Osiemdziesiąt lat temu, 20 stycznia 1942 roku w willi nad jeziorem Wannsee niedaleko Berlina doszło do spotkania piętnastu wysokich rangą dygnitarzy Trzeciej Rzeszy. Postanowili o „ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej”. W ciągu poprzednich tygodni wyraźnie zmieniła się sytuacja polityczna nazistowskiego państwa. Po japońskim ataku na Pearl Harbor Hitler wypowiedział wojnę Stanom Zjednoczonym. Równolegle, niepowodzenia w bitwie […]

Rzymianie podbili kawał świata, ale do Ameryki nie dopłynęli. Skąd więc wzięły się w Arizonie zabytki z łacińskimi i hebrajskimi napisami? Na dodatek obok siebie znaleźli się na nich Rzymianie i dinozaury. Około roku 800 n.e., dzisiejszy stan Arizona. Wśród kaktusów rośnie żydowska kolonia Calalus, wśród której mieszkańców nie brakuje też potomków starożytnych Rzymian. Wkoło […]

Nawet najwięksi nazistowscy zbrodniarze mogli liczyć na pomoc… wysoko postawionego biskupa. Alois Hudal nazywał ich „bohaterami broniącymi Europę przed bolszewizmem” i przerzucał do Ameryki Południowej. Tak Watykan pomagał hitlerowcom. Czekałem na pana – biskup Alois Hudal wszedł do pokoju, w którym przebywał zmęczony mężczyzna. Wyciągnął obie dłonie na powitanie i chcąc się upewnić, że podejmuje […]

Osuszone Morze Śródziemne, nazistowski podbój kosmosu, zatarcie śladów Holokaustu, groźba wielkiego konfliktu z Japonią – to czeka nas w literackich wizjach świata, w którym II wojnę światową wygrał Hitler. Jak Hitler zwyciężył? Twórcy książek i filmów wskazali wiele możliwości. Robert Harris w thrillerze „Vaterland” z 1992 r. (później zekranizowanym) wyjaśnia: „Zwycięstwo nad Rosją na wiosnę czterdziestego trzeciego […]

Zaryzykowała wszystko, by ratować żydowskie dzieci, skazane na pewną śmierć. Dziś powstają o niej książki i filmy. Jak stała się bohaterką, która zainspirowała innych? Irena Sendlerowa z domu Krzyżanowska (1910–2008) w tragicznych latach II wojny światowej działała w Radzie Pomocy Żydom. Udzielała pomocy mieszkańcom warszawskiego getta, uczestniczyła w ratowaniu około 2500 żydowskich dzieci. W 1965 r. […]

Nie tylko w Polsce tropiono hitlerowskie skarby. Złoty pociąg z Budapesztu był nie tylko pełen bogactw, ale i splamiony ludzką krwią. Mimo to złupili go… wyzwoliciele. W ciągu II wojny światowej Niemcom udało się zgromadzić więcej złota, niż – dla porównania – wynosiło wydobycie i przetworzenie tego kruszcu przez wiodące w tym prym kraje południowej […]

Naukowiec badający starożytne rękopisy stwierdził, że chrześcijaństwo powstało wskutek halucynacji wywołanej przez muchomory. To nie jedyna taka szokująca historia… Nie ma roku, by nie wybuchła kolejna „sensacja” dotycząca Biblii, życia Jezusa lub apostołów. Wystarczy przypomnieć historię tzw.  Ewangelii żony Jezusa, ołowianych i miedzianych kodeksów z Jordanii czy grobu Jakuba brata Jezusa. Przedstawiano je w mediach […]

Dwa skorodowane żelazne gwoździe z czasów rzymskich mogą pochodzić z grobu Kajfasza – żydowskiego kapłana, który miał wydać Jezusa Rzymianom. W nowych badaniach na powierzchni gwoździ znaleziono okruchy drewna i kości, które mogą potwierdzać, że zostały one użyte w czasie ukrzyżowania. Czy może chodzić o ukrzyżowanie Jezusa? Dwa badane gwoździe trafiły w ręce Israela Hershkovitza, […]

Zaledwie jeden na 20 Europejczyków słyszał o Holokauście. Ponad 25% wierzy, że Żydzi mają za duży wpływ na biznes i finanse. Jeden na pięciu wierzy, że antysemityzm jest reakcją na działania Żydów. Takie wyniki przyniosły badania wykonane dla CNN. Kontynent, który został zdruzgotany drugą wojną światową i był świadkiem straszliwego przemysłu śmierci wdrożonego przez III […]

Zmiana ustawy o IPN to skuteczne narzędzie przeciwko fałszowaniu historii czy kaganiec dla naukowców? Sprawa jest wyjątkowo trudna i delikatna, ale już zdążyła zaognić sytuację w Polsce oraz jej stosunki z Izraelem, USA oraz Ukrainą. Postanowiliśmy, bez niepotrzebnych gorących emocji, porozmawiać o niej z tymi, których ona bezpośrednio dotyczy. Według przyjętego przez sejm i senat […]

Zarzucanie Żydom nieprawości i wszelkich zbrodni jest stare jak świat. Antyczny świat. Listę przewinień wymyślili Egipcjanie, potwierdzili Grecy, a Rzymianie dobrze się przy tym bawili Żydzi trzymają się razem, nie lubią innych, dokonują rytualnych mordów… A tak przy okazji są trędowaci i roznoszą zarazę. To nie wyciąg z fałszywek carskiej ochrany ani z nazistowskich ulotek, […]

W czasie II wojny światowej Japonia wiernie stała u boku III Rzeszy. Tym bardziej zadziwia fakt, że kontrolowane przez nią terytoria były względnie bezpiecznym azylem dla uchodzących z Europy Żydów. Od połowy lat 30. Cesarstwo prowadziło politykę przyjazną Żydom. Podczas gdy większość podbitych przez Japończyków ludów była sprowadzana prawie do poziomu niewolników, starozakonni cieszyli się […]

20 stycznia 1942 roku na konferencji w Wannsee pod Berlinem Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) przedstawił plan „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”, którego konsekwencją miała być eksterminacja 11 milionów europejskich Żydów. Konferencja początkowo miała się odbyć 9 grudnia 1941 r. Na ten dzień szef RSHA Reinhard Heydrich zaprosił przedstawicieli nazistowskich władz państwowych i SS w celu […]

Krew chrześcijan miała służyć do wypieków mac, leczenia ran po obrzezaniu, przemywania oczu niemowląt – legendy o rzekomych mordach rytualnych dokonywanych przez Żydów na chrześcijanach stały się podstawą kultu kilku świętych. Pewne elementy tych mitów funkcjonują do dzisiejszych czasów. Mianem mordu rytualnego określa się zabójstwo na tle religijnym, powodowane niechęcią religijną. Pierwsze informacje o rzekomych mordach […]

Muzykę Ryszarda Wagnera wielbił Adolf Hitler. W Izraelu władze zakazały wykonywania utworów kompozytora, bo grano je w obozach koncentracyjnych. Czy to, że Wagner inspirował Führera, oznacza, że podzielał jego poglądy? Hitler zwykł mawiać: „Wagner jest dla mnie Bogiem, chodzę na przedstawienia jego oper jak do kościoła”. Jego muzykę nierozerwalnie łączy się z nazwiskiem nazistowskiego dyktatora. Co […]

Z tekstem o operacji przerzucenia tysięcy Żydów z ZSRR do Izraela przez warszawskie Okęcie polemizuje Jerzy Diatłowicki, autor książki „Bagsik & Gąsiorowski: jak kradliśmy księżyc”. Okładka grudniowego numeru miesięcznika „Focus Historia” oznajmia: „Tajna akcja Mossadu w Polsce”. Autor opiera się głównie na relacjach obywatela Izraela Izaaka Goldberga, emigranta z ZSRR, oraz znanego w naszym kraju celebryty-antyterrorysty majora Jerzego […]

Żydzi znad źródeł Nilu uznają się za potomków króla Salomona i królowej Saby. Zdaniem naukowców mogą jednak w istocie być… odłamem chrześcijańskich heretyków! W 1769 r. szkocki podróżnik James Bruce, wędrując przez Etiopię, natrafił nagle na liczną społeczność Żydów. Oszacował ich liczbę nawet na 100 tys.! Mieszkali m.in. nad jeziorem Tana, gdzie Szkot odkrył źródło […]

Bojownicy z warszawskiego getta pisali do Polaków po aryjskiej stronie o „braterstwie broni i krwi Walczącej Polski”. Przeszło to bez echa. Dzisiejsze dyskusje o stosunkach polsko-żydowskich podczas II wojny światowej też są jednostronne. Przez wiele lat dominował w naszej historii przekaz, że powstanie w getcie warszawskim było wyjątkowym, masowym zbrojnym wystąpieniem przeciwko hitlerowskim ludobójcom; że po latach […]

Polska stała się mocarstwem w produkcji mięsa koszernego i halal. W przyszłym roku nawet połowa polskich krów, byków i cieląt może zostać ubitych rytualnie – bez ogłuszania. Reporterzy francuskiego  programu telewizyjnego „Wysłannik specjalny” ujawnili, że hodowcy bydła muszą jeździć 400 km, by zaoszczędzić swoim zwierzętom uboju rytualnego. Okazało się, że w centralnym regionie Ile-de-France (Paryż […]

Z prof. Pawłem Śpiewakiem, autorem książki „Żydokomuna. Interpretacje historyczne”, o Żydach w szeregach polskich komunistów rozmawia Tomasz Diatłowicki Tomasz Diatłowicki:  Czy pan również odnosi wrażenie, że monopol na mówienie o kwestii tzw. żydokomuny ma antysemicka prasa? Z drugiej strony sprawie zaangażowania części Żydów w komunizm towarzyszy niezręczne milczenie, przerywane stwierdzeniem, że jeżeli ktoś w ogóle […]

Leżajsk jest dla chasydów prawie tym, czym Mekka dla muzułmanów. To właśnie w tym mieście żył Elimelech Weisblum (Lippman) – XVIII- wieczny rabin, jeden z pierwszych cadyków i założycieli ruchu chasydzkiego. Każdego roku 21. dnia miesiąca adar, w rocznicę śmierci cadyka Elimelecha (zmarł w 1786 r.), pobożni chasydzi z całego świata przybywają do jego grobu, […]

Hermetyczne i biedne miasteczka, w których mieszkało blisko 3,5 mln polskich Żydów, zniknęły z krajobrazu Polski wkrótce po wybuchu II wojny światowej. Dzięki tym, którzy przeżyli hekatombę, przetrwała kultura żydowska Abraham Joshua Heschel, wybitny teolog żydowski, odnalazł pewnego dnia w Nowym Jorku pieczątkę z napisem „Stowarzyszenie drwali dla studiowania Miszny w Berdyczowie”. Trudno sobie wyobrazić, […]

Józef Wilkoń (ur. 1930). Historyk sztuki, rysownik, rzeźbiarz. Autor ilustracji i opracowania graficznego do ponad stu książek dla dzieci i dorosłych wydanych w Polsce oraz sześćdziesięciu za granicą. Są takie wątki w historii naszej rodziny, które wydają się aż tragikomiczne. Dotyczą czasu okupacji, gdy ojciec – działacz ruchu oporu i delegat rządu londyńskiego na Tarnów […]

Przez całą okupację opróżnione ze zwierząt warszawskie ZOO tętniło życiem. W bażanciarni, klatkach dzikich kotów i podziemnych przejściach ukrywali się Żydzi. W sumie setka przeszmuglowanych z getta ludzi. „Focus Historia” dotarł do nieznanych wspomnień Reginy Kenigswein, która życie zawdzięcza dyrektorowi ZOO Janowi Żabińskiemu Jest mroźna grudniowa noc 1943 roku. Do drzwi willi dyrektora warszawskiego ogrodu […]