Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST), który na co dzień zagląda w najodleglejsze rejony wszechświata, poszukując pierwszych galaktyk, które powstały po Wielkim Wybuchu, przyjrzał się ostatnio fascynującemu obiektowi na naszym lokalnym podwórku. Spoglądając do wnętrza Układu Słonecznego, tym razem teleskop przyjrzał się Uranowi oraz jego zaskakująco wyraźnym pierścieniom. Na najnowszym zdjęciu możemy zobaczyć, jak obecnie wygląda […]

Islandia bywa nazywana krainą lodu i ognia, a to za sprawą obecności olbrzymich czap lodowych oraz wulkanów pod nimi drzemiących. Ostatniej nocy doszło do erupcji lawy na południe od stolicy kraju, Reykjaviku. Zachodzi ona w dość niespotykany sposób, a przy tym niezwykle spektakularny. Co teraz czeka mieszkańców Islandii przez najbliższe dni? Informacje o kolejnych przejawach […]

Na początku XXI wieku astronomowie, którzy mieli już doświadczenie w poszukiwaniu planet krążących wokół innych gwiazd niż Słońce, otrzymali do dyspozycji instrumenty obserwacyjne pozwalające rozpocząć obserwacje obiektów zupełnie nowej kategorii, tzw. planet swobodnych. Owe planety to obiekty wyrzucone grawitacyjnie ze swoich macierzystych układów planetarnych, które obecnie przemierzają przestrzeń międzygwiezdną samotnie, nieogrzewane i nieświetlane przez żadną […]

Tsunami jest zjawiskiem naturalnym, które może zagrażać wielu nadbrzeżnym terenom na świecie. Do wyjątkowego niebezpieczeństwa może dojść zwłaszcza tam, gdzie występuje duża aktywność sejsmiczna. U wybrzeży USA i Kanady odkryto zupełnie nowy uskok tektoniczny, który w niedalekiej przeszłości geologicznej przejawiał silne oznaki aktywności. Gdyby ponownie się uruchomił, mogłaby powstać prawdopodobnie niemała fala tsunami. Tsunami i […]

Prace prowadzone w jaskini Andriamamelo doprowadziły do odnalezienia sztuki, która wskazuje na powiązania dalekiej Afryki ze starożytnym Egiptem oraz wyspą Borneo. Jeszcze w pierwszej połowie ubiegłego stulecia całkiem poważnie rozpatrywano pomysł uczynienia Madagaskaru polską kolonią. Planu tego nie udało się zrealizować, ale o tym wyspiarskim kraju nie zapomnimy tak łatwo. Tym razem przypomnieli o nim […]

Masywne gwiazdy, takie znacznie masywniejsze od Słońca z jednej strony imponują swoją masą i rozmiarami, a z drugiej strony żyją niezwykle intensywnie i niezwykle krótko. Podczas gdy nasze Słońce spokojnie będzie żyło sobie około 10 miliardów lat, to najmasywniejsze gwiazdy kończą swój żywot już pięć milionów lat po powstaniu. Nie zmienia to jednak faktu, że […]

Wodór jest najpowszechniej występującym pierwiastkiem we wszechświecie. Najogólniej można powiedzieć, że wodór jest wszędzie we wszechświecie. Mimo tego trzy lata temu naukowcy z Chin postanowili przyjrzeć się dokładniej rozkładowi źródeł neutralnego wodoru we wszechświecie. Wyniki ich prac właśnie zostały opublikowane. Według informacji opublikowanych przez agencję Xinhua najnowszy katalog źródeł neutralnego wodoru (HI) poza naszą galaktyką […]

O upadku Jerozolimy i zniszczeniu świątyni króla Salomona pisano już w Starym Testamencie, a prace archeologiczne prowadzone w obrębie góry Syjon doprowadziły do wyjątkowych znalezisk powiązanych z tą kwestią.  Bo choć większość miasta spłonęła, to przetrwał zidentyfikowany przez archeologów kolczyk, a także fragmenty strzał. Szczególnie cenna okazuje się wspomniana biżuteria, będąca rzadko spotykanym artefaktem, jeśli […]

Głęboko na niegościnnej pustyni Atakama, naukowcy odkryli unikalny ekosystem, który pod pewnymi względami może być podobny do tego panującego na naszej planecie 3,5 mld lat temu, a nawet starożytnym Marsie. Zespół uczonych z CU Boulder pod kierunkiem prof. Briana Hynka odkrył obce środowisko, wcześniej nieznane nauce, które składa się z systemu lagun otoczonych rozległymi równinami […]

Czarne dziury same w sobie są fascynującymi obiektami kosmicznymi. Na przestrzeni lat naukowcy odkrywali niezliczone czarne dziury o przeróżnych masach. Teraz jednak pojawiła się teoria opisująca czarne dziury, które mogą znajdować się nie tyle w pustce przestrzeni kosmicznej, ile we wnętrzu gwiazd. Jest nawet sposób na ich poszukiwanie. Czarne dziury przyjmują bardzo różne rozmiary. W […]

Proces powstawania gwiazd jest niezwykle skomplikowany. Wszystko zaczyna się w dzielącym się na mniejsze fragmenty zimnym obłoku gazu. Zagęszczenia gazu zapadają się na siebie pod wpływem grawitacji. W jądrze takiego zagęszczenia zaczyna rosnąć ciśnienie i temperatura do punktu, w którym rozpoczynają się procesy fuzji. W ten sposób powstają protogwiazdy, a w końcu gwiazdy. Czasami jednak […]

Dzięki wysiłkom naukowców z Uniwersytetu Tsinghua w Pekinie możemy zapoznać się z treścią zapisaną na bambusowych materiałach. Jak się okazuje, odnosi się ona do rytuałów prowadzonych około 2000 lat temu. Te niezwykłe obiekty pochodzącą z tzw. Okresu Walczących Królestw, który miał miejsce w latach 475–221 p.n.e. oraz późniejszej dynastii Qin, trwającej od 221 do 206 […]

Słynne rzymskie Koloseum, czyli jeden z siedmiu nowych cudów świata, wraz z okolicami mogłoby się wydawać jednym z najlepiej przebadanych zabytków w historii. Nawet takie obiekty mogą jednak zaskoczyć, o czym najlepiej świadczą dokonane tam w ostatnich latach znaleziska. Uwagę archeologów przykuł dawny domus, który okazała się zdobić efektowna mozaika. Poświęcone jej ekspertyzy powinny dostarczyć […]

Większość gwiazd we wszechświecie powstaje w układach wielokrotnych. Nic zatem dziwnego, że układów podwójnych, w których dwie gwiazdy krążą wokół wspólnego środka masy, jest we wszechświecie więcej, niż gwiazd pojedynczych takich jak np. Słońce. W szczególności dotyczy to gwiazd masywnych, które wprost nie cierpią samotności. Czasami jednak zdarzają się układy podwójne, które są bardzo nietypowe. […]

Dzięki pracom przeprowadzonym przez naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego doszło do identyfikacji wyjątkowych struktur. Chodzi o rzeźby i malowidła powiązane z przedstawicielami grupy plemion znanej jako Pueblo.  Polscy badacze działali w obrębie kompleksu osadniczego Castle Rock Pueblo, który znajduje się na płaskowyżu Mesa Verde. Prowadzone badania, obejmujące obszar znajdujący się na granicy stanów Kolorado i Utah, […]

W drugi dzień świąt Bożego Narodzenia 2022 roku, krążąca wokół Marsa sonda kosmiczna MAVEN zauważyła coś, czego nigdy wcześniej nie obserwowano. Atmosfera oraz magnetosfera Marsa zaczęły się gwałtownie rozszerzać, zwiększając swoje średnice o tysiące kilometrów. Za całe zamieszanie odpowiedzialne jest oczywiście Słońce. Naukowcy jednak wskazują, że takie samo wydarzenie może zdarzyć się także na Ziemi. […]

Sporo uwagi poświęcamy w ostatnim czasie temu, co dzieje się na Słońcu. Nie powinno to jednak dziwić, ponieważ nasza gwiazda szaleje ze względu na zbliżający się szczyt jej aktywności. Tym razem jego oznaką był bardzo silny rozbłysk. Doszło do niego 14 grudnia, a ta potężna eksplozja okazała się powiązana z regionem plam słonecznych AR 3514. […]

Jak pokazuje ta historia, nawet dachówki mogą stanowić źródło cennych informacji na temat dawnych i obecnych obyczajów. Dzięki nim archeolodzy próbują lepiej zrozumieć genezę Chanuki, czyli żydowskiego święta. Tak się składa, że w ostatnich dniach było o nim wyjątkowo głośno, choć niekoniecznie z przyczyn, o których miło się słucha. Odłóżmy jednak politykę na bok i […]

Komosa ryżowa i wiele innych niezwykle odpornych roślin ma dziwne, przypominające balony struktury. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że przez 127 lat myśleliśmy, że chronią one przed suszą. Wyniki najnowszych badań pokazują, że byliśmy w błędzie. Patrząc przez mikroskop, niezwykłe struktury przypominają balony z wodą, a niektórzy uczeni nazywali je wręcz […]

Władze Rostocku, czyli miasta położonego w północno-wschodnich Niemczech, poinformowały o wyjątkowym znalezisku tam dokonanym. Chodzi o średniowieczną tabliczkę, na której ktoś zapisał zaklęcie służące do przyzwania Diabła. Ten miał rzucić klątwę na kobietę o imieniu Taleke i mężczyznę znanego jako Hinrik. Diabelski artefakt, wykonany z ołowiu, wydobyto podczas rozbudowy ratusza w Rostocku. Datowany na XV […]

Pod koniec 2020 roku sonda kosmiczna OSIRIS-REx opuściła się na powierzchnię planetoidy Bennu, aby pobrać próbki skał i pyłu, które następnie miały wrócić na Ziemię. Plan był taki, aby sonda pozostała w kontakcie z planetoidą przez sześć sekund. Ku zaskoczeniu naukowców próbnik znajdujący się na pokładzie sondy zanurzył się na 50 centymetrów pod powierzchnię i […]

Orbita Ziemi wokół Słońca jest względnie czystym miejsce. Przez ponad 4 miliardy lat nasza planeta wyczyściła swoją orbitę z mniejszego i większego gruzu kosmicznego, dzięki czemu może krążyć wokół Słońca bez ryzyka zderzenia z innym dużym obiektem. Nie zmienia to jednak faktu, że orbitę Ziemi przecinają wciąż komety przylatujące do Słońca z zewnętrznych rejonów Układu […]

Naukowcy z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego wybrali się do Egiptu, gdzie przeprowadzili owocne w skutkach badania. W ich ramach wzięli pod lupę tysiące pomijanych przez długi czas monet. Pochodzą one z miasta Marea, a wyciągnięte w tej sprawie wnioski dostarczają przełomowych informacji na temat obiegu pieniężnego w Egipcie u schyłku starożytności. Marea, znane w okresie […]

Pompeje kojarzą się przede wszystkim z katastrofalną w skutkach erupcją Wezuwiusza, lecz prowadzone na miejscu wykopaliska archeologiczne regularnie dostarczają przełomowych informacji na temat ówczesnego społeczeństwa. Wydarzenia z 79 roku były oczywiście wielką tragedią, powiązaną ze śmiercią tysięcy okolicznych mieszkańców. Z perspektywy archeologów powstała wtedy natomiast swego rodzaju kapsuła czasu, którą naukowcy mogą otworzyć niemal dwa […]