Kazimierza Wielka to kilkutysięczne miasto położone w województwie świętokrzyskim. Kilka tysięcy lat liczy zarazem historia tamtejszego osadnictwa, co potwierdzają dokonane w ostatnim czasie znaleziska. Jak wynika z informacji przekazanych przez przedstawicieli Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, wykopaliska odsłoniły pozostałości około 160 obiektów. Ich datowanie sięga neolitu oraz wczesnej epoki brązu. Przeprowadzone badania pozwalają na lepsze zrozumienie […]

Nasza galaktyka, Droga Mleczna, składa się z 200-400 miliardów gwiazd, setek miliardów planet i wielu innych obiektów. Powszechnie przyjmuje się, że dysk Drogi Mlecznej ma średnicę 100 000 lat świetlnych. Zaledwie 2,5 miliona lat świetlnych od nas znajduje się najbliższa nam masywna galaktyka, czyli Galaktyka Andromedy, której średnicę szacuje się na ok. 220 000 lat […]

Pod koniec kwietnia br. w przestrzeń kosmiczną wyruszyła rakieta, na której pokładzie znajdował się testowy prototyp gigantycznego żagla kosmicznego. O ACS3, bo taką nosi nazwę, nie było jednak nic słychać przez kolejnych kilka miesięcy. Dopiero teraz wrócił on na czołówki mediów. 29 sierpnia NASA poinformowała, że żagiel rozwinął się w przestrzeni kosmicznej i nabrał kosmicznego […]

O górnictwie kosmicznym mówi się od wielu lat i nie ma w tym nic dziwnego. Mniejsze i większe planetoidy przelatujące w pobliżu Ziemi mogą stanowić doskonałe źródło rzadkich metali, których zasoby na powierzchni Ziemi powoli się wyczerpują. Zważając na intensywny rozwój technologii wymagających tych metali, w planetoidach mogą tkwić zasoby warte biliony dolarów. Jak się […]

Prace archeologiczne prowadzone przez członków polsko-słowackiego zespołu przyniosły fenomenalne rezultaty. We wschodniej Słowacji nasi rodacy dotarli do kopca, który skrywał ludzkie szczątki. Ich datowanie wskazuje na pochodzenie sięgające aż 5000 lat wstecz. Odkrycie miało miejsce we wsi Hatalov. Celem archeologów były kopce powiązane z kulturą grobów jamowych. Wydobyty szkielet należał zdaniem archeologów do chłopaka mającego […]

Badania archeologiczne prowadzone w obrębie lodowca Lendbreen odsłoniły cenne pamiątki. Miejsce to jest szczególne, ponieważ od czasów rzymskich przeprawiano się tam z różnego rodzaju towarami. Taki szlak handlowy funkcjonował w obrębie tego, co dzisiaj znamy jako Park Narodowy Breheimen aż do późnego średniowiecza. Z tego względu uczestnicy ekspedycji poświęconej szukaniu skarbów ukrytych w lodzie mieli […]

Księżyc może wydawać się stosunkowo nudnym globem. Odciski butów pozostawione tam przez astronautów ponad pół wieku temu zapewne wciąż tam są. Księżyc wszak nie ma atmosfery, nie ma tektoniki płyt i nie ma żadnych płynów na swojej powierzchni. Okazuje się jednak, że taki stan wbrew pozorom nie trwa tam od dawna. Księżyc powstał 4,6 miliarda […]

Eurypides to postać, która zdecydowanie zaznaczyła swoją obecność w historii literatury. Wybitny dramaturg stworzył wiele tekstów, ale nie do wszystkich udało się dotrzeć. Przed dwoma laty doszło do przełomu, a teraz naukowcom udało się rozszyfrować zapiski powstałe w V wieku p.n.e. W 2022 roku archeolodzy działali na terenie egipskiej nekropolii. To właśnie tam natknęli się […]

Odkąd w 2018 roku z Ziemi wystartowała europejsko-japońska sonda kosmiczna BepiColombo, było wiadomo, że jej podróż do celu, czyli na orbitę wokół najmniejszej planety Układu Słonecznego będzie długa i usiana licznymi wyzwaniami. Jej obecne problemy, już pod koniec podróży do Merkurego, tylko te obawy potwierdzają. Mimo wszystko, zagrożenia dla realizacji misji raczej nie ma. Sonda […]

Zajęcie Brytanii nie było łatwe, ale jeszcze większym wyzwaniem dla Rzymian okazało się utrzymanie kontroli nad tamtejszymi terenami. Dokonane niedawno odkrycie zdradza tajemnice sięgające nawet dwóch tysięcy lat wstecz. Archeolodzy działali w Walii, gdzie dotarli do pozostałości czegoś, co wydaje się strukturami tworzącymi dawniej sporych rozmiarów fort. Z dotychczas zebranych informacji wynika, że mogło to […]

Łysa Góra zdecydowanie nie jest najbardziej znanym stanowiskiem w Polsce, ale dla archeologów stanowiła w ostatnim czasie bardzo interesujący punkt na mapie naszego kraju. Znaleziono tam bowiem celtycki hełm, którego pochodzenie sięga IV wieku p.n.e.  Warto zauważyć, że chodzi o tzw. zespół osadniczo-grzebalny zlokalizowany na Mazowszu, a nie szczyt znajdujący się w Górach Świętokrzyskich. Historia […]

Powstał algorytm, który może znacznie skrócić czas oczekiwania na zamówiony przejazd, ale także na nowy organ do przeszczepu. Naukowcom udało się go stworzyć dzięki obserwacji rozwoju naszego układu nerwowego. Naukowcy z Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL) odkryli zaskakujący związek między procesem rozwoju układu nerwowego a klasycznym problemem informatyki znanym jako maksymalne skojarzenie w grafach dwudzielnych. […]

Już ponad dziewięć lat minęło od momentu, w którym 14 lipca 2015 roku między Plutonem a Charonem (księżycem Plutona) przeleciała sonda kosmiczna New Horizons. Wykonane wtedy zdjęcia zrewolucjonizowały naszą wiedzę o Plutonie, który okazał się znacznie bardziej fascynujący, niż ktokolwiek mógł się spodziewać. Okazuje się jednak, że sonda kosmiczna New Horizons po niemal dekadzie od […]

Od ponad trzydziestu lat astronomowie bezustannie odkrywają mniejsze i większe planety krążące wokół gwiazd innych niż Słońce. Aktualnie potwierdzono już istnienie ponad 5500 takich globów, przy czym w kolejce do potwierdzenia kolejne 10 000. Mimo tego wciąż udaje się odkrywać planety i układy planetarne, których istnienia nikt się nie spodziewał i które wystawiają na ciężką […]

Kiedy mówimy o jaskiniowcach, to często wyobrażamy sobie prehistorycznych mieszkańców Ziemi, będących na przykład neandertalczykami. W takich warunkach żyły jednak nawet całkiem bliskie czasom współczesnym społeczności, o czym najlepiej świadczą doniesienia naukowców badających jaskinie znajdujące się na terenie Hiszpanii. Jak sądzą archeolodzy, ludzie wykorzystywali je jeszcze w okresie średniowiecza. Daleko było im jednak do sielskiego […]

Kazachski step jest mało sprzyjającym miejscem do życia, o czym najlepiej świadczy niskie zagęszczenie zamieszkującej go ludności. Niedawno na terenie obwodu ułytauskiego znaleziono dziesięć obiektów, których istnienie sięga czasów średniowiecza i musiały powstać z udziałem człowieka. Te naziemne struktury są według archeologów pozostałościami kurhanów, czyli kopców pogrzebowych spotykanych w różnych częściach świata. Analiza dokonanych znalezisk […]

Elektronika, której używamy, coraz bardziej się kurczy, ale proces ten ma swoje ograniczenia. Naukowcy wpadli na pomysł, jak je ominąć wykorzystując nową metodę manipulowania pojedynczymi cząsteczkami. Ograniczenia rozmiaru fizycznego zaczynają hamować trend podwajania gęstości tranzystorów w mikroprocesorach krzemowych co dwa lata, zgodnie z przewidywaniami prawa Moore’a. Elektronika molekularna, czyli wykorzystanie pojedynczych cząsteczek chemicznych jako elementów […]

Naukowcy wymagający do swoich badań i eksperymentów ultraprecyzyjnego pomiaru czasu na przestrzeni ostatnich kilku dekad uciekają się do coraz precyzyjniejszych zegarów atomowych. Istnieją jednak zegary atomowe i zegary atomowe. Jeżeli jakaś technologia wymaga możliwie najdokładniejszego pomiaru czasu, to jej konstruktorzy zazwyczaj korzystają z optycznych zegarów atomowych, które potrafią być setki razy dokładniejsze od zwykłych zegarów […]

Po raz ostatni człowiek stał na powierzchni Księżyca w 1972 roku. Od tego czasu minęły już pięćdziesiąt dwa lata, a wszystko wskazuje na to, że minie jeszcze kilka dobrych lat, zanim kolejny but skafandra ponownie stanie na Srebrnym Globie. Nie zmienia to faktu, że plany są ambitne i obejmują znacznie większy zakres działalności, niż jedynie […]

Kiedy na obszarze tworzącym obecnie województwo świętokrzyskie grzebano dwójkę wojowników z plemienia Wandalów, wciąż istniało Cesarstwo Rzymskie. Niemal dwa tysiące lat później ich szczątki znaleźli archeolodzy, którzy zajęli się szczegółowymi badaniami pochówków. Odkrycie miało miejsce w powiecie ostrowieckim, a łącznie udało się zlokalizować dwa groby. Ich wstępne datowanie sięga końcówki III lub początku IV wieku. […]

Pierwsza chińska misja marsjańska była prawdziwym sukcesem w dziedzinie podboju kosmicznego. Jakby nie patrzeć, Państwo Środka postawiło wszystko na jedną kartę i za pierwszym razem wysłała do Marsa nie tylko orbiter, ale także lądownik i łazik zdolny do realizowania długoterminowej misji na powierzchni Czerwonej Planety. Nikt wcześniej za pierwszym razem nie dostarczył do nowego celu […]

Już w piątek, trzynastego kwietnia 2029 roku w pobliżu naszej planety przeleci planetoida Apophis. Będzie to jedno z najbardziej spektakularnych wydarzeń w naszym bezpośrednim otoczeniu kosmicznym w trakcie naszego życia. Tak dużej planetoidy, tak blisko Ziemi nie było od tysięcy lat i zapewne nie będzie przez kolejne kilka tysięcy lat. Kiedy w 2004 roku po […]

O tym, że wstrząsy sejsmiczne są w stanie sprowokować powstawanie złota w skałach kwarcowych, wiadomo od dawna. Teraz jednak okazuje się, że w odpowiednich warunkach, przy wystąpieniu odpowiedniego zestawu fal sejsmicznych, powstające w kwarcu bryłki złota mogą osiągać naprawdę imponujące rozmiary. Oznacza to rozwiązanie zagadki, która trapiła naukowców od kilkudziesięciu dobrych lat. Można powiedzieć, że […]

Megality spotyka się na całym świecie, co czyni je jeszcze bardziej intrygującymi. Jeden z takich obiektów został niedawno znaleziony na terenie Kazachstanu. Archeolodzy stojący za tym odkryciem sądzą, iż mają do czynienia z budowlą powstałą w II tysiącleciu p.n.e. Prawdopodobnie stworzyli ją miejscowi górnicy, dla których stanowiła miejsce kultu. Wydobywane w obwodzie akmolskim złoto stanowiło […]