Jak funkcjonowały społeczności neolitycznych pasterzy przed tysiącami lat? Czy bydło było dla nich istotnym zasobem? Na te pytania starają się odpowiedzieć polscy archeolodzy, którzy w Sudanie odkryli cmentarzysko sprzed 7000 lat. Poza szczątkami ludzkimi znaleźli tam również tajemnicze przedmioty, którymi najpewniej upuszczano krowom krew. W jakim celu to robiono? Naukowcy z Instytutu Archeologii i Etnologii […]

Zachodnia Polska wciąż skrywa niejeden sekret z czasów prehistorycznych. Naukowcy z Poznania na terenie dawnego jeziora odkryli nie tylko ślady prehistorycznej osady ludzkiej, ale także wyspę, na której również człowiek zaznaczył swoją obecność. Jaka społeczność zamieszkiwała ten teren? Na łamach czasopism Environmental Archaelogy i Journal of Archaelogical Science: Reports naukowcy z UAM w Poznaniu przy […]

Meksykańscy archeolodzy znaleźli w Tultepec prehistoryczne doły pułapki, a w nich kilkaset kości upolowanych mamutów. Do odkrycia doszło zupełnie przypadkiem parę lat temu, gdy robotnicy, którzy przygotowywali grunt pod miejskie wysypisko, znaleźli w wykopanym przez siebie dole setki kości mamuta włochatego (Mammuthus primigenius). Archeolodzy i antropolodzy z Instituto Nacional de Antropologia e Historia (INAH) rozpoczęli […]

Ponad 5 tysięcy lat temu w Chinach powstało miasto Liangzhu. Miało taką sieć żeglownych kanałów, że archeolodzy nazwali je „Wenecją epoki kamiennej”. Co sprawiło, że tajemnicze miasto upadło w ciągu kilku pokoleń? Zmiany klimatu. Długo sądzono, że pozostałości nefrytowych naczyń znajdowanych na południowy zachód od Szanghaju w delcie Jangcy pochodzą z czasów dynastii Zhou, panującej […]

Paleontolog z Muzeum Historii Naturalnej w Arizonie przeprowadził przegląd skamieniałości z muzealnych zbiorów i odkrył, że znajdujące się wśród nich kości dinozaurów były nieprawidłowo sklasyfikowane. Nowa analiza prehistorycznych szczątków pokazała, że nasza wiedza o najdłuższym dinozaurze na świecie była niepełna. Superzaur (Supersaurus) – bo o nim mowa – od dziesięcioleci zajmuje pierwsze miejsce w rankingu […]

Nowe badanie skamieniałych śladów homininów ujawniło, że naukowcy mogli pomylić się przy ich datowaniu o 350 tysięcy lat. Badacze z Tybingi twierdzą, że odciski stóp liczą ponad 6 mln lat i są najstarszymi śladami naszych praprzodków, jakie znaleziono. Prehistoryczne odciski stóp należą do rzadkich i bardzo wyjątkowych znalezisk. Jednymi z najbardziej znanych są te z […]

Archeolodzy odkryli dużą komorę na samym końcu jaskini Vanguard. Sekretna komnata – jak okrzyknięto odkrycie – pozostawała zapieczętowana warstwą osadów i piasku przez co najmniej 40 tys. lat. Vanguard to nadmorska jaskinia położona na wschodnim wybrzeżu Gibraltaru, w rejonie zwanym Plażą Gubernatora. Razem z jaskiniami Hyaena oraz Bennetta wchodzi w skład rozległego systemu jaskini Gorhama, […]

W jaskini w Maroku naukowcy znaleźli narzędzia z kości, które prawdopodobnie służyły do obróbki skór. Odkrycie wskazuje, że ludzie produkowali i nosili ubrania dużo wcześniej, niż dotychczas sądzono – już 120 tys. lat temu Przełomowego – z punktu widzenia antropologii – odkrycia dokonano w jaskini Contrebandiers na wybrzeżu Maroka. Contrebandiers to jedno z bardzo ważnych […]

W jaskini na indonezyjskiej wyspie Celebes natrafiono na szczątki młodej kobiety, która żyła na tych terenach ponad 7 tysięcy lat temu. Z doskonale zachowanych kości naukowcy pobrali próbkę DNA, która wykazała, że kobieta należała do nieznanej wcześniej linii przodków Homo sapiens. Celebes – w języku indonezyjskim zwana Sulawesi – należy do grupy wysp znanych jako […]

Nowo odkryte mikroskamieniałości liczą ok. 3,42 mld lat i są najstarszymi znanymi dowodami na istnienie szczególnego rodzaju mikroorganizmów zwanych archeonami. Badania nad nimi mogą nam pomóc zrozumieć nie tylko, jak powstało życie na Ziemi, ale też, czy i gdzie mogło się pojawić na innych planetach – w tym na Marsie. Mikroskamieniałości zostały odkryte przez międzynarodowy […]

Wyginięcie dinozaurów 66 milionów lat temu było spowodowana uderzeniem ogromnej asteroidy – to pewne. Jednak w nowym badaniu paleontolodzy sugerują, że liczebność dinozaurów zaczęła gwałtownie spadać na długo przed tą historyczną katastrofą. Międzynarodowy zespół naukowców przyjrzał się sześciu najliczniejszym rodzinom dinozaurów – w tym https://www.focus.pl/artykul/4-rzeczy-ktrych-nie-wiemy-o-tyranozaurach-te-pytania-s-kluczowe, ceratopsom i hadrozaurom – żyjącym w https://www.focus.pl/artykul/rozkwit-ery-dinozaurow (150-66 milionów lat […]

Badania sugerują, że ochłodzenie klimatu 13 tysięcy lat temu mogło być wywołane przez uderzenia odłamków komety w Ziemię. Czy to zdarzenie przyniosło nam osiadły tryb życia, rolnictwo i pierwsze miasta? W okresie neolitu – który na obszarze rozciągającym się od dzisiejszego Egiptu, przez Liban, po Irak, datuje się na początki IX tysiąclecia przed naszą erą […]

Oto Ophiojura – dziwaczne zwierzę głębinowe zaobserwowane na Oceanie Spokojnym. Ma 10-centymetrowe ramiona uzbrojone w rzędy haczyków i kolców. A także aż dziewięć wyposażonych w zęby szczęk! Ophiojura została znaleziona w 2011 roku przez naukowców z Francuskiego Muzeum Historii Naturalnej. Odkrycia dokonano przypadkowo podczas badania góry oceanicznej Banc Durand znajdującej się na południowo-zachodnim Pacyfiku. Badacze […]

Megajezioro Paratetyda, zwane też Morzem Sarmackim to największe jezioro, jakie kiedykolwiek istniało na Ziemi. Naukowcy szacują, że było w nim 10 razy więcej wody, niż we wszystkich obecnie istniejących jeziorach. Jak to możliwe, że zniknęło i czy ten sam los czeka też inne jeziora? Około 10 milionów lat temu Paratetyda obejmowała obszar większy niż dzisiejsze […]

Do dziś wiosenne wypalanie traw przez wielu uważane jest za dobry pomysł, choć nauka mówi coś dokładnie przeciwnego. Najnowsze badania dowodzą, że ten zwyczaj ma bardzo długą historię, liczącą sobie co najmniej 92 tys. lat. Dr Jessica Thompson z Uniwersytetu Yale zajmuje się badaniem ekosystemów południowo-środkowej Afryki. Odkryła tam ślady gwałtownych https://www.focus.pl/artykul/czolowi-naukowcy-ostrzegaja-przed-upiorna-przyszloscia-jest-bardziej-tragiczna-i-niebezpieczna-niz-sadzimy, jakie miały miejsce […]

Skalista skorupa kontynentalna ukształtowała się na powierzchni Ziemi miliardy lat temu, ale tylko niewielki procent dzisiejszej skorupy ziemskiej pochodzi z tamtego okresu. Aby obliczyć wiek powstania prakontynentów, naukowcy badają rozpad prehistorycznych związków chemicznych uwięzionych w skałach. Zazwyczaj w tym celu analizie poddaje się minerały węglanowe ze skał osadowych, wydobywane z dna oceanów. Niestety – minerały […]

Film „Jurassic World” zawiera scenę, w której gigantyczny mozazaur wystrzeliwuje z wody, aby pochwycić i pożreć wiszącego jako przynęta rekina. Choć mozazaury były królami prehistorycznych oceanów, to czy mogły być aż tak gigantyczne? Mozazaur (którego nazwa oznacza „jaszczur znad Mozy”) był dzikim drapieżnikiem żyjącym w oceanach okresu kredy (145,5 mln do 65,5 miliona lat temu). […]

Ardipitekowi to odlegli przodkowie dzisiejszych ludzi. Nowe badania sugerują, że żyjący 4,4 mln lat temu hominidzi potrafili wspinać się na drzewa podobnie, jak czynią to dzisiejsze szympansy. Po nich nadszedł duży skok ewolucyjny. Ardipithecus ramidus, zwany też ardipitekiem i należący do rodzaju o tej nazwie, to gatunek naczelnych z rodziny człowiekowatych, żyjący w pliocenie na […]

Dzięki innowacyjnym technikom rekonstrukcji, naukowcy z Australii możliwie najwierniej odtworzyli rzeczywisty wygląd dwójki przodków Homo Sapiens. Lucy żyła 3,2 mln lat temu, a dziecko z Taung – 2,8 mln lat temu. Dziś dowiadujemy się, jak wyglądali. W przeciwieństwie do poprzednich rekonstrukcji, które mogły opierać się na nieprzejrzystych, arbitralnych, a nawet rasistowskich przesłankach dotyczących naszych prehistorycznych […]

Próbka gleby i lodu, którą pobrano na Grenlandii podczas tajnej operacji wojskowej w czasach Zimnej Wojny, skrywała skamieniałości, które mogą mieć milion lat. Niedawne analizy ujawniły, że w próbkach znaleziono fragmenty roślin, które były tak dobrze zachowane, że „wyglądają, jakby umarły wczoraj”. Rdzeń lodowcowy, w którym znaleziono fragmenty prehistorycznych roślin, został wydobyty w 1966 roku. […]

W jaskini we Włoszech znaleziono ludzkie szczątki, a właściwie jedynie czaszkę liczącą około 5600 lat. Czaszka tkwiła między kamieniami sklepienia jaskini, wypełniona osadami i błotem nagromadzonymi przez wieki. Jak się tam znalazła i co stało się z resztą ciała? Znaleziona przez włoskich archeologów czaszka tkwiła w tak trudno dostępnym miejscu, że aby ją wydobyć jeden […]

Odwrócenie biegunów magnetycznych Ziemi, wraz z tymczasowym załamaniem się światowego pola magnetycznego około 42 000 lat temu, mogło spowodować szereg zmian środowiskowych, wywołać burze słoneczne, a nawet doprowadzić do wyginięcia neandertalczyków – wynika z nowych badań. Ziemskie pole magnetyczne działa jak tarcza chroniąca nas przed wiatrem słonecznym – strumieniem naładowanych cząstek i promieniowaniem. Ale pole […]

Wyjaśniła się zagadka wyglądu jednego z najdziwniejszych zwierząt żyjących na Ziemi – tanystropheusa. Gad przypominający krokodyla z krótkimi nogami i szyją trzy razy dłuższą od reszty ciała, był morskim zwierzęciem, a swoje rozciągnięte kształty wykorzystywał do polowania. Żyjący w drugiej połowie Triasu, około 240 mln lat temu, gad wydawał się – przynajmniej na podstawie skamielin […]

4-letnia Lily Wilder spacerowała po walijskiej plaży, kiedy natknęła się na kamień z odciskiem pazurów. Zaciekawiona pokazała znalezisko tacie, a ten postanowił zbadać temat. Okazało się, że 4-latka odkryła skamielinę liczącą 220 mln lat. 23 stycznia Lily Wilder wybrała się na spacer z tatą i psem na plażę w Bendricks. Rodzina z pewnością nie spodziewała […]