archeolodzy określili, że rzymska osada założona na terenie Egiptu funkcjonowała przez dłuższy okres od oczekiwanego. O kulisach przeprowadzonych analiz członkowie zespołu badawczego piszą na łamach Antiquity. Chodzi o pozostałości znane jako Karanis. Wygląda na to, że ludzie mieszkali tam jeszcze w VII wieku, kiedy to miał miejsce podbój arabski. […]

Szukając najdalszych ewolucyjnych przodków człowieka, możemy czasem zagłębić się aż do epoki kambru, kiedy to pojawiały się pierwsze z kręgowców na Ziemi. Mowa tutaj przede wszystkim o bezżuchwowcach, które przetrwały do dzisiaj i są nazywane przez naukowców „żywymi skamieniałościami”. Przyjrzyjmy się najnowszym odkryciom na ich temat. Bezżuchwowce (łac. Agnatha) bywają bardzo często obiektem badań jako […]

Skarb pustelnika pozostawał przez długi czas motywem legend, ale ostatnie wydarzenia pokazały, że poświęcona mu historia jest jak najbardziej prawdziwa. Wielkiego przełomu w poszukiwaniach dokonali przedstawiciele Świętokrzyskiej Grupy Eksploracyjnej. Aby wyjaśnić, co dokładnie się wydarzyło, musimy przenieść się do początku XVIII wieku. Właśnie wtedy, w 1708 roku, w Góry Świętokrzyskie trafił człowiek znany jako Antoni […]

Od zarania dziejów spoglądając w przestrzeń kosmiczną, człowiek zastanawia się, czy w bezkresie przestrzeni kosmicznej istnieje jakieś inne życie, niż to, które znamy z powierzchni Ziemi. Jeszcze bardziej fascynującym aspektem tego pytania, jest pytanie o istnienie zaawansowanych cywilizacji, które dorównywałyby lub przewyższały nas pod kątem rozwoju technologicznego. Rozważając odpowiedzi na te pytanie, naukowcy od dekad […]

Spoglądając w odległe rejony wszechświata, widzimy coraz mniejsze obiekty. Pojedyncze gwiazdy znikają bardzo szybko, a ich miejsce zajmują galaktyki i gromady galaktyk, które z odległości kilku miliardów lat świetlnych też wyglądają jak pojedyncze gwiazdy. Czasami jednak naukowcy dostrzegają we wszechświecie coś, czego się tam nie spodziewają. Nawet duża galaktyka widziana z odległości dziewięciu miliardów lat […]

Szacuje się, że w okresie od 10 000 do 24 000 lat temu poziom mórz i oceanów był o około 100 metrów niższy od obecnego. W efekcie wiele lokalizacji dawniej zamieszkiwanych przez ludzi obecnie znajduje się głęboko pod wodą. Archeolodzy postanowili do nich dotrzeć. Oczywiście nie jest to łatwe, biorąc pod uwagę fakt, iż wiele […]

Przedstawiciele Museum of London Archaeology poinformowali o znalezieniu pewnego średniowiecznego obiektu. Odkrycie nastąpiło nieco przypadkowo, bo w związku z modernizacją autostrady, lecz płynące z niego wnioski powinny być bardzo istotne. Zastosowana w tytule gra słów wcale nie była przypadkowa, ponieważ chodzi o nawiązanie do pochodzącego sprzed setek lat wiatraka. Był on częścią ówczesnego młyna, który […]

Choć życie na Ziemi pojawiło się ok. 3,9 mld lat temu, wciąż nie potrafimy opisać wszystkich procesów, które doprowadziły do jego wykształcenia. Brytyjscy naukowcy opracowali teorię, która sugeruje, że ważną rolę odegrał w tym proces zwany grafityzacją. Naukowcy nie mogą dojść do porozumienia, w jaki sposób w przyrodzie zaistniały pozornie tak przypadkowe warunki, które doprowadziły […]

Dzięki wysiłkom hiszpańskich naukowców udało się odnaleźć pozostałości pewnego bardzo starego miasta. Zidentyfikowane przez archeologów ruiny dostarczają informacji na temat dawnych mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego. Za ustaleniami w tej sprawie stoją przedstawiciele Uniwersytetu w Alicante i Uniwersytetu w Murcji, którzy realizują Proyecto Damas y Héroes. Arenę ich działań stanowiły tereny położonego na wschodnim wybrzeżu miasta Elche. […]