Były jedynymi kobietami, które niemal całą I wojnę światową spędziły na błotnistej linii frontu. Dwie brytyjskie sanitariuszki ratowały rannych, a jednocześnie robiły to, co lubiły – jeździły na motocyklach i same decydowały o swoim losie. A co u diabła pani tu robi?! – zdenerwowany major artylerii podszedł do kobiety opalającej się tuż obok okopów. „Im […]

Traktat wersalski oficjalnie kończył okres Wielkiej Wojny, w wyniku której życie straciło ponad 14 milionów ludzi. Ogrom strat i zniszczeń kazał ludzkości żywić nadzieję, że porządek wersalski na długie dziesięciolecia uchroni świat przed kolejnym konfliktem zbrojnym. Dlaczego ostatecznie stało się inaczej? Czym był traktat wersalski? I wojna światowa stanowiła w dziejach wydarzenie bez precedensu, przyczyniając […]

Manfred von Richthofen, zwany Czerwonym Baronem, zabijał bez wahania i wątpliwości. W kwaterze trzymał „skalpy zwyciężonych”: godła i znaki zdarte ze strąconych samolotów. Został legendą, zanim skończył 25 lat. Dwudziestych szóstych urodzin nie doczekał. Strącony nad Francją stał się kontrowersyjnym bohaterem masowej wyobraźni, przy okazji dając swoje imię pizzom, winom i czekoladkom. Zwykł mawiać: „Jeśli […]

Na początku XX wieku Europa była podzielona na dwa obozy państw związanych sojuszami: państwa centralne i tzw. serdeczne przymierze, czyli ententę. 1914 1928 czerwca – zastrzelenie w Sarajewie austriackiego następcy tronu arcyksięcia Ferdynanda i jego małżonki Zofii przez Gawriła Principa 28 lipca – wypowiedzenie wojny Serbii przez Austro-Węgry 31 lipca – wystosowanie ultimatum Francji przez władze […]

Twórca Myszki Miki Walt Disney, genialna polska noblistka Maria Skłodowska-Curie, jeden z najbardziej znienawidzonych ludzi w historii Adolf Hitler, a także autor „Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkien. Co łączy tak różne postaci? Pierwsza wojna światowa, która zmieniła ich życia na zawsze. Fałszerz hełmów Walt Disney (1901–1966) – legenda kina i animacji, zdobywca 22 Oscarów 16-letni Walt […]

W listopadzie 1914 r. Niemcy, chcąc uprzedzić rosyjski atak w kierunku Berlina, rozpoczęli błyskawiczną ofensywę, której celem miało być odepchnięcie Rosjan i zdobycie Łodzi. Każdą wojnę czy bitwę można opisać z wielu punktów widzenia. Najprostszy, najbardziej oczywisty – pokazać ją od strony zwycięzców i zwyciężonych. Bitwa Łódzka, mimo swego rozmachu, pozostała jednak nierozstrzygnięta. Niemcy co […]

Były jedynymi kobietami, które niemal całą I wojnę światową spędziły na błotnistej linii frontu. Dwie brytyjskie – sanitariuszki ratowały rannych, a jednocześnie robiły to, co lubiły – jeździły na motocyklach i same decydowały o swoim losie. A co, u diabła, pani tu robi?! – zdenerwowany major artylerii podszedł do kobiety opalającej się tuż obok okopów. […]

To, co dziś nazywamy stresem bojowym i stresem pourazowym, zdiagnozowano już w czasie I wojny światowej. Przeżycia żołnierzy znad Sommy i spod Verdun są podobne do tych, które stają się udziałem pełniących służbę chociażby na misjach pokojowych. Pół roku przed końcem wojny nieznany niemiecki żołnierz pisał z frontu do rodziny: „Wiadomości o śmierci i ból, […]

Chłód, wilgoć, oblepiająca wszystko ziemia. Strach przeradzający się w przerażenie. Strach przed śmiercią, ale po tygodniach tkwienia w wydrążonym w ziemi rowie, strach przed wszystkim. Oto życie w okopach… Wojna pozycyjna to szczególny rodzaj wojny. Tysiące żołnierzy tkwią naprzeciwko siebie i nikt nie daje sygnału do ataku. Przez dzień, drugi. Przez tydzień. Miesiąc. Wojna pozycyjna […]

„Hindenburg” był rekordowo duży, w rekordowym tempie też spłonął. W połowie XIX wieku Francuzi wpadli na pomysł stworzenia latającego statku napędzanego maszyną parową. Na deskach kreślarskich zaczęły pojawiać się prototypy sterowców. 24 września 1852 roku nadszedł pierwszy sukces. Balon z napędem parowym wzniósł się z paryskiego hipodromu na wysokość 1800 m i pokonał 8 km. […]

Epopeja „Dresden” przeszła do legendy niemieckiej marynarki, a wrak okrętu do dziś kusi łowców skarbów. Na Wyspie Robinsona Crusoe do dziś można oglądać pamiątki z ostatniej bitwy, stoczonej przez słynny okręt Kaiserlichen Marine. Szczątki „Dresden”, zwodowanego w 1907 roku, spoczywają na głębokości około 70 metrów, pół kilometra od brzegu wyspy. Są częstym celem wypraw nurków. […]

Francuzi to tchórze, Rosjanie to zbrodniarze, a I wojna to zawracanie głowy. Oto – w uproszczeniu – polska pamięć historyczna. Zapominamy, jak doświadczenia I wojny światowej ciążyły na zachowaniu aliantów w 1939 r. Przesłuchiwany: prof. Paweł MachcewiczZawód: Historyk, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w GdańskuSpecjalizacja: XX wiekW sprawie: Niepamięć Polaków o wojennych tragediach innych narodówPolacy […]

Stary turystyczny okręt, pływający po wodach Tanganiki, był kiedyś chlubą niemieckiej marynarki wojennej. Podczas pierwszej wojny światowej misję zatopienia go powierzono załogom angielskich statków, które do jeziora przeciągnięto drogą lądową. Nasz reporter udał się w rejs do przeszłości. Zaledwie dwie szalupy ratunkowe dla kilkudziesięciu osób, a na pokładzie pewnie z tysiąc pasażerów. Strach pomyśleć, co […]