Zbliża się lato, a wraz z nim pojawią się także liczne pogodne noce, w trakcie których na bezchmurnym nieboskłonie znów będziemy mogli podziwiać delikatną smugę Drogi Mlecznej. Jedno spojrzenie w jej stronę za pomocą lornetki czy teleskopu sprawi, że zamiast kilkunastu gwiazd widocznych gołym okiem, zobaczymy ich setki, czy nawet tysiące. Nic w sumie dziwnego. […]

Spoglądając w przestrzeń kosmiczną za pomocą teleskopów, astronomowie bezustannie odkrywają coraz to nowe i coraz odleglejsze galaktyki. Wśród nich najbardziej uporządkowane wydają się galaktyki spiralne, takie jak Droga Mleczna. Oprócz charakterystycznych spiral mamy także galaktyki eliptyczne oraz liczne pary galaktyk znajdujących się na różnych etapach łączenia się ze sobą. Okazuje się jednak, że struktura naszej […]

Nasz Układ Słoneczny składający się z jednej gwiazdy, ośmiu planet, setek księżyców i milionów mniejszych obiektów wydaje się całkiem duży. To wrażenie jednak znika, gdy spojrzymy na wyższy poziom organizacji w przestrzeni kosmicznej, czyli nie na jeden układ planetarny, a na jedną galaktykę. Nasza świecąca wyspa to dysk, w którym znajduje się w zależności od […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a przez ostatnie trzy dekady bezustannie rozpieszczał nas zdjęciami tysięcy bliższych i dalszych, mniejszych i większych galaktyk znajdujących się w przestrzeni kosmicznej. Na zdjęciach tych widzimy galaktyki spiralne, eliptyczne, soczewkowate niemal w każdej konfiguracji. Mimo to wciąż nie mamy ani jednego zdjęcia pokazującego jak wygląda nasza własna galaktyka. Wynika to z jednego prostego […]

Droga Mleczna, galaktyka, w której się sami znajdujemy widoczna jest jak na dłoni podczas ciemnej, bezksiężycowej nocy kiedy to przez sam środek nieba przechodzi delikatna jasna smuga, która w okularach lornetki czy teleskopu okazuje się składać z tysięcy gwiazd. Znajdując się wewnątrz galaktyki, niestety nie możemy zobaczyć, jak wygląda ona z zewnątrz, tak samo jak […]

Okazuje się, że nie tylko procesy endogeniczne kształtują rzeźbę naszej planety. Również liczne bombardowania meteorytów miały wpływ w przeszłości na losy życia na Ziemi. Australijscy naukowcy znaleźli jeszcze jedną rytmiczną zależność pomiędzy kosmicznymi bombardowaniami a ruchem Drogi Mlecznej. W historii geologicznej Ziemi miały miejsce liczne bombardowania meteorytów. Pojawiały się one mniej lub bardziej regularnie, ale […]

Pierwszy panoramiczny obraz naszej Galaktyki z radioteleskopów ukazał tysiąc dziwnych włókien, które z niej wystają. Astronomowie nie wiedzą, jak powstały. Z naszej Galaktyki, niczym druty z zepsutego urządzenia, zwisają tajemnicze włókna. Rozciągają się nawet na 150 lat świetlnych. Czasem położone są blisko siebie w regularnych odstępach, co przypomina struny harfy. Pierwsze takie struktury odkryto w […]

Supermasywne czarne dziury często wyrzucają w przestrzeń niezwykle energiczne strumienie materii, zwane dżetami. Okazuje się, że czarna dziura w centrum naszej Galaktyki też musiała taki mieć. https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni są obiektami tak masywnymi, że nic nie może z nich uciec. Ale wokół nich krąży materia, a https://www.focus.pl/artykul/magnetyczna-apokalipsa-co-stanie-sie-z-ziemia-gdy-zniknie-jej-pole-magnetyczne czarnej dziury może ją rozpędzać i wyrzucać w kosmiczną przestrzeń. […]

Naukowcy z Uniwersytety Kalifornijskiego opracowali algorytm, który analizując dane z przeszłych obserwacji jest w stanie zidentyfikować nowe egzoplanety. Innowacyjne narzędzie, dodatkowo wsparte systemem ExoMiner, może znacznie przyspieszyć badania nad planetami pozasłonecznymi. Po latach żmudnych poszukiwań planet poza https://www.focus.pl/artykul/do-widzenia-ziemio zbliżamy się do zwiększenia puli znanych tego typu obiektów do 5000. Spory udział w tym osiągnięciu ma […]

Kosmiczny Teleskop Hubble’a uchwycił odległe o 100 mln lat świetlnych galaktyki, które pędzą ku sobie. Takie zderzenie czeka też w przyszłości Drogę Mleczną. Gdy 17 kwietnia 1784 roku William Herschel odkrył w https://www.focus.pl/artykul/gwiazdozbiory-widoczne-w-polsce-co-kiedy-i-jak-mozemy-obserwowac-na-polskim-niebie Węża nowy obiekt na niebie, nie przypuszczał, że w może być w nim coś niezwykłego. Dopiero ponad dwa stulecia później okazało się, […]

W Drodze Mlecznej odkryto obiekt, który zupełnie nie pasuje do sąsiedztwa. To biały karzeł, dużo chłodniejszy i starszy niż gwiazdy w naszej Galaktyce. Astronomowie nie potrafią tego wyjaśnić. Niezwykłego https://www.focus.pl/artykul/bialy-karzel-moze-byc-naturalna-bronia-jadrowa-tak-przechodzi-w-supernowa odkryto w pobliżu https://www.focus.pl/artykul/ile-jest-ksiezycow-w-ukladzie-slonecznym, około 90 lat świetlnych od Ziemi. Nazwany został DES J2147-4035. Jest zarówno bardzo ciemny, jak i chłodny. Jego temperatura wynosi nie […]

W XII wieku chińscy i japońscy astronomowie zauważyli na niebie niezwykły rozbłysk, który był niemal tak jasny, jak Saturn. Opisali go jako potężną gwiezdną eksplozję i oznaczyli przybliżoną lokalizację na niebie. Ale dokładna przyczyna pojawienia się tego kosmicznego błysku przez setki lat pozostawała tajemnicą – aż do teraz. Początek tej historii sięga 6 sierpnia 1181 […]

Zapomnijcie o Marsie i superziemiach. Naukowcy właśnie zidentyfikowali nowy rodzaj egzoplanet – planety hyceańskie, które mogą być siedliskami obcych form życia. Są do 2,5 razy większe niż Ziemia, mają ogromne oceany ciekłej wody i atmosferę bogatą w wodór. W poszukiwaniach https://www.focus.pl/artykul/wkrotce-odkryjemy-zycie-pozaziemskie kierujemy się głównie podobieństwem obcych planet do Ziemi – w końcu to jedyna znana […]

Została ochrzczona Ogonem Kota – ang. Cattail – i na razie stanowi tajemnicę. Odkryta przez naukowców struktura jest tak duża i długa, że może być nowym ramieniem Galaktyki, o istnieniu którego nie mieliśmy dotychczas pojęcia. Wydawałoby się, że budowa Drogi Mlecznej nie powinna kryć przed nami sekretów. Przynajmniej w dużej skali. Nasza Galaktyka jest galaktyką […]

Zagadkowa gwiazda oddala się od nas z szybkością 3 mln km na godzinę, odkryli astronomowie. Jest niemal pewne, że opuści Drogę Mleczną. Gwiazda LP40-365, odległa od Ziemi o 2 tys. lat świetlnych, jest jedną z dziwniejszych, jakie kiedykolwiek odkryto. Zamiast spokojnie okrążać centrum naszej galaktyki, oddala się od niego z niesamowitą prędkością. – Porusza się […]

W nieodległej przyszłości ludzie mogą zamieszkać na megasatelicie krążącej w pobliżu planety karłowatej Ceres – uważa fizyk i astrobiolog z Finlandii. Ta największa w Układzie Słonecznym asteroida krąży między Marsem i Jowiszem, dzięki czemu jej mieszkańcy mieliby blisko do Ziemi, ale nie musieliby mierzyć się z takimi trudnościami jak na Marsie czy Księżycu. Ceres dzięki […]

Nowo odkryta superziemia może liczyć nawet 10 mld lat. Starożytna planeta skalista może być więc dowodem na to, że życie pozaziemskie mogło istnieć na długo przed ludźmi Skalista, stopiona planeta krążąca wokół jednej z najstarszych gwiazd Drogi Mlecznej może być najlepszym dowodem na to, że życie w naszej galaktyce mogło powstać o wiele wcześniej, niż […]

Poszukiwanie różnych form życia poza Ziemią stało się największym wyzwaniem badaczy kosmosu w XXI wieku. Teraz, dzięki ustanowieniu tzw. gwiazd Złotowłosej, te poszukiwania będzie można zawęzić do wybranych układów gwiezdnych. Gwiazdy Złotowłosej zawdzięczają swoją nazwę analogii do „strefy Złotowłosej”. Angielskojęzyczne Goldilocks Zone to nic innego jak ekostrefa, czy strefa zamieszkiwalna (z ang. habitable zone), czyli strefa […]

Gwiazdy. Liczą sobie miliardy lat. Ich rozmiary, jasność, temperatura w nich panująca i odległość od Ziemi, są dla nas trudne do wyobrażenia. Szczególnie, że z naszej perspektywy są jedynie małymi punktami na nieboskłonie. 9 miliardów lat świetlnych. W takiej odległości od Ziemi znajduje się najdalej położona od naszej planety gwiazda. A właściwie lepiej powiedzieć – […]

Odległa jedynie o 14 tysięcy lat świetlnych gwiazda neutronowa może być kluczem do rozwikłania tajemnicy szybkich błysków radiowych (FRB). Właśnie pojawiła się pierwsza analiza pojedynczego bardzo silnego i długiego błysku, który pod koniec kwietnia został wyłapany przez radioteleskopy na Ziemi, a dobiegł właśnie ze strony tego położonego na Drodze Mlecznej magnetara, obiektu z silnym polem […]

Nietypowy biały karzeł pędzi przez galaktykę Drogi Mlecznej z prędkością 900 000 km/h. Przez długi czas niezwykłe tempo gwiazdy było dla astronomów zagadką. Teraz udało im się ustalić, że prawdopodobnie jest to efekt przejścia wcześniej istniejącej gwiazdy w supernową. Wybuch nie zniszczył całkowicie gwiazdy, a jej fragment odrzucił z wielką mocą. Supernowa to potężna eksplozja, […]

Międzynarodowy zespół astronomów wykrył powtarzające się, krótkotrwałe wybuchy promieniowania radiowego pochodzące z tajemniczego źródła położonego poza Drogą Mleczną. Chodzi tu o coś innego niż pulsary. Mowa natomiast o znanych od kilku lat tzw. „szybkich wybuchach radiowych”, ale po raz pierwszy natrafiono na ich powtarzalną wersję. Wyniki obserwacji zostały opisane w najnowszym numerze czasopisma „Nature”, informują […]

Astronomowie z Australii, RPA, Stanów Zjednoczonych i Holandii znaleźli setki galaktyk do tej pory niedostępnych dla instrumentów badawczych, poinformował australijski instytut International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR). Zespół, którym kierował profesor Lister Staveley-Smith z University of Western Australia (pracujący także w ICRAR), zbadał 883 galaktyki, z których jedna trzecia nie była do tej pory […]

Dysk złożony z młodych gwiazd ukryty za obłokami pyłowymi – nieznaną składową Drogi Mlecznej astronomowie odkryli dzięki obserwacjom za pomocą teleskopu VISTA. Ponad 4-metrowy teleskop VISTA znajduje się w Obserwatorium Paranal w Chile. Z jego pomocą prowadzi się różne przeglądy nieba, w tym przegląd VVV (Vista Variables in the Vía Láctea Survey). Jego celem jest obserwacja centralnych obszarów […]