Pod ulicami chorwackiego miasta Zadar kryje się wyjątkowo interesująca lekcja historii. Archeolodzy odkryli bowiem jedną z największych nekropolii rzymskich w regionie Adriatyku. Najnowsze badania potwierdzają, że ogromne cmentarzysko funkcjonowało nieprzerwanie przez około 500 lat, od końca I wieku p.n.e. aż do V wieku.  Współcześnie Zadar, lecz w starożytności – Iader To z kolei cenne źródło […]

Statystyki dotyczące udarów mózgu wciąż przerażają – rocznie dotyka to aż 12 milionów osób na całym świecie. Wielu pacjentów nie przeżywa lub zmaga się z trwałymi uszkodzeniami, często dlatego, że kluczowe leki nie docierają na czas w odpowiednie miejsce. Na horyzoncie pojawia się jednak rozwiązanie, które może znacząco poprawić te ponure statystyki. Naukowcy z ETH […]

Codziennie bezpowrotnie znika z naszej planety kilkadziesiąt gatunków roślin i zwierząt. To nie tylko utrata bioróżnorodności, ale także zamknięcie drzwi do potencjalnych odkryć medycznych czy rolniczych, które mogłyby zmienić naszą przyszłość. W obliczu tego kryzysu naukowcy podejmują heroiczną próbę zachowania genetycznego dziedzictwa Ziemi – pomoże w tym sztuczna inteligencja Google. Earth BioGenome Project wystartował w […]

Sensacyjne informacje ze Stanów Zjednoczonych rozpalają wyobraźnię zarówno miłośników historii, jak i zwolenników teorii o zaginionych cywilizacjach. Pewien poszukiwacz twierdzi bowiem, że u wybrzeży Luizjany natrafił na ślady miasta liczącego nawet 12 tysięcy lat. Oznaczałoby to, iż istniało ono pod koniec ostatniej epoki lodowej.  Piramida pozostałością po mieście sprzed 12 tysięcy lat? Autorem tych rewelacji […]

Europa ma genialne pomysły, ale fatalne warunki do ich skalowania. Statystyki są nieubłagane: choć co czwarty światowy startup o wartości powyżej miliarda dolarów rodzi się właśnie u nas, to zaledwie 6% globalnej wartości takich firm pozostaje w europejskich rękach. Dlaczego? Ponieważ niemal połowa naszych „jednorożców” pakuje walizki i ucieka do USA. W końcu jednak konkretne […]

Przez dekady w nauce i edukacji utrwalało się przekonanie, że demokracja narodziła się w starożytnej Grecji, a dokładniej w Atenach w V wieku p.n.e. Najnowsze badania międzynarodowego zespołu złożonego z archeologów i antropologów sugerują jednak, że ten obraz jest zbyt uproszczony. Wyniki tych analiz pokazują nieco inny obraz sytuacji.  Niekompletny obraz dotyczące genezy demokracji Naukowcy […]

Chmury mają wyjątkowy talent do mylenia oka. Z dołu wydają się czymś między parą, pianą i rozciągniętą watą cukrową. Są miękkie w skojarzeniach, jasne w kolorze i unoszą się nad głową z taką swobodą, że człowiek odruchowo przypisuje im lekkość. Tymczasem fizyka nie interesuje się poetyką. Widzi tylko objętość, gęstość i sumę niezliczonych mikroskopijnych kropelek. […]

W szkolnej wyobraźni cząsteczka bywa czymś schludnym: atomy połączone wiązaniami, kształt mniej lub bardziej geometryczny, elektrony rozlokowane tam, gdzie przewiduje model. Tymczasem half-Möbius to przykład, w którym chemia robi zwrot w stronę matematyki i fizyki, jakby nagle stwierdziła, że zwykłe pierścienie już jej nie wystarczą. Inspiracją jest tu wstęga Möbiusa, czyli obiekt z jednym skrętem […]

Hasło o niemal natychmiastowym ładowaniu działa na wyobraźnię jak magnes. Problem w tym, że zwykle podobne obietnice kończą jako laboratoryjne ciekawostki, które nigdy nie wychodzą poza efektowny wykres. Tym razem sytuacja jest trochę inna. Zespół z Australii pokazał działający prototyp kwantowej baterii, który nie tylko się ładuje, ale też magazynuje energię i oddaje ją w […]

Mars od dawna przypomina planetę, która najciekawsze rozdziały swojej historii schowała pod warstwą pyłu. Z orbity widać wyschnięte koryta, ślady dawnych jezior i krajobrazy, które aż proszą się o dopisanie do nich słowa “kiedyś”. Problem w tym, że powierzchnia pokazuje tylko finał długiej opowieści. To trochę jak oglądanie ruin teatru i próba odtworzenia całego spektaklu […]

Kilkadziesiąt lat po zakończeniu zimnej wojny na dnie Morza Norweskiego wciąż spoczywa jeden z najbardziej niebezpiecznych reliktów tamtej epoki: radziecki okręt podwodny K-278 Komsomolec. Najnowsze badania pokazują, że zatopiona jednostka uwalnia do otaczających ją wód substancje promieniotwórcze, co rozbudziło obawy o długoterminowe skutki dla środowiska. Radziecki okręt podwodny K-278 Komsomolec, czyli sprawca całego zamieszania Okręt […]

Prace związane z modernizacją infrastruktury miejskiej w norweskim Skien zapewniły archeologom niespotykaną wcześniej szansę na zapoznanie się z realiami życia w tych okolicach sprzed nawet czterystu lat. Badacze dotarli bowiem do trzech doskonale zachowanych drewnianych beczek. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się zwykłymi pojemnikami, w rzeczywistości stanowią cenne źródło wiedzy o funkcjonowaniu dawnych […]

Neurobiolodzy z Massachusetts Institute of Technology (MIT) dokonali odkrycia, które może zmienić postrzeganie pracy naszego mózgu. Okazuje się, że zamiast wysyłać uniwersalne sygnały sterujące percepcją, nasz najważniejszy organ działa znacznie bardziej wyrafinowanie – generuje spersonalizowane instrukcje dostosowane do konkretnej sytuacji. Badanie opublikowane w czasopiśmie Neuron rzuca nowe światło na funkcjonowanie kory przedczołowej, którą można porównać […]

Naukowcy opracowali metodę, która pozwala odzyskać wyraźne odciski palców z wystrzelonych łusek – powierzchni dotąd uznawanej za zbyt gorącą i zbyt zniszczoną, by zachować jakikolwiek ślad. Dzięki temu śledczy zyskają nowe narzędzie do ustalania, kto trzymał broń tuż przed oddaniem strzału. Wyobraźcie sobie sytuację, w której śledczy znajdują na miejscu przestępstwa łuski po nabojach, ale […]

W samym sercu Dijon – znanego między innymi z produkcji musztardy – miało miejsce odkrycie zdecydowanie ważniejsze w zupełnie innym kontekście: archeologicznym. Na terenie szkoły podstawowej im. Joséphine Baker, gdzie od miesięcy prowadzone są prace archeologiczne, uczestnicy wykopalisk natknęli się na starożytne szkielety ustawione w nietypowej pozycji.  Szkielety, których ułożenia nie da się wyjaśnić Najbardziej […]

Odkrycie archeologiczne z południowo-wschodniej Hiszpanii zapewniło uczonym wgląd w rozwój technologii tekstylnych w epoce brązu. Zaskakującym sprzymierzeńcem naukowców był ogień, ponieważ odnaleźli oni pozostałości pożaru na stanowisku Cabezo Redondo w pobliżu Alicante. Właśnie tam znajdują się pozostałości warsztatu tkackiego sprzed około 3500 lat.  Cabezo Redondo – stanowisko archeologiczne z epoki brązu Paradoksalnie, katastrofalny pożar, który […]

W grenlandzkim lodzie od lat tkwiła zagadka, która pachniała katastrofą. Cała historia kręci się wokół nagłego wzrostu stężenia platyny w rdzeniu lodowym GISP2 z Grenlandii. Taki sygnał, znaleziony przy granicy przejścia do młodszego dryasu, długo rozbudzał wyobraźnię. Nic dziwnego. Młodszy dryas, trwający mniej więcej od 12 870 do 11 700 lat temu, był jednym z […]

Poranne wstawanie do szkoły od lat bywa przedstawiane jak test charakteru. Kto zdążył na pierwszą lekcję przytomny, ten rzekomo wygrał z własnym rozleniwieniem. Problem w tym, że biologia nastolatków niespecjalnie interesuje się taką pedagogiczną narracją. W okresie dojrzewania rytm dobowy naturalnie przesuwa się na późniejsze godziny, więc młodzi ludzie zasypiają później niż dzieci i dorośli. […]

Europa ma genialne pomysły, ale fatalne warunki do ich skalowania. Statystyki są nieubłagane: choć co czwarty światowy startup o wartości powyżej miliarda dolarów rodzi się właśnie u nas, to zaledwie 6% globalnej wartości takich firm pozostaje w europejskich rękach. Dlaczego? Ponieważ niemal połowa naszych „jednorożców” pakuje walizki i ucieka do USA. W końcu jednak konkretne […]

Rosnąca liczba cyberataków sprawia, że bezpieczeństwo infrastruktury cyfrowej instytucji publicznych staje się jednym z kluczowych wyzwań dla państwa i samorządów. Administracja publiczna, placówki ochrony zdrowia czy instytucje edukacyjne przetwarzają ogromne ilości wrażliwych danych, a jednocześnie coraz więcej procesów funkcjonuje w środowisku cyfrowym. Skala zagrożeń jest dziś wyjątkowo wysoka. Według danych przywoływanych w raporcie Netscout (Arbor […]

Pierwszy akumulator kwantowy stał się faktem. Do smartfonów wciąż mu jednak bardzo daleko, ale już teraz zaskakuje swoim działaniem, bo im jest większy, tym szybciej się ładuje. Co tym razem zadziało się na rynku akumulatorów, które każdego dnia są rewolucjonizowane… ale w laboratorium, a nie liniach produkcyjnych? Akurat tym razem sprawa jest ciekawsza, bo nie […]

Chiny pokazały światu swoją nową latającą maszynę. Nie jest to zwykły dron dostawczy, a platforma, która ma zrewolucjonizować sposób myślenia o transporcie ładunków na duże odległości. Tianma-1000, ciężki bezzałogowy samolot transportowy, pomyślnie odbył swój pierwszy lot, potwierdzając kluczowe założenia projektowe. Ten projekt, nad którym pracuje państwowy gigant AVIC, ma w założeniu wypełnić istotną lukę między […]

Inżynierowie zrobili z ciepła coś, co dotąd potrafił tylko prąd i swoim dziełem mogą zrewolucjonizować elektronikę, a w tym akumulatory. To nie jest kolejne “lepsze chłodzenie”, a próba sterowania ciepłem tak jak sygnałem. Ciepło to ten typ problemu, który przez większość czasu udaje, że go nie ma. Telefon działa, laptop działa, samochód elektryczny przyspiesza bez […]

Wielkie ośrodki badawcze, takie jak CERN pod Genewą, od lat kojarzą się z ogromnym apetytem na energię. Okazuje się jednak, że nawet najbardziej skomplikowane eksperymenty fizyczne mogą przynosić zupełnie przyziemne korzyści. Wielkie ośrodki badawcze to ostatnie, o czym możemy pomyśleć, kiedy myślimy o elementach zwykłej, miejskiej infrastruktury, takiej jak wodociąg czy sieć ciepłownicza. Tymczasem setki […]