Wikingowie nie byli jedną nacją, lecz czymś w rodzaju zrzeszenia grup zamieszkujących Skandynawię. Z tego względu pomiędzy poszczególnymi społecznościami mogły występować znaczące różnice, co potwierdziły wyniki ostatnich badań.  Ich autorzy przeanalizowali ludzkie szczątki znalezione na terenie dzisiejszej Danii oraz Norwegii. Poświęcone kościom badania wskazały na bardzo zróżnicowane poziomy przemocy występujące w obu regionach. Wydaje się, […]

Komety są zdecydowanie najbardziej nieprzewidywalnymi obiektami Układu Słonecznego. Większość z nich przybywa w okolice Słońca całkowicie bez zapowiedzi. Z uwagi na to, że nie wiemy, z czego dana kometa jest zbudowana, ciężko jest ustalić, jak zniesie przelot w pobliżu gorącej gwiazdy. Bardzo często komety rozpadają się po zbliżeniu do Słońca i w ten sposób kończą […]

Określenie barbarzyńca z pewnością nie ma pozytywnych konotacji, ale w przypadku ludu Xianbei mogło ono być używane niesprawiedliwie. Tak przynajmniej twierdzą badacze zajmujący się zgłębianiem historii tych grup. Nowy rozdział poświęcony tym ekspertyzom zapoczątkowało niedawne znalezisko w postaci 13 grobowców jamowych. Takowe odkryto na terenie Kazachstanu, gdzie trwały wykopaliska archeologiczne prowadzone przez przedstawicieli Instytutu Archeologii […]

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w okolicach Balamkú, czyli stanowiska powiązanego z Majami, przyniosły niedawno imponujące efekty. Ich uczestnikom udało się dotrzeć do pałacu poświęconemu bogowi śmierci i trzęsień ziemi. Ten ostatni występował pod wieloma różnymi imionami, takimi jak Cizin czy Ah Puch. Znalezisko miało miejsce około 3,5 kilometra od dawnego miasta i nastąpiło w związku z […]

Już od niemal trzydziestu lat naukowcy bezustannie odkrywają kolejne planety krążące wokół gwiazd innych niż Słońce. Poszukując planet, na których dostępna byłaby woda — która znacząco wpływa na możliwość powstania na niej życia — naukowcy przez ten cały czas korzystają z uproszczonego modelu budowy planety, gdzie w centrum planety znajduje się jądro, otoczone przez płaszcz, […]

Niejeden nastolatek chciałby dokonać tego, co pewien mieszkaniec Anglii. Jak się okazuje, dwunastoletni Rowan Brannon z Bognor Regis natknął się na złotą bransoletkę, gdy spacerował ze swoim psem.  Znalezisko wkrótce później trafiło w ręce archeologów, którzy stwierdzili, że to dość rzadki artefakt. Wstępne datowanie wskazuje na jego pochodzenie z okresu rzymskiego. Najprawdopodobniej biżuteria powstała w […]

Określanie, jak wyglądało rozprzestrzenianie się Homo sapiens po świecie nie należy do łatwych zadań. Dowodów w tej sprawie dostarczyli niedawno naukowcy działający na terenie Papui Zachodniej. Ta prowincja znajduje się na wyspie Nowa Gwinea i stanowiła miejsce odnalezienia kluczowych dowodów związanych z wędrówkami naszych przodków. Wyciągnięte wnioski sugerują, jakoby ludzie zamieszkiwali ten obszar już 55 […]

Stosowanie niektórych metali z układu okresowego pierwiastków na skalę przemysłową bywa bardzo trudne. Tak się dzieje chociażby z samarem – rzadkim lantanowcem, który mógłby być przydatnym odczynnikiem chemicznym do syntezy m.in. nowych leków. Nad odblokowaniem potencjału aplikacyjnego tego metalu pracowali ostatnio naukowcy z amerykańskiego Caltech. Samar jest pierwiastkiem z grupy lantanowców. Jego nazwa pochodzi od […]

Przedstawiciele Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi dokonali imponującego odkrycia w czasie prac prowadzonych na Kujawach. Wykopaliska w okolicach Lasu Sarnowskiego doprowadziły do odnalezienia kurhanu liczącego nawet pięć i pół tysiąca lat. Tego typu kopce pełniły zwykle rolę mogił upamiętniających zmarłych członków dawnych społeczności. Sukces archeologów jest szczególnie obszerny ze względu na fakt, iż prawdopodobnie […]

Wyobraź sobie stworzenie wielkości żyrafy, które unosząc się w przestworzach, pokonuje setki kilometrów szybując i nie zużywając przy tym niemal żadnej energii. Brzmi jak fantazja? A jednak takie istoty istniały naprawdę! W prehistorycznych czasach Ziemia była domem dla pterozaurów – największych latających stworzeń, jakie kiedykolwiek przemierzały niebo. Latający giganci ery dinozaurów Pterozaury, niesamowite gady latające, […]

Po tym jak Teleskop Horyzontu Zdarzeń (EHT) wykonał pierwsze obrazy cienia supermasywnych czarnych dziur w centrum Drogi Mlecznej oraz galaktyki M87 wydawało się, że szczyt możliwości tego skądinąd fenomenalnego instrumentu został osiągnięty. Naukowcy właśnie dowiedli, że to dopiero początek jego sukcesów. W 2019 roku po raz pierwszy zobaczyliśmy jak wygląda otoczenie supermasywnej czarnej dziury w […]

Na pierwszy rzut oka Księżyc może wydawać się nieco nudnym obiektem kosmicznym. Jakby nie patrzeć, mamy tu do czynienia z masywnym globem, pozbawionym atmosfery, wody w stanie ciekłym i procesów tektonicznych. Księżyc jest zasadniczo na wskroś martwym globem, którego powierzchnia zdaje się niezmienna w czasie. To jednak tylko pozory i najnowsze informacje bardzo silnie tego […]

14 maja 1607 roku doszło do założenia pierwszej w Ameryce Północnej stałej osady zamieszkiwanej przez angielskich osadników. Lata później na tym terenie zostały odnalezione szczątki czterech osób, a naukowcy włożyli wiele wysiłku w to, by zrozumieć, kim byli ci ludzie. Wreszcie udało im się osiągnąć ten cel. Choć dociekliwi mogliby stwierdzić, że tylko połowicznie. Identyfikacja […]

Ciemna materia od lat przyprawia naukowców o ból głowy. Z jednej strony bardzo wyraźnie widzimy jej oddziaływanie na materię zwyczajną w całych galaktykach i gromadach galaktyk, a z drugiej jak dotąd nie udało się ani razu zidentyfikować choćby jednej jej cząstki. Nic zatem dziwnego, że powstają kolejne próby wyjaśnienia, czym jest tak naprawdę ciemna materia. […]

Powstawanie gwiazd to bardzo fascynująca dziedzina badań. Jako mieszkańcy planety krążącej wokół pojedynczej gwiazdy mamy nieco wypaczony ogląd na rzeczywistość. Okazuje się bowiem, że większość gwiazd powstaje w układach podwójnych, potrójnych i wielokrotnych i przynajmniej na początku zazwyczaj mamy do czynienia z całą gromadą gwiazd powstałych z jednego wielkiego chłodnego obłoku pyłu i gazu. Dopiero […]

Jeszcze dwie dekady temu, gdy człowiek zauważał na niebie jasną świetlną smugę, która pojawiała się znikąd, na myśl przychodził najpierw meteor wskazujący na to, że w atmosferę Ziemi weszła właśnie jakaś kosmiczna skała, która na swojej drodze w przestrzeni międzyplanetarnej akurat napotkała Ziemię. Czasy się jednak zmieniły. Kiedy mieszkańcy południowych rejonów Republiki Południowej Afryki zobaczyli […]

Nie lada zagwozdkę mieli naukowcy działający na terenie Kar asz-Szajch. Położone na północy Egiptu miasto jest miejscem istnienia stanowiska archeologicznego Tell El Fara’in. Właśnie tam swego czasu funkcjonował niezwykle istotny ośrodek miejski powiązany z kultem bogini Uadżet. Ta ostatnia była uznawana za odpowiedzialną za opiekę nad faraonem oraz jego podwładnymi, w szczególności rodzącymi kobietami. Jedna […]

Działania Chin na rzecz osiągnięcia neutralności emisji netto wzbudzają wiele kontrowersji. Z jednej strony mogą imponować zakrojone na ogromną skalę inwestycję poświęcone temu celowi. Z drugiej trudno się jednak oprzeć wrażeniu, że Państwo Środka wcale nie jest tak proekologiczne, jak chciałoby być odbierane. Ostatnie zamieszanie w tym temacie wynikało z informacji przekazanych przez tamtejsze władze. […]

Republika rzymska była burzliwym okresem, w którym sporo się działo. Historycy wkładają bardzo dużo wysiłku w zgłębianie jego tajemnic, ale ostatnie doniesienia pokazały, że zagadek dotyczących wydarzeń sprzed ponad dwóch tysięcy lat jest naprawdę wiele. Najnowszy rozdział tej niesamowitej opowieści jest związany z odkryciem 57 stanowisk archeologicznych. Dzięki poświęconym im badaniom naukowcy zdali sobie sprawę, […]

Kiedy w 2012 roku członkowie międzynarodowego zespołu naukowców ogłaszali odkrycie bozonu Higgsa, tzw. boskiej cząstki, świat był przekonany, że znaleziono ostatni element układanki cząstek elementarnych. Cząstka ta wszak tłumaczyła w jaki sposób inne cząstki nabierają masy. Teraz jednak okazuje się, że to jeszcze nie jest koniec, i wokół nas czają się także inne cząstki. Wskazują […]

Niemal sześć tysięcy lat liczy jeden z tzw. dolmenów, zlokalizowany niedaleko hiszpańskiej Antequery. Znany jako Menga, zachwyca naukowców nie tylko ze względu na aspekty historyczne. Może również robić wrażenie pod kątem inżynieryjnym. Archeolodzy badający ten obiekt zaprezentowali najnowsze ustalenia na jego temat w Science Advances. Szacuje się, iż początek budowy miał miejsce około 3750 roku […]

Działania archeologów prowadzone w stolicy Niemiec doprowadziły do identyfikacji skarbu sprzed wieków. Jest nim miecz samurajski znany jako wakizashi. Taka broń stanowiła skróconą wersję katany i zazwyczaj składała się z głowni mającej od 30 do 60 centymetrów długości. Co ciekawe, w odróżnieniu od katan – z których nie mogli korzystać chłopi – wakizashi były dla […]

Dolina Oaxaca stanowiła miejsce, w którym rdzenne meksykańskie ludy założyły kiedyś miasto znane jako Mitla. Funkcjonował tam również kompleks pogrzebowy przeznaczony dla lokalnych elit. Tubylcy wierzyli, że obszar ten jest powiązany ze światem umarłych, co nadaje tamtejszym wydarzeniom szczególnego kontekstu. Pojawiły się bowiem informacje o osuwisku, które objęło swoim zasięgiem tzw. Mictlan. Takim właśnie mianem […]

Kiedy rozejrzymy się wokół siebie, może nam się wydawać, że widzimy wszystko w najbliższym otoczeniu i wiemy, jakie prawa rządzą otaczającym nas światem. Bardzo łatwo zapominamy, że owa nasza wiedza dotyczy świata obserwowanego w określonej skali. Ta rzeczywistość jednak składa się ze znacznie mniejszych cząstek, których bezpośrednio nie możemy dotknąć, czy dostrzec swoim wzrokiem, a […]