Tajemniczy artyści zawsze fascynowali. Na temat niektórych po prostu brakuje historycznych dokumentów. Inni sami postanowili się przed nami ukryć! Niektórzy współcześni literaturoznawcy kładą nacisk na samą lekturę lub odbiór dzieła, przekonując, że osoba autora nie jest istotna. Czytelnicy zazwyczaj tego braku zainteresowania nie podzielają. Skądinąd naturalna ta ciekawość – wiedzieć, kim był autor, jak wyglądało […]

Tylko wydaje się nam, że wiemy, gdzie dokładnie rozgrywa się akcja „Nie-Boskiej komedii”, „Procesu” czy „Dżumy”. W istocie dzieją się one „nigdzie i wszędzie”, dzięki czemu są uniwersalne. Niekiedy tak się zdarza, że pisarze świadomie uciekają od konkretnych ram czasoprzestrzennych. I nie idzie mi tu o li­teraturę SF i fantasy. Nie mam też na myśli […]

Bestsellery książkowe muszą przede wszystkim świetnie się sprzedawać, ale nie tylko to czyni te pozycje wyjątkowymi. Wciągająca fabuła, umiejętne przeniesienie czytelnika w samo centrum wydarzeń, świetnie skonstruowana narracja i perfekcyjne dialogi – dobra książka musi spełniać każde z tych założeń. Każdego roku w księgarniach pojawiają się powieści, które w mgnieniu oka zyskują status kultowych. Przedstawiamy […]

Sienkiewicz widzi przyszłość Afryki w poddaniu się kontroli mocarstw z Europy. Conrad za europejskimi działaniami na Czarnym Lądzie dostrzega tylko żarłoczny kapitalizm. Powieść „W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza ukazała się w wydaniu książkowym w 1911 r. (wcześniej pojawiła się w odcinkach w gazetach). Jej akcja zaczyna się w 1884 r. w mieście Port […]

To, co bierzemy za czystą literaturę faktu, nie zawsze nią jest. Dobrym przykładem są najpopularniejsze książki Ryszarda Kapuścińskiego. Nad polskim reportażem, szczycącym się wielką renomą w kraju i na świecie, zawisły w ostatnim czasie ciemne chmury. Najpierw Artur Domosławski  w książce „Kapuściński non-fiction” (2010) – biografii słynnego autora połączonej z interpretacjami licznych jego dzieł – wytknął pisarzowi liczne nieścisłości i luźne […]

Ministerstwo Edukacji Narodowej bierze na celownik kolejnych autorów, którzy widnieją na liście lektur. Na pierwszy ogień poszedł Czesław Miłosz. Do tej pory z listy lektur zniknęli Kapuściński, Schultz i Conrad. Do kategorii lektur uzupełniających spadli Bułhakow i Cervantes. Nie trudno się domyśleć, że autorom nowej podstawy zależy na ukierunkowaniu uczniów na myśl narodową lub nawet […]

Duński książę nie jest zrażonym do świata nadwrażliwcem, myślącym o samobójstwie. To sprytny gracz, żądny rewanżu na swych wrogach. W potocznym odbiorze Hamlet, tytułowy bohater arcydramatu Williama Szekspira, uchodzi za człowieka słabego, mnożącego wątpliwości. Od imienia duńskiego księcia ukuto nawet termin „hamletyzować” – czyli nie umieć podjąć decyzji, szukać dziury w całym, dzielić włos na […]

Czy Adam Mickiewicz zaszyfrował pod symbolem „czterdzieści i cztery” – oznaczającym „wskrzesiciela narodu” – siebie samego? A może przepowiadał… chińską inwazję na Europę? W „Widzeniu księdza Piotra” (scena piąta „Dziadów części III”) Mickiewicz zarysowuje ideę odrodzenia Polski po zaborach. To właśnie ta słynna scena, w której poeta pisze o Polsce jako o „Chrystusie narodów”. Opis jest oczywiście metaforyczny. Utrata […]

Dlaczego w dziele Prusa praktycznie nie widać rosyjskich zaborców? To nieświadome przeoczenie, jak kilka innych błędów w książce, czy celowe niedopowiedzenie autora? Zanim powieść Bolesława Prusa została wydana w formie książkowej w 1890 r., ukazywała się w prasie (w „Kurierze Codziennym” w latach 1887–1889). Autor pisał ją z odcinka na odcinek. Twierdził wprawdzie, że nie miało to wpływu […]

Nie da się pojąć Judyma Stafena Żeromskiego, nie zrozumiawszy śmierci jego mentora inżyniera Korzeckiego. A to sensacyjnie zmienia sens całej powieści! Tomasz Judym, bohater powieści Stefana Żeromskiego „Lu­dzie bezdomni”, budzi politowanie współczesnych czytelników. A także szyderstwo. Jest bowiem tak nierzeczywisty, niereali­styczny. To społecznik skłonny do rezygnacji z własnych docho­dów, byle tylko pomagać chorym, których nie […]

Rozpoczęła się akcja „Książka na podryw” organizowana przez portal Audioteka.pl oraz Entropię Słowa. Ideą przedsięwzięcia jest promowanie literatury wśród młodzieży W tę charytatywną inicjatywę zaangażowało się wiele znanych osobistości ze świata kultury i sztuki, m.in.: Joanna Kulig, Szymon Majewski, Maciej Orłoś, Katarzyna Montgomery i Zbigniew Zamachowski, którzy nagrają fragmenty swoich ulubionych książek. Do akcji może […]