Niski poziom najdłuższej rzeki naszego kraju doprowadził do odsłonięcia wagoników, których pochodzenie sięga II wojny światowej. To nie pierwsze takie odkrycie w ostatnim czasie, ponieważ niedawno archeolodzy informowali o wydobyciu pewnej płyty. Ta ostatnia dawniej była częścią budynku znanego jako Villa Regia. Zbudowany w połowie XVII wieku na polecenie króla Władysława IV, powstał w oparciu […]

Ciemna materia jest jednym z najbardziej intrygujących elementów otaczającej nas rzeczywistości. Choć stanowi ponad 80 proc. materii we wszechświecie, to wciąż nie jesteśmy w stanie jej znaleźć i zbadać. Na przestrzeni lat powstawało wiele teorii starających się zidentyfikować, z czego tak naprawdę składa się ciemna materia. Teraz okazuje się, że detektorem ciemnej materii może być […]

W miniony weekend doszło do dwóch koronalnych wyrzutów masy. Aktywność Słońca zaczęła już odciskać swoje piętno na naszej planecie, przejawiając się między innymi silną burzą słoneczną. Mianem koronalnego wyrzutu masy określa się rozległy obłok w postaci plazmy. Pochodzący ze Słońca, porusza się z ogromną prędkością i wpływa na to, jak kształtowana jest pogoda kosmiczna. W […]

Plac św. Marka w Wenecji to jeden z najważniejszych punktów na mapie tego niezwykłego miasta. Znajduje się tam również Lew Wenecki, którego z pewnością można wymienić wśród symboli miasta. Naukowcy doszli niedawno do zaskakujących wniosków poświęconych temu obiektowi. Ostatnie dziesięciolecia przyzwyczaiły nas do tego, że wiele produktów powstaje w Azji, przy czym Chiny były powszechnie […]

Jedną z najpiękniejszych i najbardziej fascynujących planet Układu Słonecznego jest za sprawą swoich rozległych pierścieni Saturn. Okazuje się, że stosunkowo niedawno, bo niecałe 500 milionów lat temu Ziemia także mogła pochwalić się takim układem pierścieni, o którym jak dotąd nikt nie słyszał. O ile Saturn ma najrozleglejszy i najbardziej pokaźny układ pierścieni, o tyle wbrew […]

Nie lada zagwozdkę mają archeolodzy prowadzący badania poświęcone strukturom znalezionym na terenie Madagaskaru. Zlokalizowane tam obiekty liczą co najmniej kilkaset lat i wprawiły naukowców w zakłopotanie. Ci nie znają bowiem podobnych przykładów z okolicy – ani na tej samej wyspie, ani na wschodnim wybrzeżu Afryki. Na czele zespołu badawczego próbującego rozwikłać tę zagadkę stanął Guido […]

Mars już niejednokrotnie nas zaskakiwał, a tym razem źródło takich niespodzianek okazało się ukryte pod powierzchnią. Zwrócili na nie uwagę naukowcy analizujący wyniki odczytów grawitacyjnych, którymi została objęta Czerwona Planeta. Jedną z misji, które dostarczyły danych użytych do stworzenia tych map, była InSIGHT prowadzona przez NASA. Poza tym badacze skorzystali z pomiarów wykonanych przez różnego […]

Słabo poznana kultura, o której nie mówi się często, mogła dać początek najstarszemu znanemu miastu na całym świecie. Nie znajdowało się ono jednak w Afryce, Azji czy na Bliskim Wschodzie. Zamiast tego powstało w niewielkiej odległości od naszego kraju. Początek całej historii sięga nawet siedmiu tysięcy lat wstecz. Jej geneza jest związana z kulturą znaną […]

Międzynarodowy zespół naukowców opracował zupełnie nową strukturę światła. Przedstawiony przez nich właśnie opis wiru chiralnego może istotnie wspomóc procesy tworzenia zarówno nowych leków, jak i detekcji i diagnozowania chorób. Chiralny wir opiera się na koncepcji standardowego wiru świetlnego, w którym światło porusza się spiralnie. Jak sama nazwa wskazuje, w przypadku wiru chiralnego do spiralnego ruchu […]

Pod szelfem lodowym Dotsona na Antarktydzie odkryto niezwykłe formacje, które oferują nowe spojrzenie na erozję lodowców. Odkrycia te mogą poszerzyć wiedzę naukowców na temat topnienia pokryw lodowych i wpływu lodowców na wzrost poziomu morza. W 2022 roku naukowcy wykorzystali zdalnie sterowany pojazd (ROV) do zmapowania spodniej strony szelfu lodowego Dotsona w zachodniej Antarktydzie. Robot zanurzył […]

Badania przeprowadzone przez archeologów sugerują, że wytwarzane w epoce neolitu łodzie wykorzystywały skóry. Stosowano ja na wiele różnych sposobów. Te obejmowały między innymi polowania, podróże oraz handel. Publikacja poświęcona najnowszym ustaleniom trafiła na łamy Journal of Maritime Archaeology. Grupy związane ze wspomnianymi łodziami są zaliczane do tzw. kultury ceramiki dołkowej. Ich zasięg obejmował przynajmniej częściowo […]

Poza Księżycem, który orbituje wokół naszej planety i jest łatwy do dostrzeżenia gołym okiem, Ziemia co jakiś czas wchodzi w posiadanie tzw. miniksiężyców. Ich lista za jakiś czas się wydłuży, a to za sprawą obiektu znanego jako 2024 PT5. Pod względem rozmiarów jest mu daleko do Srebrnego Globu, ponieważ jego szacowana średnica wynosi niecałe jedenaście metrów. […]

Czy jesteśmy w stanie manipulować pojedynczym atomem? Zdecydowanie tak. Zupełnie innym wyzwaniem jest jednak kontrolowane poruszenie pojedynczym jądrem atomowym. Jak się jednak okazuje, naukowcy znaleźli sposób i na to. Wyzwanie, jakie postawili przed sobą naukowcy z Uniwersytetu Technologicznego w Delft w Holandii, wymagało sporo pracy. Przez wiele miesięcy badacze bez ustanku badali pojedynczy atom tytanu. […]

W otaczającym nas wszechświecie możemy znaleźć szeroką paletę czarnych dziur. Zarówno te powstałe w eksplozjach masywnych gwiazd, jak i supermasywne czarne dziury w centrach galaktyk. Kilka lat temu astronomowie zaczęli także odkrywać czarne dziury o masie pośredniej między tymi dwiema kategoriami. Mimo tego wciąż pozostają zakresy mas, w których naukowcy nie widzieli dotąd żadnej czarnej […]

Tradycja składania żywych ofiar na szczęście powoli staje się już przeszłością, ale w czasach starożytnych tego typu praktyki nie były niczym niezwykłym. Archeolodzy badający ruiny miasta znanego jako Perperikon przekonali się o tym na własnej skórze. Dotarli do dwóch ołtarzy używanych na potrzeby składania ofiar. Jeden był przeznaczony dla wina, natomiast drugi – dla zwierząt. […]

Większość doniesień o postępach prac nad pozyskiwaniem energii w procesie fuzji termojądrowej dotyczy urządzeń zwanych tokamakami. Mało kto jednak wie, że pierwszymi badanymi urządzeniami zdolnymi wytworzyć i podtrzymać plazmę niezbędną do reakcji fuzji były stellaratory opracowane już w latach pięćdziesiątych XX wieku. Urządzenia te jednak nie zniknęły i teraz naukowcy prowadzą eksperymenty, które mogą zakończyć […]

Trwające nieco ponad rok działania archeologów w obrębie malezyjskich jaskiń doprowadziły do odnalezienia ponad 70 000 artefaktów. Ich datowanie sugeruje, że chodzi o obiekty mające nawet 16 000 lat. Uczestnicy tej niezwykłej ekspedycji toczyli istną walkę z czasem, ponieważ obszar, na którym działali, znajdzie się wkrótce pod wodą. Prowadzone przez nich badania rozpoczęły się w […]

Pająki mogą wzbudzać przerażenie, które w przypadku osób cierpiących na arachnofobię jest wyjątkowo silne. Na Marsie również można je dostrzec, choć nie mają biologicznego pochodzenia. Oczywiście ten aspekt nie stanowił najmniejszej zagadki, ale już pochodzenie tych struktur – jak najbardziej. Szukając odpowiedzi dotyczących ich genezy naukowcy przeprowadzili badania, których wyniki ukazały się niedawno na łamach […]

Liczący kilkaset lat grób stanowi łakomy kąsek dla badaczy historii, a w tym przypadku intrygujących aspektów jest nawet więcej. Dość powiedzieć, że chodzi o pochówek dziecka, który miał dać pewność, że nie powróci ono do świata żywych.  Odkrycie nastąpiło dość przypadkowo, ponieważ doszło do niego w czasie prac związanych z usuwaniem korzeni drzew. Właśnie wtedy […]

Cała otaczająca nas materia zwyczajna składa się z atomów, które z kolei składają się protonów, neutronów i elektronów. Naukowcy jednak wiedzą także, że we wszechświecie oprócz materii istnieje jeszcze także antymateria, której cząstki odpowiadają materii pod względem masy i innych cech, ale mają przeciwny do niej ładunek. Problem w tym, że materii i antymaterii na […]

Kultura Clovis pojawiła się na mapie Ameryki Północnej około 13 000 lat temu. Niedawno archeolodzy dotarli do związanych z nią obiektów, które dostarczają informacji na temat działalności tych prehistorycznych grup. Co ciekawe, przez pewien czas panowało przekonanie, jakoby ludność związana z tą kulturą dotarła do Ameryki jako pierwsza, lecz obecnie wydaje się to całkowicie nieprawdziwe. […]

W gwiazdozbiorze Złotej Ryby, około 180 lat świetlnych od Ziemi, znajduje się obiekt znany jako R Doradus. Jest to gwiazda zmienna typu Mira Ceti, która zwróciła w ostatnim czasie uwagę astronomów. To za sprawą zadziwiających bąbli plazmy dostrzeżonych na jej powierzchni. Nawet sama natura wspomnianej gwiazdy jest wyjątkowo nietypowa. Przy masie niewiele wyższej od Słońca […]

Grot włóczni znaleziony w czasie działań archeologów w północno-wschodniej Hiszpanii prowadzi do pytań o przeszłość naszego kontynentu i jego mieszkańców. Naukowcy są pewni: to nie Homo sapiens korzystali z tej broni. Wykopaliska zostały przeprowadzone w okolicach katalońskiego Capellades. Tamtejsza koleba skalna okazała się skrywać wykonany z końskiej kości grot. Już wcześniej badacze dotarli tam do […]

Gaz jest jednym z trzech podstawowych stanów skupienia. Kiedy słyszymy to słowo, na myśl natychmiast przychodzi nam otaczające nas powietrze, atmosfera Ziemi, para wodna, dwutlenek węgla, propan, butan lub metan. Okazuje się jednak, że naukowcy w swoim laboratorium stworzyli zupełnie inny gaz, który nie przypomina niczego powyżej. Jak możemy przeczytać w najnowszym artykule opublikowanym w […]